Incidentenregistratie werkt alleen op basis van vrijwilligheid

De Tweede Kamer spreekt woensdag 31 maart over de verplichte incidentenregistratie die staatssecretaris Van Bijsterveldt ten behoeve van de veiligheid op scholen wil invoeren. De VO-raad pleit er in een brief aan de Vaste Kamercommissie voor incidentenregistratie niet te verplichten maar te implementeren op basis van vrijwilligheid. De VO-raad wil dat de nadruk bij incidentenregistratie op de horizontale- en niet de verticale verantwoording ligt.

Voordeel van vrijwilligheid is dat scholen vanuit de eigen behoefte registreren, monitoren en analyseren en dit koppelen aan het gehele veiligheidsbeleid. Verplichte registratie daarentegen haalt eigenaarschap weg bij scholen, wat de betrouwbaarheid van de registratie niet ten goede komt. Scholen zullen minder geneigd zijn de eigen behoefte een arbeidsintensieve registratie op te zetten en deze te koppelen aan het algemene veiligheidsbeleid. Deze conclusies trekt de VO-raad mede naar aanleiding van pilots die in opdracht van OCW zijn uitgevoerd.

Uit de pilots blijkt dat scholen de waarde van een gedetailleerde en eenduidige incidentenregistratie voor het eigen veiligheidsbeleid zien. Het versterkt het inzicht in wat er op school gebeurt en maakt dat de school gerichter beleid kan voeren. De scholen maken zich echter grote zorgen over het verplichtende karakter en de mogelijkheid van openbaarheid van de gegevens. Ze vragen zich af wat de overheid met de gegevens gaat doen en vinden het onwenselijk dat gevoelige gegevens, zoals het aantal incidenten per school, openbaar worden gemaakt. Deze zorgen kunnen er toe leiden dat scholen minder nauwgezet gaan registreren.

Koppeling met Vensters voor Verantwoording
De VO-raad wil de incidentenregistratie daarom koppelen aan de indicator veiligheid binnen Vensters voor Verantwoording. Registratie kan dan ook eenduidig worden afgesproken op basis van de landelijk vastgestelde definities. Deze gegevens komen in een gesloten deel, zichtbaar voor de scholen en geschikt voor benchmarking. Op een hoger aggregatieniveau worden de gegevens openbaar gemaakt.

Scholen kunnen dan in overleg met de onderwijsinspectie afspreken welke gegevens er worden opgenomen in Vensters en in welke gegevens de onderwijsinspectie inzage krijgt. Hierdoor komt niet alleen minder nadruk op incidentenregistratie als verticaal verantwoordingsinstrument, maar is tevens gewaarborgd dat de gegevens niet via de Wet Openbaarheid Bestuur moeten worden vrijgegeven.

Meer informatie
Annemiek Staarman