Politiek wil zeer zwakke scholen kunnen sluiten

In de Tweede Kamer is brede steun voor het wetsvoorstel 'Goed onderwijs, goed bestuur’. Dat bleek tijdens de behandeling van het wetsvoorstel in de Kamer op 8 en 9 september. Het voorstel geeft het kabinet aanvullende sanctiemogelijkheden om de bekostiging van langdurig zeer zwakke scholen te staken of in te grijpen bij wanbeheer. Daarnaast regelt het wetsvoorstel de inrichting van goed bestuur op scholen. Aankomende dinsdag wordt door de Tweede Kamer gestemd over het wetsvoorstel.

De VO-raad vindt het logisch dat de overheid eisen stelt aan scholen, maar vindt dat in de wet het accent moet liggen op de verantwoordelijkheid van scholen en niet op ministerieel ingrijpen. Het sluiten van zeer zwakke scholen is een zwaar middel, dat alleen in uiterste gevallen ingezet zou moeten worden.

Toegevoegde waarde sanctiemogelijkheden klein
Eén van de vragen die centraal stond in het Kamerdebat is wat de sanctiemogelijkheden in het wetsvoorstel toevoegen aan het bestaand instrumentarium waar de regering uit kan putten. Eerder heeft de Raad van State deze vraag ook gesteld en en geadviseerd deze maatregelen te schrappen. De VO-raad deelt de kritiek van de Raad van State.

Minimum niveau leerresultaten niet objectief
Daarnaast uitte de Kamer de zorg dat de bepalingen zouden ingrijpen in Artikel 23 van de grondwet, die de vrijheid van onderwijs regelt. Staatssecretaris Van Bijsterveldt gaf aan dat ze zeer hecht aan artikel 23, maar dat alle scholen wel een minimum niveau aan leerresultaten moeten leveren.

Bij deze minimum leerresultaten, die aan bekostiging worden gekoppeld en waarbij het Toezichtkader van de inspectie uitgangspunt is, werden vraagtekens geplaatst bij de objectiviteit. Zo stelt de Raad van State dat het niet mogelijk is een werkbare methode te ontwikkelen om objectieve normen vast te stellen.

Aanstellen van bewindvoerders bij wanbeheer
Met betrekking tot de code goed bestuur gaf de staatssecretaris, in reactie op een amendement van de SP, aan er niets voor te voelen wettelijk te regelen dat vakbonden bij het vaststellen van deze code worden betrokken. Wel riep ze op dat de sector zelf stakeholders consulteert. Ook wil de SP dat de minister bij wanbestuur een bewindvoerder op een school kan aanstellen. Groen Links, Verdonk en PVV steunen het voorstel. PvdA en D’66 hebben het voorstel in overweging genomen.

De VO-raad heeft het ministerie en de Kamerleden erop gewezen dat:

• ingrijpen in uiterste gevallen gerechtvaardigd is;
• de criteria voor bekostigingssancties onbetrouwbaar zijn;
• in een werkgevers-werknemersrelatie bestuurders geen personeel kunnen zijn;
• bestuurders de enige partij behoren te zijn bij het vaststellen van een bestuurscode;
• het aanstellen van bewindvoerders bij wanbeheer ongewenst is, omdat de overheid dan op de stoel van bestuurders gaat zitten.

Het kabinet streeft ernaar het wetsvoorstel per 1 augustus 2010 van kracht te laten zijn.

Meer informatie
Robert van den Boezem