Kwaliteit voortgezet onderwijs neemt verder toe

Zeer Zwakke scholen verbeteren zich sneller en zijn in aantal gehalveerd. Steeds meer scholen bieden planmatige leerlingenzorg. Daarnaast hebben steeds meer scholen de kwaliteitszorg op orde. Ruim 90% van de VO-scholen heeft een goede basiskwaliteit. Dat stelt de Onderwijsinspectie over de ontwikkelingen in het voortgezet onderwijs in het Onderwijsverslag 2008/2009 dat vandaag is gepresenteerd.

De inspanningen van de VO-sector op het gebied van kwaliteitsverbetering en meer maatwerk, blijken succesvol te zijn. Het voortgezet onderwijs heeft twee jaar geleden de Sectoragenda 'Koersen op kwaliteit' opgesteld met kwaliteitsborging als speerpunt. Uit het vandaag gepresenteerde Onderwijsverslag blijkt dat een aantal belangrijke inspanningen resultaat hebben opgeleverd.

Minder zeer zwakke scholen
In het afgelopen jaar is het aantal zeer zwakke afdelingen bij scholen in het voortgezet onderwijs met bijna de helft teruggebracht. In schooljaar 2008-2009 daalde het aantal zeer zwakke scholen van 1,9 naar 1,0%. De VO-raad is blij dat de inspanningen van scholen om hun kwaliteit te verbeteren zoveel resultaat opleveren, maar we zijn er nog niet. Wij stellen ons tot doel het aantal zeer zwakke scholen tot nul te reduceren en te voorkomen dat er nieuwe bij komen.

Sinds januari 2007 ondersteunt het project Zeer Zwakke Scholen van de VO-raad vraaggestuurd zowel zwakke als zeer zwakke scholen. Dit gezamenlijke initiatief met de AOC Raad blijkt succesvol te zijn. Hoewel het aantal zeer zwakke scholen afneemt, is er sprake van een toename van het aantal zeer zwakke vwo-afdelingen. Het project zal hier het aankomende jaar extra aandacht aan besteden.

Kwaliteitszorg neemt verder toe
De stijgende lijn op het gebied van de kwaliteitszorg zet ook dit jaar verder door. In twee jaar tijd is het aantal scholen dat de kwaliteitszorg op orde heeft verdubbeld van 33,6 naar 66,5%. Mede door de initiatieven van de VO-raad staat de kwaliteitszorg op de agenda van scholen. De VO-sector heeft als ambitie dat in 2012 75% van de scholen de kwaliteitszorg op orde heeft. De verwachting is echter dat scholen deze doelstelling al in 2010 gaan realiseren.

Oplossingen voor tweedeling
De VO-raad deelt de zorgen van de inspectie over de tweedeling in het onderwijs. Scholen met een meerderheid aan leerlingen uit autochtone of allochtone achterstandsgroepen zijn relatief vaak (zeer) zwak en hebben lagere opbrengsten. Bestaand onderzoek wijst nog niet uit wat hiervoor de beste oplossing hiervoor is.

Daarom is het voor de VO-raad een grote uitdaging om oplossingen voor deze tweedeling te vinden. Speciale aandacht gaat hierbij uit naar de vier grote steden (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht), waar de onderwijsopbrengsten achter blijven bij de rest van het land. Lokaal zouden afspraken gemaakt moeten worden om de problemen, die ook binnen deze steden divers van aard zijn, aan te pakken.

Verbeteren taal- en rekenprestaties en begeleiding zorgleerlingen
De inspectie concludeert dat de rekenvaardigheden in het schooljaar 2008/2009 nog niet zijn toegenomen. Een belangrijk aandachtspunt voor het voortgezet onderwijs blijft daarom het aantoonbaar verbeteren van de taal- en rekenprestaties voor 2011. Ook de begeleiding van zorgleerlingen is voor verbetering vatbaar.

Volgens het verslag van de inspectie ontbreken handelingsplannen te vaak en als ze er zijn, worden onvoldoende concrete doelen benoemd die met betreffende leerlingen nagestreefd worden. Eind maart presenteerde de VO-raad de VO-Investeringsagenda 2011-2015. Daarin geeft de VO-sector aan dat we de aankomende jaren willen investeren in onder meer de zorgbegeleiding door effectief in te spelen op de individuele leer- en zorgbehoeften van de leerlingen.

Goed bestuur
De kwaliteit van het bestuur is een aandachtspunt van de inspectie, maar ook van de sector zelf. Een belangrijk aspect is de naleving van wet- en regelgeving. De inspectie signaleert dat besturen op de goede weg zijn, maar ze moeten nog groeien in hun rol. De VO-raad werkt continu aan de verbetering van de bestuurlijke kwaliteit. Transparante verantwoording is een speerpunt van beleid geworden en heeft een groot draagvlak binnen en buiten de sector.

Waar nodig bevordert de VO-raad de naleving van wet- en regelgeving. Dat gebeurt enerzijds door verduidelijking van regels en het wijzen op de noodzaak van naleving ervan en anderzijds door het signaleren van onnodig belemmerende regels. Een voorbeeld hiervan is de regelgeving rond de ouderbijdrage. De inspectie constateert dat deze te gedetailleerd is waardoor het voor scholen moeilijk wordt om daaraan te voldoen. Samen met het ministerie van OCW wordt bekeken hoe deze regelgeving kan worden vereenvoudigd.

Meer informatie
Annette Kerkstra