Workshops en lezingen

Sinds 1 oktober 2009 is VO-content, het open leermaterialenbestand voor voortgezet onderwijs in Wikiwijs, een feit. Als schoolleider wilt u weten wat de mogelijkheden van docenten en leerlingen zijn om VO-content te gebruiken. Hoe kunnen uw docenten met open leermateriaal een programma inrichten en hoe is een onderwijsmethode met open leermateriaal te combineren?

In deze workshop hóórt u dit niet alleen maar kunt u het ook zien. De workshopleiders demonstreren het gebruik van open gedigitaliseerd leermateriaal en gaan met u in gesprek over de voorwaarden voor gebruik op schoolniveau.Welke eisen worden er gesteld aan de technische infrastructuur? Welke competenties worden er van docenten verwacht? Hoe ontwerpt u het leermiddelenbeleid zo, dat uw school open en commercieel materiaal, boekmateriaal en gedigitaliseerd materiaal gecombineerd kan gebruiken?

In de bijeenkomst is ook aandacht voor de vraag hoe het Innovatieplatform-VO samenhang aanbrengt in de activiteiten van alle partijen die verantwoordelijk zijn voor VO-content binnen Wikiwijs.Wie gaat het leermateriaal leveren? Wanneer kunnen scholen over het leermateriaal gaan beschikken? Wie waarborgt de kwaliteit? Wie financiert? Kortom: wat moet er gebeuren om van VO-content een open leermaterialenbestand te maken dat voldoet aan uw kwaliteitseisen?

Workshopleiders
Hans Hak en Ron Zuylen, adviseurs ict en onderwijs

Een heuse primeur: tijdens deze workshop worden de eerste opbrengsten gepresenteerd van Expeditie durven, delen, doen, een project van de VO-raad. Eén van de kerndoelen van de
Expeditie is het in kaart brengen van de manieren waarop je talentontwikkeling van leerlingen en docenten kunt stimuleren.

Sinds 2007 werken zestien scholen en vier onderzoeksteams intensief samen. Hun doelen zijn zowel het realiseren van innovaties als het aantonen van de effecten van die innovaties
met praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek. Onder leiding van Bas van ’t Wout vertellen Sietske Waslander en betrokken schoolleiders en onderzoekers wat tot nu toe de effecten,
succes- en faalfactoren van deze innovaties zijn.

Ook gaan zij in op de betekenis van de intensieve samenwerking voor zowel scholen als onderzoekers. Doel van de workshop is ervoor te zorgen dat deze inzichten ook u helpen om de kwaliteit van uw onderwijs te versterken. U bent dan ook van harte uitgenodigd te participeren in dit gesprek.

Workshopleider
Bas van ’t Wout, communicatiebureau Maes / Okhuijsen

Deelnemer vraaggesprek
Sietske Waslander, hoogleraar sociologie en programmaleider Onderzoek Expeditie durven,
delen, doen, en schoolleiders en onderzoekers van Expeditie durven, delen, doen.

Deze workshop wordt alleen in de eerste en tweede workshopronde gehouden.

Veel scholen in het VO oriënteren zich op het gebruik van ict in het onderwijs en de betekenis daarvan voor het leermiddelenbeleid. In de praktijk blijkt het lastig te zijn aan dat proces goed leiding te geven. Schoolleiders betreden onontgonnen gebied, waar ook handboeken geen adequate beschrijving van geven. Gelukkig zijn er in de praktijk al succesvolle projecten op het gebied van ICT innovaties aan te wijzen.

De inleiders presenteren succesvolle casussen over het hand in hand gaan van innovatie op ict-gebied en competentieverhoging van medewerkers. Ervaring leert dat het vergelijken van casussen met de eigen schoolsituatie een goed startpunt is voor een reflectie op de eigen praktijk. Tijdens de workshop kiest u een casus die het beste past bij uw eigen school.Wat gaat u overnemen van de gekozen casus en wat kunt u in de praktijk beter doen?

Workshopleiders
Jos Zuylen en Hans Reiber, respectievelijk procesmanager en voorzitter Innovatieplatform-VO

DEZE WORKSHOP IS VOL.

De invoering van de functiemix biedt scholen en leraren volop kansen om de loopbaanontwikkeling van docenten te verbeteren. De gegeven kaders leveren echter ook dilemma’s op. De invoering heeft namelijk ingrijpende gevolgen voor veel aspecten van de organisatie en cultuur van uw school.

Tijdens deze interactieve workshop krijgt u inzicht in de belangrijkste dilemma’s rondom het invoeren van de functiemix en de essentiële keuzes die daarbij te maken zijn. In de afgelopen periode ging APS, in opdracht van SBO, met een tiental scholen aan de slag met vragen als: hoe gaan we om met het entreerecht? Hoe geven we vorm aan nieuwe LC- en LD-functies die passen bij de school en bij de aanwezige talenten in de school? En hoe gaan we om met beoordelen?

Een belangrijke succesfactor is de constructieve samenwerking van directie en PMR in dit proces. De tien scholen uit het project kozen ervoor om de functiemix te benutten als kwaliteitsimpuls en om functiebeschrijvingen zoveel mogelijk op maat te maken, passend bij de collectieve ambitie in de school. In deze interactieve workshop worden hun aanpak en de bevindingen gepresenteerd en met u besproken.

Workshopleiders
Anders Vink, directeur VO van APS, Henny Molenaar, consultant APS en projectleider functiemix-project
Frans Mentjox, senior beleidsadviseur VO-raad

Deze workshop laat u zien waarom ‘carrière maken binnen de klas’ docenten zo trots maakt op hun vak, en de school zo gelukkig maakt met deze docenten. In de woorden van een
docent: “Ik leer mijn onderwijs te onderbouwen en kan overbrengen waarom iets werkt. Het voelt heel goed om van onderaf iets op te kunnen bouwen. Daarom wil ik blijven groeien.”

Marc Vermeulen en Marc Mittelmeiier gaan onder meer in op de effecten van professionalisering van docenten naar een academisch niveau. Zo kunnen docenten op basis van eigen onderzoek inhoud geven aan schoolontwikkeling. Ook ziet u hoe u als schoolleider deze effecten kunt optimaliseren ten behoeve van de schoolorganisatie.

Want docenten die richting geven aan schoolontwikkeling binnen de school, tillen het hele
onderwijs naar een hoger niveau. Bovendien draagt de academisch gevormde docent bij aan een duurzamere ontwikkeling naar een professionele organisatie als geheel.

Basis voor de workshop vormen de praktijkervaringen van docenten die een masteropleiding volgen via het Nederlands Instituut voor Masters in Educatie (NiME). Zij ervaren dat hun kennis en vaardigheden zowel de kwaliteit van hun eigen onderwijs beïnvloeden, als die van collega docenten.

Daarnaast gaan de workshopleiders met u in gesprek over hoe schoolleiders
van deze docenten de opbrengsten bestendigen door professionalisering aan personeelsbeleid te koppelen en een klimaat te scheppen waarin schoolontwikkeling en onderzoek een centrale plaats hebben.

Workshopleiders
Marc Vermeulen, voorzitter Kwaliteitsraad NiME en hoogleraar onderwijssociologie
Marc Mittelmeijer, voorzitter van de Raad van Toezicht van NiME en voorzitter van Quadraam

Het rapport Don onderstreepte nog maar eens nut en noodzaak van risicomanagement als instrument voor scholen en besturen. In deze bijeenkomst besteden de workshopleiders aandacht aan het interne en externe belang van risicomanagement en het maken van een risicoanalyse.

Geert Haisma en Egon Houben presenteren een risicomanagement- aanpak voor een VO-school die het risicoprofiel wenst op te bouwen. Zij doen dat aan de hand van een ‘live’
casus met een doorvertaling naar het benodigde weerstandsvermogen. Door de interactieve opzet, heeft u ruim de gelegenheid om vragen te stellen.

Een goed beeld van risico’s geeft u de mogelijkheid om daar via beheersingsmaatregelen beleid op te voeren. U kunt daarbij denken aan financiële en onderwijskundige risico’s, maar ook aan risico’s die gerelateerd zijn aan de kwaliteit van het personeel (en personeelsbeleid).

Omdat risicomanagement een scherper zicht geeft op uw vermogenspositie, vormt het mede de basis voor financieel beleid. Extern is risicomanagement belangrijk als verantwoordingsinstrument voor het beleid dat het bestuur voert. Op basis van risicomanagement kan het bestuur inzicht geven in zijn vermogenspositie en financieel beleid.

Workshopleiders
Geert Haisma, directeur Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement (NAR)
Egon Houben, Associate Partner Management Consulting-Public bij ConQuaestor B.V.

DEZE WORKSHOP IS VOL.

Wiet de Bruijn vertelt aan de hand van praktijkvoorbeelden over leiderschapsstijlen, over praktische instrumenten en deelt ‘tips&tricks’ om uw leiderschap nog beter tot zijn recht te laten komen. Uiteraard is er in de workshop alle ruimte om via discussie met de workshopleider en de overige deelnemers uitgebreid op uw eigen vragen en ervaringen in te gaan.

Leidinggevende vaardigheden worden tijdens de workshop vooral bekeken met het oog op onderwijsvernieuwingen. Vernieuwing stuit namelijk vaak op weerstand. Tegelijkertijd kan het onderwijs niet zonder vernieuwing en innovatie: de wereld, leerlingen en ouders veranderen continu. Daar spelen scholen op in met kleine en grote innovaties.

Een belangrijke voorwaarde voor het succesvol invoeren en borgen van innovaties is voldoende draagvlak onder docenten. Dat vraagt veel van u als schoolleider, vooral van uw leiderschap. Hoe creëert u draagvlak en urgentie? En hoe zorgt u ervoor dat innovaties echt gedragen worden door uw personeel?

Workshopleider
Wiet de Bruijn is een ondernemer en nauw betrokken bij het onderwijs. Hij ontwikkelde Boedelbak Aanhangwagenverhuur, was succesvol directeur bij Van Dijk Studieboekenhuis en was partner in Renessaince Personal Coaching & Training voor leidinggevenden in het bedrijfsleven en de overheid. Na het behalen van zijn eerstegraads lerarenbevoegdheid gaf hij gastlessen in het voortgezet onderwijs. Tegenwoordig is Wiet de Bruijn betrokken bij verschillende veranderprojecten binnen en buiten het onderwijs.

Deze workshop wordt alleen in de eerste en tweede workhopronde gehouden.

Deze workshop gaat over de noodzaak om personeelsbeleid in de komende jaren in de kern van het strategisch beleid te plaatsen en werk te maken van eigentijds en krachtig werkgeverschap. Hoe organiseer je professionele ruimte, bevlogenheid en talentmanagement – en wat is het eigenlijk?

Een groep ambitieuze bestuurders en hoofden P&O heeft deze handschoen in netwerkverband opgepakt. Stimuleren van bevlogenheid als antwoord op werkdruk, talentmanagement (detectie en ontwikkeling), duurzaam leiderschap en organiseren van ruimte voor de professional, zijn een aantal thema’s waar het netwerk zich in diverse vormen mee bezighoudt.

Op te lossen puzzel daarbij is het organiseren van directe betrokkenheid en eigenaarschap van de werknemers zelf. Doel van deze workshop is om de aanpak en eerste opbrengsten van het netwerk te delen en handvatten te geven voor het organiseren van een personeelsbeleid dat ‘trekt, bindt en boeit’.

Het netwerk wordt begeleid door BeteoR, Mens en Organisatie, Eindhoven.

Workshopleiders
Peter Overgaauw, directeur /bestuurder, Purmerendse Scholengroep
Dirk Speelman, bestuurder CVO Apeldoorn /Veluwse Scholengroep
Laurent Panders, hoofd P&O, OGVO Venlo
Henk van der Tas, partner BeteoR
Jaap Engbers, directeur VO en Werving & Selectie BeteoR

Vanaf februari 2009 heeft project Vensters voor Verantwoording samen met meer dan tweehonderd pilotscholen gewerkt aan een systeem dat uiteindelijk de basis zal vormen voor horizontale verantwoording in het voortgezet onderwijs.

Gedurende de pilotfase was het systeem van Vensters voor Verantwoording alleen voor de pilotscholen toegankelijk. Inmiddels is de ontwikkelingsfase afgerond en kunt u met
eigen ogen kennismaken met de vele mogelijkheden van het systeem: alle scholen kunnen nu meedoen aan Vensters voor Verantwoording.

Tijdens de workshop leert u hoe u zelfstandig met het systeem aan de slag kunt en waar u het beste kunt beginnen. En natuurlijk kunt u tijdens de workshop zelf beoordelen wat
voor uw school de waarde is van deelname aan ‘Vensters’. Zo wordt onder meer getoond hoe het systeem automatisch schooleigen jaarverslagen kan generen. Ook is er tijdens de
workshop ruimte voor uw vragen.

Workshopleider Jessica van Dam–Wisse is sinds de beginfase van het project bij Vensters voor Verantwoording betrokken. Zij werkte vanuit een scholengroep mee aan de pre-pilot van
Vensters voor Verantwoording.

Workshopleider
Jessica van Dam–Wisse, communicatieadviseur van het project Vensters voor Verantwoording

Om het welbevinden van leerlingen op de school te meten, heeft u eigenlijk geen externe partij nodig om daarvoor enquêtes te ontwikkelen. Dat kunnen leerlingen namelijk ook zelf. Dat bewijzen de leerlingen van de Junior Programmaraad, die wordt gevormd door leerlingen van vernieuwende en meer traditionele scholen, uit onder- en bovenbouw van vmbo, havo en vwo.

Zij zijn bezig met het ontwikkelen van een instrument op basis waarvan leerlingen elkaar kunnen interviewen over hun welbevinden op de school en waarmee ze de opbrengsten van deze interviews met de schoolleiding kunnen bespreken. Als deelnemer ervaart u onder leiding van de leerlingen hoe dit instrument werkt. Zo krijgt u zicht op de manieren waarop u het instrument op uw eigen school kunt inzetten.

Op twee scholen hebben de leerlingen het ontwikkelde instrument inmiddels getest. Het kan worden ingezet op alle schooltypes en leerjaren van vmbo tot havo/vwo. Een medewerker van het VO-project Vensters voor Verantwoording zal ingaan op de wijze waarop de 20 indicatoren
van Vensters in het instrument ingezet kunnen worden.

Uw feedback op het instrument wordt meegenomen bij het verder verfijnen van de uiteindelijke versie ervan. In het najaar van 2010 is het instrument voor alle scholen beschikbaar.

Workshopleiders
Leerlingen van de Junior Programmaraad, Gerard van der
Burgt, adviseur en trainer, medewerkers van Innovatieproject
en Vensters voor Verantwoording

U kunt niet alle ouders bereiken. Of toch wel?

Veel scholen hebben te maken met moeilijk bereikbare groepen ouders. Denk aan allochtone ouders of ouders uit sociale achterstandswijken. Voor scholen is het een hele kluif: hoe bereik je deze ouders en hoe betrek je hen bij het onderwijs op je school? Vragen als hete hangijzers. Terwijl juist voor deze doelgroep goed contact erg belangrijk is – het kan veel problemen voorkomen.

Tijdens deze workshop kijken we wat scholen al doen en wisselen we ervaringen uit: wat werkt en wat niet? Ook ervaringen uit eerdere workshops over dit onderwerp komen aan de orde. Juist als u nog niet goed weet hoe u dit onderwerp het beste kunt benaderen, wordt u tijdens deze workshop op ideeën gebracht waarmee u aan de slag kunt.

Workshopleider
Noud Cornelissen, communicatieadviseur van het project Vensters voor Verantwoording

DEZE BIJEENKOMST IS VOL.

Alexander Rinnooy Kan, SER-voorzitter, lid van het Innovatieplatform en voorzitter van de Maatschappelijke Raad van de VO-raad en Jan de Vries, onderwijswoordvoerder voor het CDA in de Tweede Kamer, gaan met u in debat over de maatschappelijke rol van de brancheorganisatie.

Hoe verhoudt de branchevereniging zich tot het maatschappelijke krachtenveld? Hoe gaat de VO-raad om met de wensen en verwachtingen van scholen? En hoe moet de VO-raad omgaan met de soms botsende verwachtingen en eisen van vakbonden, leerlingen- en ouderorganisaties, politiek, media en overheid?

Rinnooy Kan en De Vries verzorgen de inleiding en gaan daarna in discussie, met elkaar, met onze voorzitter Sjoerd Slagter en, natuurlijk, met u. De discussie wordt geleid door Kees Mijnten, voormalig politiek verslaggever voor radio en televisie. Hij initieerde onder meer het politieke radioprogramma ‘Kamerbreed’ en was parlementair presentator/verslaggever bij Tros Aktua-TV.

Gespreksleider
Kees Mijnten, eigenaar CM Communicatiebureau Mijnten bv

Deze bijeenkomst wordt alleen in de eerste workshopronde gehouden.

Deze workshop laat u zien hoe het in kaart brengen van opbrengsten de onderwijskwaliteit versterkt en helpt voorkomen dat een onderwijssoort van een school door de Inspectie als zwak of zeer zwak wordt beoordeeld. Dit gebeurt aan de hand van voorbeelden uit de praktijk en de mogelijkheden die het project Vensters voor Verantwoording daarbij biedt.

Het voorgezet onderwijs is een zelfbewuste, krachtige sector. Zeer zwakke scholen passen daar niet bij: vervelend voor het imago van de sector, onaangenaam voor de betrokkenen, en simpelweg onacceptabel voor de leerlingen. Maar sturen op opbrengsten gaat niet vanzelf. Het begint met het goed en efficiënt in kaart brengen van die opbrengsten, en het eindigt pas als de opgedane kennis heeft geleid tot adequate actie.

Peter van Laarhoven vertelt hoe in zijn organisatie opbrengsten in kaart worden gebracht en hoe de uitkomsten daarvan worden gebruikt om de onderwijskwaliteit te versterken. Wik Jansen presenteert de mogelijkheden die ‘Vensters’ biedt voor opbrengstgericht werken. Daarnaast zal hij ingaan op de eerste uitkomsten van een project rond vroegsignalering op dit gebied.

Aan het einde van de bijeenkomst kunt u met collega’s ervaringen uitwisselingen over de praktijk op uw school.

Workshopleiders
Peter van Laarhoven, bestuurssecretaris van VO-Haaglanden
Wik Jansen, bestuursadviseur bij CBE Group en onder meer betrokken bij de VO-raad projecten Vensters voor Verantwoording en Zeer Zwakke Scholen.

Loopbaanoriëntatie- en begeleiding zijn allang geen zaak meervan alleen de decaan, en gaan verder dan leerlingen attenderen op open dagen. LOB gaat over talentontwikkeling, over leerlingen leren te kiezen, over het belang van praktijkervaring en een goed gesprek daarna. Maar hoe geeft u dat vorm in de school? Wat is daarbij uw rol als bestuurder of directeur?

In deze workshop wordt de scan voor LOB gepresenteerd. Een hulpmiddel om voor uw eigen school in kaart te brengen waar u staat met LOB. En wat de volgende stap kan zijn om aan de slag te gaan met een kwaliteitsverbetering. U hoort vanuit de praktijk hoe de scan ingezet kan worden, wat de opbrengsten zijn en welke inspanningen nodig zijn.

Tot slot krijgt u de kans zelf de scan te bestuderen en met collega’s te bespreken. Zo krijgt u direct zicht op wat LOB voor uw leerlingen kan betekenen.

Workshopleiders
Karen Oostvogel, projectleider Stimulering LOB i.s.m. een
schoolleider

De heroverweging van Passend Onderwijs heeft vele vragen
opgeroepen. Deze workshop hoopt op alle vragen, ook de uwe,
een antwoord te geven.

Welke gevolgen heeft de heroverweging voor VO-scholen en voor de samenwerkingsverbanden in het voortgezet onderwijs? Wat is het landelijk referentiekader voor Passend Onderwijs en
hoe kunnen we daar invulling aan geven? Welke instrumenten zijn beschikbaar om (delen van het) referentiekader in te vullen?

De workshop start met een informatief deel, een schets van de stand van zaken en de inhoudsopgave van het landelijk referentiekader Passend Onderwijs. Daarbij gaan de gespreksleiders in op onderdelen als het zorgprofiel en handelingsgericht werken. En natuurlijk vergt ook deze vraag een antwoord: wat verwacht u op dit gebied van de VO-raad?

Workshopleiders
Jessica Tissink, senior-beleidsadviseur VO-raad, en een lid van het landelijk werkverband samenwerkingsverbanden vo.

Tijdens deze lezing maakt u kennis met het theoretisch kader voor horizontale verantwoording en krijgt u praktische voorbeelden aangereikt die duidelijk maken hoe u horizontale verantwoording zelf vorm kunt geven. Frans de Vijlder, lector Governance en Innovatiedynamiek in het Onderwijs aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, heeft dit theoretisch kader ontwikkeld op verzoek van project Vensters voor Verantwoording.

Veel scholen zoeken nog naar de voor hen beste manier om horizontale verantwoording in de praktijk vorm te geven. Tegelijkertijd leven er veel vragen rondom dit onderwerp: wat zijn de doelen van horizontale verantwoording? Hoe geef je die verantwoording vorm en hoe implementeer je haar in je organisatie? Wie zijn je stakeholders, hoe ga je met hen om? En: wie in de school is nu verantwoordelijk voor horizontale verantwoording?

Deze vragen kwamen ook ter sprake tijdens verschillende gesprekken met groepen scholen. Op basis van die gesprekken is de theorie van De Vijlder verder uitgewerkt. Het theoretisch kader is aangevuld met praktische voorbeelden van scholen. Tenslotte schetst het document hoe scholen de indicatoren van Vensters voor Verantwoording kunnen inzetten bij hun horizontale verantwoording.

Als beleidsbepaler staat u er niet alleen voor. In tegendeel zelfs: onder het mom van ‘zoeken naar draagvlak’ mag iedereen eindeloos met u meepraten. Zolang niemand maar buiten de
boot valt en iedereen maar aardig is voor elkaar. Het gevolg: de beleidsvoering wordt stroperig en er ontstaat een cultuur van ja-zeggen, nee-doen.

De ‘Ja-en, nee-want, ja-maar-filosofie’ is een door regisseur en trainer Berthold Gunster ontwikkeld instrument om gedrag van mensen in organisaties te begrijpen en te veranderen. Deze bijeenkomst geeft u inzicht in de bron van ja-maar-gedrag. Waar we assertief lijken, geven we ongemerkt toe. Waar we kritisch klinken, handelen we opportunistisch. En waar we coöperatief willen zijn, blijken we te zeuren.

Ondanks onze goede bedoelingen is het effect van ons gedrag vaak weerstand, irritatie en afkeer. Hoe creëert u een ‘ja-en-cultuur’ in uw organisatie? En hoe ziet die er dan uit? Deze bijeenkomst, die een combinatie is van show, training en interactie, confronteert u met wat het voor uzelf, en voor uw organisatie betekent om op een ‘ja-en-manier’ met elkaar en situaties om te gaan.

Ruimte van professionals, stijl van leiderschap en de relatie tussen management en werkvloer; het zijn thema’s die van schooldirecteuren en -bestuurders steeds meer aandacht vragen. Tegelijkertijd vraagt de samenleving meer dan ooit van scholen, als het gaat om kwaliteit en transparantie. Dezelfde ontwikkelingen zien we ook in de zorg.

De omgeving waarin beide sectoren opereren wordt hierdoor complexer; scholen en
zorginstellingen hebben te maken met marktwerking en mondige ‘cliënten’. Dit vraagt veel van professionals en vereist nieuwe competenties.

Bestuursvoorzitter van Tergooiziekenhuizen Claudia Zuiderwijk vertelt hoe zij dat doet: ruimte geven aan professionals. Maar óók hoe je er tegelijkertijd voor zorgt dat medewerkers kritisch
naar zichzelf kijken en hoe je kunt sturen op kwaliteit. In een interview zei ze ooit: “Ik probeer mensen uit te dagen om ander gedrag te vertonen dan ze gewend zijn. Daarmee wil ik bereiken
dat mensen uit hun rol vallen, zich eigenaar voelen van hun eigen lot én het lot van de organisatie waar ze werkzaam zijn.”

Claudia Zuiderwijk was tot 2003 lid hoofddirectie bij PinkRoccade Nederland. In 2003 startte ze als voorzitter van ziekenhuis Hilversum en sinds 2006 is zij voorzitter Raad van Bestuur Tergooiziekenhuizen (Hilversum en Blaricum). In 2008 werd ze uitgeroepen tot Zorgmanager van het jaar. De jury noemde Zuiderwijk een bevlogen, creatieve, onconventionele en ambitieuze bestuurder die in staat is steeds nieuwe manieren te vinden om professionals te boeien en te binden.