Wetenschap en onderwijs zijn onlosmakelijk verbonden

Afgelopen week stond volledig in het teken van de gemeenteraadverkiezingen. Zelfs op de ministeries hielden ze even hun adem in. De bewindslieden waren, net als de meeste Tweede Kamerleden, op verkiezingstournee en de ambtenaren zijn in afwachting van wat straks wel of niet controversieel verklaard wordt.

Na een reeks van verkiezingsdebatten, voortdurend kibbelende fractievoorzitters en sombere voorspellingen over coalitievorming was het even heel iets anders om te gast te zijn bij de KNAW (Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen), en te spreken over de toekomst van de wetenschap en de rol van de KNAW. Een gesprek met hooggeleerde dames en heren. Het was een verademing weer eens een avond genuanceerd te mogen discussiëren, argumenten zorgvuldig uit te kunnen wisselen en niet ieder gesprek te hoeven afsluiten met een oneliner.

Een van de centrale vragen die avond was hoe de Akademie verbonden blijft met de samenleving. De leden zijn zich ervan bewust dat ze meer naar buiten moeten treden en willen af van het imago dat wetenschap in ivoren torens bedreven wordt. Wat dat betreft kiest de president, Robbert Dijkgraaf, voor een heel duidelijke lijn naar buiten. Met vaste optredens in 'De Wereld Draait Door' en 'De Nationale Wetenschapsquiz' zorgt hij ervoor dat een breed publiek kennis maakt met wetenschap en allerlei wetenschappelijk onderzoek.

Ik pleitte in de discussie voor een veel grotere betrokkenheid van wetenschappers bij het voortgezet onderwijs. De laatste jaren is de band tussen universiteit en school er niet beter op geworden. Veel docenten missen het contact met de wetenschap en de uitwisseling van kennis. En wat ze misschien nog wel het meest missen is de inspiratie die ze tijdens hun contacten met de universiteit opdoen.

Er zijn op dit moment al hele goede relaties tussen scholen en universiteiten, maar deze zijn vaak afhankelijk van persoonlijke initiatieven of toevallige contacten. De verbinding zou veel meer een regulier karakter moeten hebben. Mijn oproep om werk te maken van regulier contact tussen school en universiteit vond gehoor, toen ik wees op het feit dat scholen steeds vaker geconfronteerd worden met complexe maatschappelijke vragen, en dat ze bij het analyseren daarvan de hulp van de wetenschap goed kunnen gebruiken.

In haar recente toekomstvisie 'EU2020' onderstreept de Europese Commissie de grote rol van het onderwijs en de plaats ervan in het hart van een Europa van kennis en innovatie. De commissie noemt geletterdheid als een van de belangrijkste uitdagingen van de toekomst. Juist rond zo’n thema kunnen contacten tussen de KNAW en het voortgezet onderwijs van groot belang blijken.

We gingen huiswaarts met de afspraak op korte termijn ontmoetingen te organiseren tussen schoolleiders, docenten en leden van de KNAW. De wetenschap zal van zich laten horen en het onderwijs zal het weten.