Bonuspunten bij examens een fabel

De VO-raad vindt de conclusie van Elsevier (artikel: ‘Scholieren krijgen punten cadeau bij examens’, 9 januari 2008) dat scholen hun exameneisen verlagen om meer leerlingen te laten slagen, onjuist. Méér dan 95% van de scholen doet het volgens de inspectienorm gewoon goed, omdat het verschil in cijfers tussen het SE en CE maximaal 1 punt is. Daarbij doet het artikel ook afbreuk aan de inspanningen die scholen leveren om de kwaliteit van de examens te borgen en te verbeteren.

Elsevier baseert zich op het in juli 2007 verschenen rapport van de Onderwijsinspectie over de verschillen in cijfers tussen het schoolexamen en het centraal schriftelijk. In het rapport waarschuwt de inspectie om niet te snel conclusies te trekken op basis van deze cijfers.

Het merendeel van de scholen waar de discrepantie tussen het cijfer voor het schoolexamen en het centraal examen volgens de inspectie te groot is, weet adequaat uit te leggen waar dit verschil vandaan komt: bij veel vakken verschilt de te toetsen leerstof voor het school- en centraal examen. Om die reden wordt het schoolexamen vaak op een andere manier afgenomen dan het centraal examen, bijvoorbeeld in de vorm van praktijkopdrachten. Die mix van SE en CE is nodig om álle kwaliteiten, dus kennis én vaardigheden, van leerlingen te kunnen beoordelen en tot een goed eindoordeel te komen.

De inspectie concludeert daarnaast zelf in haar rapport dat de discrepantie over de jaren heen geleidelijk minder is geworden, dat het probleem bij sommige vakken reeds is opgelost en dat scholen hard aan het werk zijn om het probleem aan te pakken. De conclusie dat scholieren punten cadeau krijgen doet kortom geen recht aan de huidige examenpraktijk.

Kwaliteitsstandaarden voor objectieve normering

Dat neemt niet weg dat een kleine groep scholen geen adequate verklaring biedt voor de relatief grote discrepantie tussen het cijfer van het schoolexamen en het centraal examen. De inspectie geeft in haar rapport aan dat deze discrepantie met name opvallend is bij het particulier onderwijs. De VO-raad vindt dat de voorwaarden voor goede examinering gegarandeerd moeten zijn. Ook de borging van de kwaliteit van de schoolexamens vraagt onze constante aandacht. Scholen moeten bovendien duidelijk kunnen maken welke kwaliteit zij leveren en wat zij doen om die kwaliteit te borgen en te verbeteren. Daarom is de VO-raad samen met een kennisgroep van schoolleiders, bestuurders, ministerie, inspectie, ouder- en leerlingenorganisaties momenteel bezig met de ontwikkeling van kwaliteitsstandaarden schoolexamens. Vanaf mei 2008 zullen die standaarden een objectieve normering van de kwaliteit van de toetsen en examens mogelijk maken.