Werken in het onderwijs 2009

Het aantal vacatures in het onderwijs blijft voorlopig stijgen. Dat staat in de nota 'Werken in het Onderwijs 2009' van het ministerie van OCW. Hierin beschrijft minister Plasterk de stand van zaken van de arbeidsmarkt in het onderwijs en beleidskeuzes die daaruit voortvloeien. Om het landelijke lerarentekort op te lossen, verwachten leden van de VO-raad veel effect van generieke salarismaatregelen en betere carrièreperspectieven.

Het aantal onvervulde vacatures per 100 arbeidsplaatsen in het voortgezet onderwijs is toegenomen tot 0,6 procent. Volgens OCW ligt de kritische grens, waarbij tekorten voelbaar worden en problemen ontstaan, op 1,0 procent. Regionaal wordt deze grens op enkele plaatsen overschreden. In de vier grote steden is de onvervulde vacature-intensiteit 1,1 procent. Het aanbod van docenten sluit voor 25 procent niet aan op de vraag.

Uit het ledenpanel van de VO-raad in april 2008 bleek dat de helft van de scholen kampt met onvervulde uren, een toenemend aantal onbevoegde docenten voor de klas en onderbevoegde docenten. De kwaliteit van het onderwijs komt hierdoor onder druk te staan. Een veel genoemd urgent probleem is het vinden van kortdurende vervanging.

Arbeidstevredenheid
Uit de WIO blijkt dat de meerderheid van de leraren administratieve taken,
beheers- en toezichthoudende taken weinig voldoening vindt geven en deze taken als
belastend ervaart. Eén op de vijf leraren zegt vaak werk te doen dat onderwijsassistenten
kunnen. Deze uitkomst ondersteunt de opvatting van de VO-raad dat werkdruk zeker niet alleen door de lestaak wordt veroorzaakt.

Toekomst
De vervangingsvraag zal de komende 15 tot 20 jaar hoog zijn. Het onderwijs is de meest vergrijzende sector op de arbeidsmarkt. Het aandeel werknemers van 50 jaar en ouder is in het VO 42 procent.

Deeltijd
OCW stelt dat een mogelijk tekort onder andere is op te vangen door leerkrachten in deeltijdbanen te stimuleren meer uren te werken. Uit onderzoek van SBO blijkt dat 42,5 procent van de scholen hiervan geen of een gering effect verwacht. In het voortgezet onderwijs bestaan nog veel sprokkelbanen van 0,1 of 0,2 fte.

Risicoregio’s
Het ministerie heeft voor elf zogenaamde risicoregio’s een subsidieregeling bekend gemaakt. Daarin staat dat scholen de ‘stille reserve’ onder mensen met een onderwijsbevoegdheid moeten oproepen. Volgens het WIO-rapport wil tweederde van hen onder bepaalde voorwaarden wel naar het onderwijs terugkeren. Uit het ledenpanel blijkt dat scholen niet veel verwachten van herintreding van fpu’ers.

Meer informatie
Nico van Zuylen