VO-raad overweegt juridische stappen tegen boekdistributeurs

Staatssecretaris Van Bijsterveldt wil scholen, die door de aanbesteding van ‘gratis’ schoolboeken problemen krijgen, niet juridisch of financieel bijstaan. Dit zei zij tijdens een spoeddebat in de Tweede Kamer op dinsdag 7 oktober. De toezegging die de staatssecretaris eerder deed, geldt volgens haar alleen voor scholen die buiten hun eigen schuld in de problemen komen bij nieuwe aanbestedingen. De zekerheid dat de het ministerie niet garant staat, is aanleiding voor de VO-raad om juridische stappen te overwegen tegen distributeurs.

De VO-raad wil voorkomen dat onderwijsgeld uitgegeven moet worden aan het afkopen van de contracten dan wel aan juridische procedures. Voor het eind van het jaar moet voor scholen duidelijk zijn of scholen hun langlopende contracten met distributeurs beter wel of niet voortijdig kunnen beëindigen. Scholen moeten dan namelijk kiezen om wel of niet aan te besteden. De kans is anders te groot dat de boeken voor het nieuwe schooljaar te laat komen. Scholen die voor dit dilemma staan zijn inmiddels opgeroepen om zich bij de VO-raad te melden.

Als scholen het lopende boekencontract voortijdig opzeggen, riskeren zij hoge afkoopsommen. Als scholen het contract niet opzeggen, riskeren zij een proces van een andere boeken-leverancier, omdat het lopende contract niet is aanbesteed. Beide scenario’s leiden tot hoge kosten voor de scholen. Staatssecretaris Van Bijsterveldt verwacht dat zo’n 20% van de contracten tot zo’n dilemma kan leiden.

Rapportage
De staatssecretaris zegde de Tweede Kamer toe dat zij na de Kerst inzicht wil geven in de gesprekken tussen scholen, distributeurs en het ministerie van OCW over het afkopen dan wel uitdienen van de lopende contracten. Maar een rapportage hierover in januari is waarschijnlijk voor veel scholen te laat.

Zij zei verder scholen niet te dwingen contracten uit te dienen, scholen kunnen het beste met hun distributeur de opties bespreken om tot een redelijke oplossing te komen. Volgens de staatssecretaris zou het afkopen van het contract in ruil voor het houden van de boeken zo’n optie zijn.

Spoeddebat
De Tweede Kamer was gealarmeerd geraakt over de recente mediaberichtgeving. Hieruit bleek dat de grootste distributeur van schoolboeken, Van Dijk, hoge afkoopsommen verwacht voor scholen die vroegtijdig hun lopende contract met de distributeur af willen kopen. De Kamer wilde hierover debatteren en nader ingaan op het ledenpanel van de VO-raad. Hieruit kwam onder andere naar voren dat schoolbestuurders en –leiders veel tijd en personele inzet kwijt zijn aan de maatregel.

De VO-raad heeft richting media en politiek duidelijk aangegeven dat scholen het kind van de rekening dreigen te worden. De Kamer gaf aan, net als de VO-raad te willen voorkomen dat onderwijsgeld uitgegeven moet worden aan het afkopen van de contracten dan wel aan juridische procedures.

Moties
VVD, PVV, D66 en GroenLinks dienden een motie in, die ten doel heeft de extra kosten voortkomend uit het afkopen van langlopende contracten niet voor rekening van de scholen te laten komen. Samen met de SP dienden ze een tweede motie in die beoogt de overgangsregeling met één jaar te verlengen. De SP wil Van Bijsterveldt middels een motie opdragen een alternatief voor het aanbesteden te onderzoeken. De moties worden donderdag 9 oktober in stemming gebracht. Naar verwachting zullen de coalitiepartijen de moties niet steunen.

Meer informatie
Annette Kerkstra