Iets lager slagingspercentage in 2022

24 november 2022

In examenjaar 2022 slaagde 94,3% van de kandidaten. Dit slagingspercentage is iets lager dan in 2021 (94,9%), maar nog altijd hoger dan in de periode voor corona 2016-2019 (rond de 92%). Dit blijkt uit de Examenmonitor 2022, die door minister Wiersma aan de Tweede Kamer is toegezonden.

In deze Examenmonitor van DUO worden de examenresultaten van het regulier voortgezet onderwijs gepresenteerd en afgezet tegen eerdere jaren. De Examenmonitor 2022 geeft ook enig inzicht in de impact van de examenmaatregelen die in 2022 zijn genomen. 

11,2% van de examenkandidaten is het afgelopen jaar geslaagd dankzij de duimregeling. Vmbo-gt- en kb-leerlingen maakten het meest gebruik van deze regeling, vwo- en vmbo-bb-leerlingen het minst. Het vak wiskunde in het vmbo was het meest geduimde vak. Dit vak is op het vmbo geen kernvak.

Leerlingen konden, net zoals in 2021, twee vakken herkansen. Hoewel er hiermee de afgelopen twee jaar een ruimere herkansingsmogelijkheid was dan normaal, ligt het percentage kandidaten dat één of meer herkansingen heeft afgelegd lager dan in de periode vóór 2019. Mogelijk is dit te verklaren omdat leerlingen de duimregeling konden inzetten om alsnog te slagen. Voor vmbo-bb en -kb speelt waarschijnlijk mee dat het beroepsgerichte profielvak in 2022 met een schoolexamen werd afgesloten. Tegelijkertijd blijkt uit de Examenmonitor dat het aantal herkansers dat al zonder herkansing geslaagd was, opnieuw opmerkelijk hoger ligt dan in de jaren voor de examenmaatregelen. Meer dan de helft van de herkansingen blijkt kennelijk te zijn gedaan om te komen tot cijferverbetering.

Net als in 2021 konden leerlingen die in 2022 examen deden, ervoor kiezen om voor een of meer vakken voor het eerst op te gaan in het tweede tijdvak. Vwo-leerlingen maakten het meest gebruik van deze mogelijkheid (10,1%). Van de havo-leerlingen deed 9,3% dat en van de leerlingen in vmbo-tl 5,4%. Dit is aanzienlijk minder dan in 2021, wellicht omdat de duimregeling als optie vroegtijdig bekend was en planmatig is ingezet. Nagenoeg alle leerlingen van vmbo-kb en -bb hebben deelgenomen aan het digitaal flexibel examen. Voor hen bestaan er al langer geen vaste tijdvakken meer.

Het gemiddelde centraal-examencijfer én het gemiddelde schoolexamencijfer ligt voor alle schoolsoorten lager dan in 2021. Waarschijnlijk speelt de duimregeling hierin een rol. Het aantal zeer lage scores op het centraal examen is opmerkelijk hoog en wijst waarschijnlijk op een planmatig gebruik van de duimregeling. 

Vaardigheidsonderzoek

Vanwege de duimregeling is het moeilijk om alleen op grond van de examencijfers uitspraken te doen over het niveau van de leerlingen die examen deden in 2022. Om toch meer zicht te krijgen op hun vaardigheden hebben CvTE en Cito, net zoals in 2021, hier onderzoek naar gedaan. De vaardigheden van kandidaten uit het examencohort 2022 worden hierbij vergeleken met de vaardigheden van kandidaten uit de jaren 2015-2019. In dit onderzoek zijn verschillende centrale examens samengenomen (bijvoorbeeld Nederlands in het vmbo, havo en vwo) om zo betere schattingen te kunnen geven over de vaardigheidsontwikkeling.

De resultaten laten zien dat sprake is van een vaardigheidsdaling bij alle schoolsoorten en wel met een gemiddelde van 0,2 tot 0,4 cijferpunt. De spreiding loopt van Nederlands met 0,2 cijferpunt tot 0,7 cijferpunt bij wiskunde. De vaardigheidsdaling bij de clusters ‘mens en maatschappij’, ‘exact’ en ‘moderne vreemde talen’ ligt hier tussenin. Mogelijk wordt de getalsmatig hoge vaardigheidsdaling bij het cluster wiskunde mede bepaald door het hoge percentage leerlingen dat van de duimregeling gebruik heeft gemaakt. Het cluster Engels vormt een uitzondering op de resultaten met een stijging van 0,1 cijferpunt.