Citotoets niet zomaar afschaffen

Het is goed dat de PO-raad en de staatssecretaris het beter benutten van de tweede helft van het schooljaar in groep 8 op de agenda plaatsen. Een deel van de kinderen laat bij de eerste toetsing in de brugklas een terugval zien ten opzichte van hun score op de Citotoets. Dat komt waarschijnlijk doordat in de tijd na de Citotoets weinig meer geleerd is.

Het is echter de vraag of het verplaatsen van de Citotoets de beste oplossing is. Basisscholen kunnen ook op een andere manier de maanden tussen maart en juni actiever gebruiken.

Het afschaffen van de Citotoets in 2009 of 2010 is niet zomaar mogelijk. Er moet wel een objectief criterium zijn. Dat kan de Citotoets zijn, maar ook een andere toets of bijvoorbeeld een leerlingvolgsysteem. Wanneer in maart geen alternatief voor de Citotoets beschikbaar is, hebben VO-scholen een groot probleem om te bepalen hoeveel nieuwe klassen in het volgend schooljaar gevormd moeten worden en hoeveel en welke docenten er nodig zijn.

Ingrijpende gevolgen
Het afschaffen van de Citotoets heeft ingrijpende gevolgen voor het voortgezet onderwijs, het bepalen van de juiste schoolkeuze en het moment van aanmelden. Overleg en afstemming met het voortgezet onderwijs is daarom cruciaal. Daarnaast is de kans groot dat ouders nog meer druk uit gaan oefenen op de leerkracht die het doorslaggevend advies voor het voortgezet onderwijs geeft.

De vraag is of het basisonderwijs de kwaliteit van de schooladviezen kan blijven garanderen. Die kwaliteit is nodig om te voorkomen dat leerlingen op een te hoog niveau in het voortgezet onderwijs beginnen en gedemotiveerd raken als blijkt dat dat niveau niet haalbaar is. Ook komt de kwaliteit van onderwijs in het geding als teveel leerlingen met een verkeerd advies op de middelbare school terecht komen.

Basisniveaus taal en rekenen
Met alle onderwijssectoren en het ministerie van Onderwijs vindt op dit moment overleg plaats over de invoering van basisniveaus voor taal en rekenen, zodat duidelijk is wat een leerling leert op de basisschool, het voortgezet onderwijs, het mbo en hbo. Aan het einde van het basisonderwijs moet 75% van de kinderen het basisniveau 1F bereikt hebben. Hoe dat eindniveau van het basisonderwijs bepaald moet worden, via een leerlingvolgsysteem, integratie in de Citotoets of via een portfolio taal en rekenen, is nog niet beslist.

Ook deze ontwikkeling moet meegenomen worden in de discussie over de Citotoets. Enerzijds om door te discussiëren over de wijze waarop de basisniveaus voor taal en rekenen worden vastgelegd, anderzijds omdat de laatste maanden van groep 8 beter gebruikt kunnen worden voor het verbeteren van de basisvaardigheden om een optimale start en doorstroom naar het voortgezet onderwijs te garanderen.

Meer informatie
Jessica Tissink