VO-raad overwegend positief over advies Onderwijsraad

De VO-raad is overwegend positief over het advies 'Naar hogere leerprestaties in het voortgezet onderwijs', waarin de Onderwijsraad met adviezen komt om opbrengstgerichter te gaan werken. De VO-raad kan zich vinden in de aanbevelingen voor meer focus op de kernvakken, het bepalen van een gemeenschappelijke kennisbasis, het werken met diagnostische toetsen en ruimte voor scholen om maatregelen te nemen die passen bij de schoolomgeving en leerlingenpopulatie. De uitwerking van professionaliseringsvoorstellen van onderwijspersoneel vragen echter om uiterste zorgvuldigheid en zijn aan de sector zèlf om vorm te geven en uit te werken.

Het advies van de Onderwijsraad gaat in op punten uit het actieplan 'Beter Presteren' dat minister Van Bijsterveldt in december jl. presenteerde. De minister formuleerde dit actieplan als reactie op de verslechterde positie van Nederland in het PISA-onderzoek, dat kennis en prestaties van 15-jarigen meet op het gebied van lezen, science en wiskunde. De VO-raad deelt het streven naar hogere leerprestaties en onderstreept de uitgangspunten van het advies.

Sjoerd Slagter, voorzitter van de VO-raad: "Ik ben blij dat de Onderwijsraad inziet dat je hogere leerprestaties niet bereikt met exclusieve focus op kernvakken en met landelijk opgelegde maatregelen. Het gaat om een sterk onderwijscurriculum met ruimte voor scholen om maatwerk te leveren. We vragen de minister, in het belang van leerlingen, aan deze adviezen gehoor te geven."

Opbrengstgericht werken

De Onderwijsraad pleit voor meer focus in het onderwijsprogramma en meer opbrengstgericht werken. De raad wil dat scholen daartoe aan het einde van het tweede leerjaar de leervorderingen van leerlingen op Nederlands, wiskunde en Engels in beeld brengen, bijvoorbeeld aan de hand van een diagnostische toets. Terecht stelt de Onderwijsraad dat het aan de scholen is om, mede afhankelijk van de leervorderingen, de onderwijstijd te plannen en het leerstofaanbod te bepalen. De referentieniveaus Taal en Rekenen moeten de scholen hiervoor houvast bieden.

De Onderwijsraad koppelt het vaststellen van de leervorderingen van leerlingen op Nederlands, wiskunde en Engels aan een jaarlijkse peiling onder 20% van de scholen om op stelselniveau inzicht te krijgen in de onderwijsopbrengsten. De VO-raad staat hier positief tegenover, afhankelijk van de precieze invulling ervan. Een dergelijke steekproef mag in elk geval niet gebruikt worden om scholen af te rekenen op prestaties.

Aandacht voor socialiserende taak

De Onderwijsraad wil voor de andere vakken een gemeenschappelijke kennisbasis formuleren, die scholen meer richting geeft dan de huidige kerndoelen. De VO-raad is blij dat zijn pleidooi voor het belang van sociale en culturele vakken gehoor heeft gevonden. Slagter: "We onderstrepen het belang van goed taal en rekenonderwijs en samen met de scholen in het primair onderwijs werken we aan het verbeteren van het taal- en rekenniveau van leerlingen. Maar het Nederlandse onderwijs besteedt aan veel meer zaken aandacht dan aan cognitieve ontwikkeling. Ik ben blij dat de Onderwijsraad in zijn adviezen recht doet aan de brede opdracht van het voortgezet onderwijs."

Professionalisering onderwijspersoneel

De Onderwijsraad legt terecht nadruk op het belang van kwalitatief goed onderwijspersoneel bij het verbeteren van onderwijs. Het streven van de Onderwijsraad om elke (nieuwe) docent op masterniveau te krijgen is een goed streven. Ook de VO-raad zet zich in voor versterking van de kwaliteit van leraren. Wel moet de haalbaarheid van het plan nader onderzocht worden.

Een lerarenregister met daaraan gekoppeld na- en bijscholingseisen, kan een goed hulpmiddel zijn voor kwaliteitsverbetering. Het gaat de VO-raad te ver om docenten op basis daarvan de bevoegdheid te ontnemen. De VO-raad vindt het belangrijk dat een eventueel schoolleidersregister met grote zorgvuldigheid en door de sector zelf wordt vormgegeven. De VO-raad werkt hiertoe momenteel aan een professionaliseringsagenda voor de sector.

De adviezen van de Onderwijsraad sluiten in veel opzichten aan bij initiatieven van de sector zelf. De VO-raad blijft echter hameren op de noodzaak van investeringen in het onderwijs. Sjoerd Slagter: “Alleen als er wordt geïnvesteerd in onderwijs kunnen we werken aan een kwaliteitsverbetering. Scholen rekenen er op dat het kabinet meewerkt aan het creëren van de juiste condities, waarbij voldoende tijd en middelen voorop staan.