Bezuiniging in 2010 minimaal

Het voortgezet onderwijs wordt in de begroting van 2010 ontzien door het kabinet. Er wordt voor € 5 miljoen bezuinigd. In PO, MBO en HO zijn de kortingen relatief groter. Het kabinet komt hiermee tegemoet aan het pleidooi van de VO-raad om het voortgezet onderwijs in 2010 te ontzien. Vanaf 2011 lopen de bezuinigingen op.

Het streven van dit kabinet naar een bekostiging op het OESO-gemiddelde, getuigt van weinig ambitie. Daarbij trapt het voortgezet onderwijs niet in de rekentruc van het kabinet. Doordat private investeringen in mbo en hoger onderwijs zijn toegevoegd aan de jaarlijkse CBS-cijfers, zijn de onderwijsuitgaven gestegen naar het OESO-gemiddelde. Maar de bekostiging in het voortgezet onderwijs is nog steeds sober in vergelijking met andere landen als Duitsland en Frankrijk.

Bezuinigingen 2010-2011
In 2010 wordt er een bedrag van € 5 mln bezuinigd op de middelen voor vervangings- en werkloosheidsuitgaven. Vanaf 2011 is dit € 10 mln. OCW motiveert deze korting vanuit meevallende vervangings- en werkloosheidsuitgaven bij de scholen. Feitelijk gaat het evenwel om een korting op de lumpsum met een eenzijdige redenering. Weliswaar vallen deze uitgaven mee, maar er is geen ophoging van het budget vanwege bijvoorbeeld de steeds maar stijgende uitgaven voor BAPO (seniorenverlof).

De aangekondigde aanpassing van het aantal uren maatschappelijke stage in vmbo (48 uur) en havo (60 uur) vertaalt zich in een korting op het budget van € 25 mln vanaf 2011. Weliswaar zullen de totaalkosten dalen als minder uren maatschappelijke stage worden gerealiseerd, in de organisatiekosten zal deze daling minder doorwerken.

In 2011 moet het ministerie van Onderwijs € 427 miljoen bezuinigen. Het is nog onduidelijk wat dat precies betekent voor het voortgezet onderwijs. Naast de reeds aangekondigde bezuinigingen van € 35 miljoen in 2011, heeft minister Bos gezegd dat “het onderwijs over de hele linie productiever moet en de hele financiering wordt doorgelicht.” En dat terwijl VO-scholen al veel lessen geven aan leerlingen, klassen relatief groot zijn en het budget per leerling in het voortgezet onderwijs laag is (Education at a Glance 2009).

Meevallers
Naast de bezuinigingen, boekt het kabinet een aantal posten af die te ruim waren begroot: het gaat om € 13 mln voor de invoering van maatschappelijke stages vanaf 2011 en € 10 mln voor schoolboeken vanaf 2012. Het zijn zogenaamde meevallers en geen kortingen op het budget dat naar de scholen gaat.

Financiering Leerkracht toegevoegd aan begroting
Er staan ook plussen op de begroting. Zo zijn de tranches voor 2010 en 2011 voor uitvoering van het Convenant Leerkracht toegevoegd. Het gaat om € 50,8 mln in 2010, oplopend tot € 84,9 mln vanaf 2011. Het kabinet zorgt er op die manier voor dat de scholen de structurele verplichtingen tot en met 2011 kunnen aangaan. Vooral voor het nakomen van de afspraken met betrekking tot de functiemix is dit relevant, omdat die tot langjarige verplichtingen leiden.

Extra budget
Er komt voldoende budget beschikbaar voor de leerlingstijging in het voortgezet onderwijs. Op basis van de te verwachte leerlingenaantallen betreft dit € 7,6 mln in 2009, oplopend tot € 103,7 mln in 2014.

Voor de loonbijstelling is € 232 mln structureel toegevoegd vanaf 2009. Dit budget is inmiddels via ophoging van de gemiddelde personeelslast (gpl) aan de personele bekostiging toegevoegd. In verband met de inflatiecorrectie wordt de materiële bekostiging verhoogd met € 21 mln vanaf 2009.

Meer informatie
Nico van Zuylen