Geen onverwachte bezuinigingen op het voortgezet onderwijs

De Miljoenennota 2012 laat voor het voortgezet onderwijs geen onverwachte bezuinigingen zien. Dat is het goede nieuws. Het slechte nieuws is dat het effect van eerder aangekondigde bezuinigingen nu duidelijk zichtbaar begint te worden. Voorzitter van de VO-raad Sjoerd Slagter blijft de politiek daarom confronteren met de effecten van de bezuinigingen op het voortgezet onderwijs.

Uit de begroting blijkt dat de plannen van het kabinet uit het regeerakkoord overeind blijven. De bezuinigingen staan vermeld onder noemers als ‘vereenvoudiging van de bekostiging’, ‘korting op de leermiddelen’, ‘versobering van de profielen havo/vwo’ en Passend Onderwijs. Naast deze bezuinigingen had het kabinet er eerder al voor gekozen om 2 jaar lang geen loonruimte uit te keren. In de begroting staan ook de al bekende Intensiveringen als professionalisering, prestatiebeloning, hoogbegaafden, plusvoorzieningen en ‘versterken uniforme toetsing’.

Enkele andere interessante zaken uit de begroting 2012:

• Er komt voor het voortgezet onderwijs één prestatiebox met middelen die buiten de lumpsum beschikbaar komen. Het gaat om intensiveringsbudgetten uit het regeerakkoord en daarnaast ook de kwaliteitsgelden. Bij de brief van het kabinet over bezuinigingen op subsidies was al aangekondigd dat deze middelen met € 10 miljoen verlaagd zouden worden. Vanaf 2012 is nu nog zo’n € 48 miljoen aan kwaliteitsgelden beschikbaar. De VO-raad is in gesprek met het ministerie over de voorwaarden bij de verstrekking van deze middelen.
• Vooralsnog staat er voor de gehele publieke sector geld gereserveerd voor loonruimte in 2012. Met andere woorden: er wordt in 2012 vooralsnog geen nullijn toegepast. Het kabinet beslist daar komend voorjaar over.
• Gemeenten hebben ook in 2011 weer minder begroot op het cluster Educatie in het gemeentefonds (o.a. onderwijshuisvesting) dan ze normatief ontvangen van de Rijksoverheid. De onderbesteding lijkt met € 280 miljoen iets minder groot uit te vallen dan de € 380 miljoen in 2010.

Begin vorige week wees de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO, de organisatie van 34 geïndustrialiseerde landen) er nog op dat landen deze crisis juist moeten aangrijpen om te investeren in onderwijs. De meeste rijke landen doen dat dan ook. Nederland niet.

Sjoerd Slagter: “Daarom zal ik de politiek blijven confronteren met de effecten van bezuinigingen op scholen. Het gaat hierbij ook om bezuinigingen van het vorige kabinet. Er wordt immers al jaren gesneden in de structurele bekostiging van scholen, met als gevolg dat steeds meer besturen de begroting niet rond krijgen. De effecten hiervan beginnen nu voelbaar te worden. Scholen staan voor onmogelijke keuzes: minder leraren, grotere klassen, minder onderhoud aan schoolgebouwen, geen extra taal- en rekenprogramma’s of geen nieuwe computers. Dit is anno 2011 de harde realiteit in het voortgezet onderwijs.” Slagter gaat hierover in gesprek met de minister.

Minister Van Bijsterveldt wil ondanks de bezuinigingen ‘de lat omhoog’. Een van de manieren waarop ze dat wil doen is door exameneisen te verzwaren en een extra rekentoets in te voeren. De VO-raad deelt die ambitie, maar maakt zich in toenemende mate zorgen dat een grote groep leerlingen de niet aan deze hogere eisen kunnen voldoen en daardoor buiten de boot vallen.

Slagter: “De minister wil ‘de lat omhoog’, maar we moeten voorkomen dat een groeiend aantal leerlingen daar op een zeker moment niet meer over heen zal kunnen springen”. De VO-raad investeert daarom veel in professionalisering van schoolleiders en docenten en werkt op dit moment aan een bestuursconvenant met de overheid. Doel van dit convenant is om de onderwijsprestaties over de hele breedte te verbeteren."