12 februari 2018

De week van 5 t/m 11 februari 2018.

De leerling centraal. Het is een veelgebruikt en nauwelijks omstreden begrip. Maar het leven is vaak sterker dan de leer. Want lang niet altijd staat de leerling centraal. Sommigen zeggen dat het de methode is die centraal staat of het examen of iets anders. Maar het grote verhaal over de leerling centraal kán wel waargemaakt worden, soms in het klein.

Tijdens de VO-tour op het Ostrea Lyceum in Goes zagen we daar een prachtig voorbeeld van. Voordat de deelnemers op een interactieve manier aan de slag gaan, is er in het korte inleidende programma van de tourbijeenkomsten ruimte voor een TED Talk van een bevlogen docent. In Goes was dat Robbert-Jan Poortvliet van het Calvijn College in Krabbendijke, die ook meedraait in een van de leerlabs van Leerling 2020. Hij besloot deze ‘talk’ samen te doen met Frederiek Weststrate, een van zijn leerlingen uit de tweede klas van het vmbo. Gedurende een indrukwekkend gezamenlijk optreden maakte Frederiek duidelijk dat ze psychologie wil studeren. Dat is haar droom. Ze heeft daarvoor havo nodig, maar omdat ze een kernvak niet op een niveau ‘lager’ kan doen, doet ze nu vmbo en wil ze daarna door naar de havo. Robbert-Jan keerde de regelmatig te beluisteren kritiek op ongemotiveerde leerlingen om met de vraag: waarom kan ik, waarom kunnen wij, docenten, onze leerlingen niet beter motiveren?

Beiden spraken uit hun hart, je kon een speld horen vallen. Hier zette een docent een leerling centraal. Er is geen twijfel over mogelijk dat deze leraar alles zal doen om deze leerling haar droom te laten realiseren. En de leerling was de ster van de middag. Ze prees de leraar, was helder over haar droom en de weg die nodig is om die droom te realiseren. Bovendien kon ze feilloos aangeven wat er in het onderwijs moet veranderen om dit mogelijk te maken. En Frederiek is 13. Velen spraken na afloop over een kippenvelmomentje. En het resoneerde in alle discussies die nog volgden.

Waarom hebben we niet meer lef door leerlingen meer regie te geven? Waarom beoordelen wij dag in dag uit leerlingen, maar vragen we hen maar zelden structureel om feedback op het onderwijs, de leraren of schoolleiders? Hún onderwijs, hún leraren en schoolleiders. Je hebt er een beetje moed voor nodig. Robbert-Jan heeft die moed. Als we de leerling centraal stellen, zou dat nog veel meer kippenvelmomentjes kunnen opleveren. Wie wil dat nu niet?