Voorkom maatschappelijke uitval, stimuleer scholen

Het WRR-rapport over de aanpak van schooluitval snijdt hout. Een deel van de leerlingen valt uit omdat zij ‘overbelast’ zijn door een opeenstapeling van problemen thuis, op straat en op school. De WRR erkent dat scholen een lastige opdracht hebben om deze leerlingen binnenboord te houden en dat scholen daarvoor aanvullende financiering, ruimte en een duidelijke regierol nodig hebben.

De WRR benadrukt dat de uitval van ‘overbelaste’ leerlingen een maatschappelijk probleem is. Het probleem is daarom niet alléén door scholen op te lossen. Goede voorbeelden laten zien dat het onderwijs wel een grote bijdrage kan leveren. Dit vraagt een taakopvatting van scholen die verder gaat dan alleen het overdragen van kennis. Dit sluit aan bij het standpunt van het
VO-veld dat onderwijs meer is dan rekenen en taal.

De WRR heeft de lessen van Dijsselbloem goed verstaan. De overheid moet scholen stimuleren en faciliteren om ook ‘overbelaste’ leerlingen optimale kansen te bieden:

• eenduidige regie en structuur om deze jongeren een kans te geven (dit sluit aan bij de ambities van Passend Onderwijs);
• ruimte en regelgeving die een ‘verlengd vmbo’ structureel mogelijk maakt, zodat leerlingen op één school hun diploma en startkwalificatie kunnen halen;
• bundeling van de verschillende geldstromen en aanvullende bekostiging die scholen naar eigen inzicht kunnen besteden aan onderwijs en de (inkoop van) zorg.

De bewindslieden en de Tweede Kamer moeten deze aanbevelingen ter harte nemen. De WRR stelt daarnaast dat de lerarenopleidingen specifieke aandacht moeten besteden aan het lesgeven aan overbelaste jongeren. Het is belangrijk dat er voldoende docenten zijn die daar echt voor willen gaan en dat de schoolleider inspirerend en ondernemend is.

Verschillende scholen werken al aan de oplossingen die de WRR noemt:

• een klein vast docententeam of een vaste mentor voor leerlingen;

• coaches of deskundigen van buiten om leerlingen te begeleiden;

• samenwerk van hulpverlenende instanties in de Zorg AdviesTeams

• praktijklessen, aandacht voor contextrijk/praktijkleren;

• maatwerk: leerstof die scholen zelf ontwikkelen om aan te sluiten bij de belevingswereld van de leerlingen.

Juist in de G4, waar veel overbelaste leerlingen wonen, wordt op dit moment door het ministerie van Onderwijs, onderwijsbestuurders, scholen en wethouders gezocht naar oplossingen die werken in de praktijk. Daarbij zal ook vooral gezocht worden naar continuïteit en de brede aanpak waar de WRR voor pleit.

Meer informatie
Peter Lucas