VO-veld begrijpt ‘Dijsselbloem’. De politiek ook?

De commissie Dijsselbloem heeft met het onderzoek naar de onderwijsvernieuwingen goed werk geleverd. Terecht zegt de commissie dat de overheid heldere eisen moet stellen én moet betalen en dat scholen over de onderwijsinhoud gaan. De VO-raad herkent de conclusie dat het politieke draagvlak boven het inhoudelijke debat in de school ging en dat het doel van de vernieuwingen vooral ideologisch was: het bevorderen van maatschappelijke gelijkheid. Voor het onderwijsveld zelf zijn ook belangrijke lessen te trekken uit het rapport: scholen zullen zich in de toekomst beter moeten verantwoorden naar ouders en politiek en onderwijsvernieuwingen slagen alleen als ze van onderaf worden opgezet en gedragen.

Zelfbeperking
De commissie maant politici tot zelfbeperking: de overheid bepaalt wat leerlingen moeten leren maar scholen bepalen hoe ze dat het beste kunnen doen. De commissie waarschuwt de politiek om het onderwijs niet langer te overladen met ambities, toch wordt het onderwijs steeds opnieuw opgezadeld met de taak maatschappelijke problemen op te lossen. De VO-raad roept al langer dat die extra taken niet mogelijk zijn zonder dat het ten koste gaat van het reguliere reken- en taalonderwijs. Zelfs de minister onderschrijft deze conclusie, helaas worden er vooralsnog geen daden aan verbonden. Alle leerlingen moeten drie maanden verplicht op stage en de inkt van het rapport was nog niet droog of het CDA kwam met het voorstel scholen te verplichten les te geven in seksuele moraal. Dit roept bij de VO-raad niet direct het vertrouwen op dat politici bereid zijn de aanbevelingen van hun eigen commissie op te volgen.

Geef ruimte aan scholen
Ook blijft het rapport onduidelijk over wat nu precies onder ‘het wat’ en ‘het hoe’ moet worden verstaan. De commissie lijkt daarbij in de fout te trappen die ze anderen verwijt. Ook de commissie bemoeit zich met ‘het hoe’ door scholen te willen onderwerpen aan verplichte toetsen. Ook stelt ze voor dat leerlingen voor zowel het school- als het centraal schriftelijke examen een voldoende moeten halen. De VO-raad erkent dat de basisvaardigheden rekenen, taal en wiskunde omhoog moeten en dat scholen moeten kunnen laten zien hoe leerlingen aan hun resultaten komen, maar vindt het niet in lijn met het eigen advies als de commissie met voorstellen komt die weinig tot geen ruimte laten aan de scholen zelf. En dat was toch het hoofdadvies van de commissie Dijsselbloem: overheid, beperk je tot de kerndoelen, zorg voor adequate financiering. Scholen, richt je eigen onderwijs in en laat aan ouders en overheid zien hoe je aan de resultaten komt.

Zie ook:
www.durvendelendoen.nl Voorbeelden van kleinschalige onderwijsvernieuwingen van en met docenten waarbij onderzoek in de school een plek heeft.