Toelichting op de Wwz: ‘de ketenbepaling’

07 juni 2016

De ketenregeling bepaalt dat elkaar opvolgende tijdelijke dienstverbanden op een zeker moment overgaan in een vast dienstverband. De Wwz bepaalt dat dienstverbanden binnen het bijzonder onderwijs vanaf 1 juli 2015 als opeenvolgend worden beschouwd als zij elkaar binnen een periode van zes maanden opvolgen. Verder bepaalt de Wwz dat er hooguit drie tijdelijke dienstverbanden in een periode van twee jaar aangegaan kunnen worden. Bij het vierde dienstverband of bij overschrijding van de twee jaar, ontstaat een vast dienstverband. Een enkel tijdelijk dienstverband van meer dan twee jaar aangaan mag nog wel.

Overgangsrecht

De nieuwe ketenbepaling gaat in per 1 juli 2015. Indien vóór dat tijdstip een overeenkomst wordt aangegaan, geldt nog de oude ketenbepaling. Dit geldt ook voor contracten die vóór 1 juli 2015 tot stand zijn gekomen (ofwel aangegaan), maar pas na 1 juli 2015 daadwerkelijk ingaan. Dit kan dus een oplossing bieden voor bijvoorbeeld de onbevoegde leraren die per 1 augustus a.s. reeds twee jaar in dienst zijn. Onder het nieuwe recht zouden deze werknemers bij een verlenging van het contract direct in vaste dienst treden. Door gebruik te maken van het overgangsrecht - en dus een contract te sluiten voor 1 juli 2015 - kan het contract nog eenmaal tijdelijk worden verlengd voordat een overeenkomst voor onbepaalde tijd ontstaat. Dat geeft de ruimte om een docent die nog studeert en waarvan u nog geen afscheid wilt nemen voor dat derde jaar nog een contract voor bepaalde tijd te geven.

Let op: enige kanttekeningen hierbij:

  • De wet laat deze oplossing toe, waarbij wel gelijktijdig moet worden opgemerkt dat het gaat om een nieuwe wet en er dus geen jurisprudentie is.  
  • Als de docent zijn bevoegdheid haalt in bijvoorbeeld januari 2016 dan wordt per direct het contract voor bepaalde tijd omgezet in een contract voor onbepaalde tijd op grond van artikel 9.a.4 lid 6 CAO VO.
  • Het overgangsrecht heeft in ieder geval betrekking op de oude ketenbepaling zoals opgenomen in het Burgerlijk Wetboek. Het lijkt erop dat het overgangsrecht ook betrekking heeft op afwijkingen daarvan op grond van de CAO VO, maar geheel zeker is dit niet. Met andere woorden, u kunt bijvoorbeeld bij onbevoegdheid in ieder geval voor 1 juli 2015 een derde contract (conform de huidige wettelijke ketenbepaling) afsluiten dat na 1 juli ingaat. Er bestaat echter wel enige onduidelijkheid over de vraag of dit ook geldt voor een vierde contract (conform de afwijking op de huidige wettelijke ketenbepaling in de CAO VO).


Periode 1 juli - 1 augustus 2015
Naast bovenstaande geldt nog specifiek overgangsrecht voor de bepalingen die zijn opgenomen in de CAO VO. De regels uit de CAO VO die nu gelden, blijven tot 1 augustus 2015 van toepassing. Let wel goed op arbeidsovereenkomsten die tussen 1 juli (ingangsdatum nieuwe ketenbepaling) en 1 augustus 2015 (expiratiedatum cao) worden verlengd. Als een arbeidsovereenkomst in deze periode wordt verlengd (afsluiten en ingangsdatum overeenkomst liggen beide na 1 juli 2015) dan treedt op 1 augustus 2015 – direct - de nieuwe ketenbepaling in werking. Dit kan als gevolg hebben dat betrokkene vanaf 1 augustus 2015 in vaste dienst is getreden. Zekerheidshalve kunt u het beste de datum van 1 juli 2015 aanhouden.

Tijdelijke uitbreiding

Een tijdelijke uitbreiding wordt in principe niet gezien als een nieuwe benoeming. Er is echter wat tegenstrijdige jurisprudentie over het karakter van (het beëindigen van) tijdelijke uitbreidingen. Zeker als medewerkers heel lang (vrijwel continu) de ene na de andere tijdelijke uitbreiding krijgen en nooit een (omvangrijker) vast contract, zou dat gezien kunnen worden als het 'ontduiken' van de 24-maandenregeling. Hiervan zal ook eerder sprake zijn als er bijvoorbeeld een vast contract is met een minimale werktijdfactor die telkens tijdelijk wordt uitgebreid voor veel uren, waaruit duidelijk kan blijken dat het bewust zo wordt gedaan om de ketenregeling te ontduiken.