26 maart 2020

Komende zondag is mijn moeder (fysiek prima, maar verlies van korte-termijngeheugen) jarig. Toen we deze week belden vroeg ze hoe we dat dit jaar zouden vieren. ‘Nou, mam’ zei ik, ‘waarschijnlijk via deze telefoon’. Waarop ze zei: ‘Nou schat, ik heb je vader nog, dus dan doen we het maar samen, we moeten ons allemaal aanpassen.’

Vorige week hoorde mijn schoonmoeder (scherp van geest, maar nauwelijks mobiel) dat zij in haar aanleunwoning (onderdeel van een huis met o.a. verpleging) geen bezoek meer mag hebben. Haar primaire reactie was: ‘Hoe dat dan moet met de boodschappen zullen we wel zien. Dat zal vast goed komen.’ Iedereen kent dit soort voorbeelden uit zijn eigen leven. De huidige crisis raakt iedereen. Er is geen ontkomen meer aan. Vragen, zorgen en dilemma’s strijden om voorrang. Steeds meer mensen passen zich aan.

We kennen allemaal mensen die hun baan kwijt zijn of als ondernemer hun omzet zien instorten. We kennen allemaal mensen die ondanks het pleidooi zoveel mogelijk thuis te werken naar hun werk moeten. Patiënten behandelen kan niet op afstand. Vakken vullen en schoonmaken ook niet. En dat geldt ook voor het besturen van de bus of het helpen van klanten in je winkel.

In deze ongekend verwarrende tijd kent het onderwijs een paar voordelen. Een vaste baan is de norm en dus is het inkomen verzekerd. En werken op afstand is in veel gevallen mogelijk. Maar misschien niet altijd. Sommigen zijn op school nodig. Als je gezond bent, een beroep op je wordt gedaan en je toch begrijpelijke zorgen hebt, denk dan aan je collega’s in andere sectoren die geen keus hebben en volg de richtlijnen.

 

In deze crisis is één ding zeker: voorlopig zullen we met een bepaalde onzekerheid moeten leren leven.

Het voordeel van het kunnen werken op afstand wordt gelukkig optimaal benut. Met veel inzet en creativiteit zie ik nieuwe onderwijsvormen ontstaan. En dat gaat beter dan velen hadden verwacht. Complimenten voor iedereen in de sector.

Maar na een energieke start komen er vragen. Hoe lang gaat dit nog duren? Hoe weten we leerlingen blijvend te boeien? Hoe doen we dat met leerlingen in een kwetsbare positie of met hen die het meer van de praktijk moeten hebben? Sommige antwoorden kun je zelf verzinnen. Sommige antwoorden kosten tijd. In deze crisis is één ding zeker: voorlopig zullen we met een bepaalde onzekerheid moeten leren leven. Dat geldt ook voor de talloze vragen die rijzen na het besluit het centraal examen te schrappen. Er wordt heel hard aan antwoorden gewerkt, maar een beetje geduld is in deze tijd een hele schone zaak. Niet alles is in een paar dagen duidelijk, nadat voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog zo’n besluit is genomen.

De huidige crisis is niet in eerste instantie een onderwijscrisis

Een begrijpelijke vraag is wat er met de schoolsluiting na 6 april gaat gebeuren. Maar de huidige crisis is niet in eerste instantie een onderwijscrisis. Het is primair een volksgezondheidscrisis met gevolgen voor de hele samenleving, en dus ook voor het onderwijs. Daarom snap ik dat het kabinet komende dinsdag een samenhangend besluit wil nemen over ons leven na 6 april. En dus ook over de scholen. Nu duidelijk is dat alleen vergunningplichtige evenementen zijn geschrapt tot 1 juni en alle andere maatregelen een looptijd hebben tot 6 april, moeten we even geduld hebben. En ja, daar was onduidelijkheid over. Nu is echter duidelijk dat we aanstaande dinsdag, 31 maart, meer horen. Dat lijkt me uit te houden. Werk genoeg tot die tijd. En om het met mijn moeder te zeggen: we moeten ons allemaal aanpassen.

Paul Rosenmöller
voorzitter VO-raad