VO-raad: Bezuinigingen onderwijs leiden tot tweedeling in samenleving

De voorstellen van de commissie Smit zorgen voor een tweedeling in de samenleving. Minder vakken, een slechtere voorbereiding op de samenleving, grotere klassen en minder maatwerk gaan ten koste van de kwaliteit van het onderwijs. Voorzitter van de VO-raad, Sjoerd Slagter: “Steeds meer leerlingen hebben moeite om mee te komen in een steeds complexere samenleving. Als we op deze leerlingen bezuinigen is het risico aanzienlijk dat we straks met een probleemgeneratie zitten. Dat is ontoelaatbaar en kost uiteindelijk veel meer geld dan we nu besparen. Gelukkig waarschuwt de commissie Smit zelf ook dat forse bezuinigingen in het onderwijs niet mogelijk zijn zonder kwaliteitsverlies.”

De voorgestelde maatregelen gaan in het bijzonder ten koste van kwetsbare jongeren. Minder uren onderwijs, betekent meer uren op straat en nog meer vakantie. Daardoor neemt het risico op uitval zonder diploma toe. Sjoerd Slagter: “Grote groepen leerlingen hebben juist behoefte aan meer school, niet minder. Zij hebben structuur, dagritme en aandacht nodig.” Ook stelt de commissie Smit voor om leerlingen minder zorg en minder vakken te bieden. “Er zullen in ons land zeker mensen zijn die hun kinderen kunnen laten sporten, extra zorg geven en extra geschiedenisles laten volgen. Maar onze ervaring is dat dit voor veel leerlingen niet vanzelfsprekend is”, aldus Slagter.

Door minder vakken aan te bieden wordt ook het lerarentekort niet opgelost. Sjoerd Slagter: “De maatregelen zorgen dat duizenden vakdocenten op straat komen te staan. Deze heb je niet zomaar omgeschoold tot wiskundeleraren.” Het vertragen of afschaffen van eerder toegezegde verhoging van de lerarensalarissen zal het enorme probleem van het lerarentekort alleen verergeren. De prognose is een tekort van tot 10.000 gekwalificeerde leraren in 2015.

De VO-raad pleit juist voor investeringen in het onderwijs. Onderwijsinvesteringen betalen zich namelijk voor de hele maatschappij uit: het welvaartsniveau stijgt en de werkloosheid daalt. Ook zorgt meer opleiding voor een betere gezondheid, meer maatschappelijke betrokkenheid en minder criminaliteit en jeugdproblematiek. Sjoerd Slagter: “Om de samenleving niet alleen welvarend, maar ook leefbaar en duurzaam te houden, zijn juist investeringen nodig.”

Bepaalde elementen uit het rapport die pleiten voor korter en intensiever onderwijs, sluiten aan op het investeringsplan ‘Ruimte voor ieders talent’ dat eerder deze week werd gepresenteerd. Daarin pleit de VO-raad ook voor afschaffen van zittenblijven, integratie van VM2 en vmbo en flexibilisering van examens. Maar de VO-raad wil ook een brede ontwikkeling van leerlingen, met meer kansen en maatwerk en vindt die mogelijkheid onvoldoende terug in de aanbevelingen van de commissie Smit. “Natuurlijk moeten rekenen en taal op orde zijn, maar de commissie Smit stelt leerfabrieken voor taal en rekenen voor in plaats van pedagogische instellingen die leerlingen voorbereiden op de samenleving.”