Onderzoek naar havo-identiteit

In 2007 heeft de VO-raad onderzoek uitgezet naar de identiteit van havo-leerlingen met als centrale vraag welke aanpakken voor de inrichting van het onderwijs geschikt zijn voor leerlingen in de havo. De Universiteit van Tilburg heeft dit onderzoek uitgevoerd en in december 2007 verscheen het onderzoeksrapport.

In het onderzoek gaven de teamleiders havo van de 43 deelnemende scholen aan dat de havoproblematiek zich primair kenmerkt door een gebrek aan motivatie van leerlingen. De oorzaken voor de problematiek liggen volgens de teamleiders primair bij de leerlingen die grote concurrentie van de buitenschoolse wereld ervaren. Maar ook andere zaken spelen een rol, zoals onvoldoende planningsvaardigheden, moeite met zelfstandig werken, een korte concentratieboog, weinig discipline/motivatie en gericht zijn op minimale prestaties en op praktisch nut. Docenten zijn onvoldoende ingespeeld op leerstijlen van havo 4 leerlingen en ze hebben een meer vakgerichte en minder leerlinggerichte houding. Verder is er een te groot verschil tussen de werkwijze in havo 3 en in havo 4 en is er onvoldoende aansluiting van de tweede fase op de leerstijlen van de havo-leerlingen.

Oplossingen
Oplossingen moeten vooral gezocht worden in het aansluiten van de didactiek op de havo-leerlingen. Dit betekent dat in de lesstof en in de organisatie van het onderwijs meer rekening moet worden gehouden met leerstijlen van leerlingen. Om de strijd aan te gaan met de buitenschoolse wereld is het belangrijk om de buitenwereld binnen te halen of beter met die buitenwereld te concurreren.

Om deze oplossingen in praktijk te kunnen brengen, is een aantal voorwaarden van belang. Voorafgaand aan het implementeren van de maatregelen is het noodzakelijk te kijken wat de school daar voor nodig heeft. Hierbij moet gedacht worden aan scholing en coaching van docenten, een andere organisatie van het onderwijs, meer onderling overleg/afstemming tussen havo 3 en de tweede fase. Er zou meer buiten de kaders kunnen worden gedacht, zoals meer keuzevrijheid voor leerlingen, het loslaten van lesuren of het werken in blokken.

Het onderzoeksrapport is hiernaast downloaden.