Inspiratie bij leerlingendaling: wat ondernemen collega's?

17 december 2020

Wat kunnen scholen kunnen doen om bij leerlingendaling een goed, bereikbaar onderwijsaanbod in stand te houden? Op diverse plekken in het land zoeken bestuurders naar passende oplossingsrichtingen. Van samenwerkingsovereenkomst tot een bestuurlijke fusie of toewerken naar een duurzame onderwijscampus. Ter inspiratie een schets van wat er op verschillende plekken in het land speelt, met een link naar achterliggende berichtgeving / artikelen.

Nieuw vmbo met intensieve ondersteuning

Haarlem heeft er sinds schooljaar 2020/2021 een compleet nieuwe vmbo-school bij, genaamd het Spaarne College. De school telt bijna 900 leerlingen en brengt 'het beste' van De Paulus Mavo, het Sterren College en (een deel van) de Daaf Geluk school bij elkaar (Haarlems Weekblad eind augustus 2020). Het Spaarne College bundelt alle vmbo-niveaus onder een dak; daardoor zijn er meer mogelijkheden om op te stromen en na het tweede jaar is er een ruimere keuze aan profielen. Het (verbouwde) schoolgebouw voorziet - met jarenlange kennis van de voorgaande scholen - ook in uitgebreide mogelijkheden voor persoonlijke ontwikkeling (kleine klassen) en intensieve ondersteuning. Persartikel.  

Onderwijs-campus: Lelystad en Almelo

Dat er niveau-breed ook gebundeld wordt, toont de aanloop van drie scholengemeenschappen in Lelystad naar een gloednieuwe, gezamenlijke onderwijscampus: Porteum. Het complex komt achter SG De Rietlanden te liggen, zo bericht de Stichting voor Voortgezet Onderwijs Lelystad (SVOL) op haar website. De Rietlanden gaat samen met Scholengemeenschap Lelystad en Arcus op in Porteum. De campus, die augustus 2021 haar deuren zal openen voor 3800 leerlingen, krijgt gestalte met zes schoolgebouwen: drie voor het vmbo, drie voor havo/vwo en een cultuurgebouw. De gebouwen worden met elkaar verbonden via een voetgangersdek. Het lokale bedrijfsleven, de gemeente en het vervolgonderwijs worden als 'partners' meegenomen in de ontwikkeling van aanbod. Noodzakelijk en verrijkend tegelijkertijd. Berichtgeving SVOL.

Steeds vaker komt het concept 'onderwijscampus' in beeld. Ook in Almelo werken de vmbo-opleidingen van Erasmus, Pius X en Het Noordik toe naar een sterke (vmbo-)campus (Dagblad Tubantia 21 september 2020). Men koerst eveneens op een 'nauwe samenwerking' met het bedrijfsleven en het ROC. Het beroepsgericht onderwijs biedt leerlingen perspectief en zorgt voor voldoende aanwas voor bedrijven in de regio. Op de toekomstige campus komen leerlingen van Erasmus, Pius X en Het Noordik bij elkaar in de klas. Aparte groepen worden losgelaten om de verschillende opleidingen overeind te houden. Over drie jaar (2023), moet de vmbo-campus een feit zijn. Prognoses geven aan dat een complex voor 1100 leerlingen reeel is, gezien de verwachte leerlingendaling. Persartikel.

Apeldoorn: van drie naar twee

In Apeldoorn krimpt het vmbo en gaan de vmbo-scholen Edison, Sprengeloo en Cortenbosch (Veluwse Onderwijsgroep), op in twee nieuwe scholen, met elk een eigen aanbod en karakter. De bedoeling is dat de nieuwe scholen na de zomer van 2022/2023 van start gaan (bron: Algemeen Dagblad, editie Apeldoorn, zomer 2020).
De afname van leerlingenaantallen is een feit, terwijl de verwachting is dat de behoefte aan mensen met een beroepsgerichte opleiding juist toeneemt. De Veluwse Onderwijsgroep hoopt met nieuwe concepten het vmbo weer aantrekkelijker te maken. De overeenkomst is dat in beide scholen 'meer ruimte is voor maatwerk en praktijk'. Voor de twee nieuwe scholen zijn de huidige locaties van Cortenbosch (Prinses Beatrixlaan) en Sprengeloo (Sprengenweg) in beeld. De keus is op deze locaties gevallen omdat die dicht bij elkaar liggen en elk zo'n duizend leerlingen kunnen onderbrengen. Hoewel beide scholen dus een heel eigen karakter moeten krijgen, is er wel een intensieve samenwerking voorzien. De Veluwse Onderwijsgroep werkt achter de schermen ook aan intensievere samenwerking tussen scholen in de hele koepel. Persartikel.

Regionaal behoud reformatorisch onderwijs

Het Driestar College in Gouda startte het studiejaar 2020-2021 met bijna 4000 leerlingen. Er is een lichte terugloop in leerlingenaantallen, net als bij het Wartburg College in Rotterdam. Daarom hebben de besturen besloten tot een fusie, om een concurrentiestrijd te mijden. De bestuurders willen in plaats van de school in Lekkerkerk en het Revius College in Rotterdam een nieuwe school elders starten. Ze hopen over ongeveer vijf jaar in Krimpen aan den IJssel reformatorisch onderwijs te bieden, zo luidt de berichtgeving van juli 2020: Website Driestar College. Zie ook berichtgeving besturenfusie

Papendrecht: toekomstbestendige huisvesting

In Papendrecht staat de huisvesting voor het voortgezet onderwijs ook hoog op de agenda. De gemeente stuurt aan op de realisatie van frisse, energiezuinige schoolgebouwen die passen bij de toekomstige leerlingenaantallen van de scholen en bij hun onderwijsfilosofie. De insteek is om een van de drie huidige VO-locaties daarbij vrij te spelen voor andere functies en voorzieningen.
De gemeenteraad heeft 1 oktober 2020 ingestemd met een haalbaarheidsstudie naar 'toekomstbestendige huisvesting' voor de vo-scholen aan de Vijzellaan (CSG De Lage Waard) en het Van der Palmpad (Willem de Zwijger College). Bron: gemeente Papendrecht. De gemeenteraad mag zich in 2021 buigen over de uitkomsten. Het aantal leerlingen op de genoemde scholen daalt naar verwachting de komende jaren. Nu zitten er ruim 3000 leerlingen op beide scholen. De komende vijftien jaar neemt dat af tot 2500. Daardoor is in de toekomst ook hier minder ruimte nodig. Persartikel.

Meer (pers)artikelen en ook praktijkvoorbeelden vindt u onder meer op onze digitale landkaart.