‘Het is nu zaak door te pakken; dit mag nooit meer gebeuren’

20 juni 2019

''Dit is ontzettend balen voor al die leerlingen en hun ouders. Er wordt een feestje in het vooruitzicht gesteld dat, voorlopig althans, niet doorgaat door fouten van de school. Wij moeten er met alle scholen voor zorgen dat het nooit meer gebeurt.' Dat zegt voorzitter van de VO-raad Paul Rosenmöller op Radio1 in reactie op de vervelende situatie rondom de examenuitslag op het Calvijn College.

De vorig jaar geleerde lessen bij het VMBO Maastricht kunnen nu worden ingezet om ervoor te zorgen dat het leed voor leerlingen zo beperkt mogelijk blijft. Rosenmöller: ‘We hebben veel geleerd afgelopen jaar. Hoe ga je om met zo'n crisissituatie? Hoe kun je zo snel mogelijk reparatie laten plaatsvinden? Hoe kun je de coördinatie met de inspectie goed laten verlopen? De herstelplannen gaan nu beter en daardoor sneller.’

Schoolexamen met afsluitend karakter en administratief eenvoudig pta

Eerder dit jaar concludeerde de onafhankelijke commissie Ten Dam dat in het huidige systeem de deugdelijkheid van de schoolexaminering in het voortgezet onderwijs onvoldoende is gegarandeerd. De commissie ziet geen aanleiding te denken dat er grootschalige onregelmatigheden zijn in structurele zin, maar concludeerde wel dat het systeem van kwaliteitsborging kwetsbaarheden bevat. Het is nu zaak om door te pakken en te komen tot een schoolexamen met afsluitend karakter en een administratief eenvoudig pta, dat ook voor ouders en leerlingen te begrijpen is.

Negen actielijnen voor versterking schoolexaminering

De VO-raad heeft – op basis van de aanbevelingen van de commissie – dit voorjaar met haar leden negen actielijnen opgesteld om de schoolexaminering te versterken. De ALV van de VO-raad stemde vorige week in met deze acties; dit betekent dat alle leden geacht worden zich hier aan te houden:

  1. Elke school ontwikkelt voor augustus 2020 een visie op toetsing en examinering, die in samenhang is met de onderwijskundige visie.
  2. Elke school werkt ernaartoe dat het schoolexamen vanaf schooljaar 2021-2022 (weer) het afsluitende karakter krijgt in plaats van een verzameling schoolexamens, voortgangstoetsen en huiswerkopdrachten (voor zover dat op de school van toepassing is).
  3. De VO-raad ontwikkelt een checklist voor het PTA die moet bevorderen dat het PTA begrijpelijk is voor de direct betrokkenen en recht doet aan het karakter van afsluitende toetsing.
  4. De VO-raad agendeert met prioriteit in het bestuurlijk overleg met OCW noodzakelijke aanpassingen om de positie van het schoolexamen te versterken, zoals de slaag-zak-regeling. De VO-raad gaat in gesprek met de Onderwijsinspectie om te komen tot een evenwichtig - door de sector gedragen - onderwijsresultatenmodel, en zoekt met betrekking tot de andere actielijnen afstemming met de inspectie.
  5. Elke school heeft vanaf augustus 2020 een examencommissie, of zoveel eerder als mogelijk is. De VO-raad ontwikkelt (in overleg met de leden) een raamwerk voor een dergelijke examencommissie met daarin een concrete rolbeschrijving.
  6. De VO-raad ontwikkelt samen met Plexs een checklist/set normen voor de functie van examensecretaris. Deze is gereed voor de zomer van 2019.
  7. Elke school werkt ernaartoe dat er voldoende expertise op het terrein van examinering aanwezig is, bij de schoolleider, examensecretaris en onder docenten. Alle scholen hebben deze expertise in huis vanaf het schooljaar 2020-2021.
  8. De VO-raad ontwikkelt (samen met Plexs) met en t.b.v. de scholen een vorm van collegiale consultatie om zo geregeld de schoolexaminering tegen het licht te houden. Alle scholen nemen deel vanaf het schooljaar 2021-2022.
  9. De VO-raad actualiseert jaarlijks voor 1 februari de beschikbare instrumenten voor kwaliteitsbewaking (checklists schoolexamens en zelfevaluatie-instrument kwaliteitsborging schoolexamens).


In het kader van de vernieuwing van het vmbo is een trainingsaanbod beschikbaar gericht op de versterking van de schoolexaminering. Kijk hierbij voor meer info op: https://bijscholingvmbo.nl/schoolexaminering/