Toch gefaseerde invoer strengere exameneisen

In reactie op een brief van de VO-raad en het LAKS laat staatssecretaris Van Bijsterveldt de Tweede Kamer weten dat de verzwaring van de exameneisen gefaseerd wordt ingevoerd. In haar brief van 26 augustus stelt de staatssecretaris dat havisten en vwo’ers pas per schooljaar 2012-2013 maximaal één vijf voor Nederlands, Engels of wiskunde mogen halen.

De andere aanscherping van de exameneisen gaat wél door met ingang van het schooljaar 2011-2012. Vanaf dan moeten alle leerlingen gemiddeld een voldoende halen voor het Centraal Examen en gaat ook de normalisering van het CE in het vmbo-bb in.

De VO-raad had liever gezien dat de maatregelen helemaal niet door zouden gaan of uitgesteld zouden worden. Het is beter dat het niveau van het onderwijs eerst verhoogd wordt door gerichte investeringen, zodat iedereen de verhoogde eisen ook kán halen.

Wijziging op laatste moment
Alhoewel het goed is dat scholen een jaar langer de tijd krijgen om het onderwijs in Nederlands, Engels en wiskunde te versterken, is het vervelend dat de regelgeving nog op het laatste moment gewijzigd wordt.

In september 2009 kwam via de staatssecretaris het verzoek aan scholen om alvast te anticiperen op de verwachte wetswijziging. Veel scholen hebben gehoor gegeven aan het verzoek en zien zich nu geconfronteerd met een wijziging. Dit draagt niet bij aan de breed uitgedragen vraag om rust en tijd in het onderwijsveld zodat scholen de invoering van nieuw beleid op een verantwoorde, kwalitatieve wijze kunnen realiseren.

Nadelige gevolgen
Vanaf 2008 wijst de VO-raad het ministerie al op de mogelijk nadelige gevolgen van de aanscherping van de slaag/zakregeling. Op 19 juli nog via een gezamenlijk brief aan de staatssecretaris en de vaste Kamercommissie OCW. In deze brief maken de VO-raad en het LAKS nogmaals duidelijk dat de plannen niet zullen bijdragen aan een verhoging van de kwaliteit van het onderwijs, maar dat er juist veel negatieve gevolgen zullen zijn.

Zo is het mogelijk dat leerlingen een lager niveau kiezen omdat ze bang zijn om hun examen niet te halen. Ook kunnen de plannen leiden tot verschraling van het onderwijs: scholen zullen de aandacht nog meer beperken tot het examenprogramma zelf. Tot slot verwachten wij dat veel meer zorgleerlingen met bijvoorbeeld dyslexie door de verscherpte eisen zullen zakken.

Onderzoek OCW bevestigt verwachtingen
De zorgen van de VO-raad ten aanzien van de hogere zakpercentages worden bevestigd door een onderzoek van het ministerie. Hieruit blijkt dat het aantal gezakten door de maatregelen zou kunnen toenemen van 6,0% tot 13,4% in het vmbo, van 11,1% nu tot 18,1% in het vwo, en zelfs van 14,9% tot 22,3% in de havo.

Monitoring
Naast de gefaseerde invoering geeft de staatssecretaris in haar brief aan de Tweede Kamer ook aan de werkelijke effecten te zullen gaan monitoren: verschuivingen in slaagpercentages, doorstroom en op/afstroom en wijzigingen in profiel- en vakkeuze.

De staatssecretaris erkent ook de extra aandacht voor zorgleerlingen door een onderzoek in te stellen naar de verdeling van vaardigheden en kennis over CEen SE bij de talen. Daarnaast zal worden onderzocht of de herexamenregeling aangepast kan worden door bijvoorbeeld in meer dan één vak herexamen te doen in het tweede tijdvak, het derde tijdvak voor meer leerlingen open te stellen. Hierbij wordt ook goed gekeken naar consequenties en noodzaak voor flankerend beleid en financiën.

De verhoging van de eindexameneisen moet nog worden goedgekeurd door de Tweede Kamer.

Meer informatie
Charlotte à Campo