Kritiek op invoering rekentoets

05 december 2013

Tijdens een Rondetafelbijeenkomst op 4 december werd stevige kritiek geleverd op de invoering van de rekentoets. Deskundigen, hoogleraren en docenten uit het po, vo, mbo, hbo en wo gingen in gesprek met de leden van de Vaste Kamercommissie OCW.

Er is zowel kritiek op het gebruik van de referentieniveaus in de rekentoets als op de rekentoets zelf. Voor een aanzienlijke groep vmbo-leerlingen – vooral in de BB - is het behalen van niveau 2F geen realistische ambitie. Leerlingen ervaren de opgaven (zoals het klok kijken in spiegelbeeld) als demotiverend en vinden het vervelend dat ze tijdens de digitaal afgenomen toets niet kunnen ‘terugbladeren’. 

Kritiek op toetsmoment

Tijdens de hoorzitting was vrijwel iedereen het erover eens dat de huidige rekentoets niet deugt, maar ook werd sterk betwijfeld of de rekentoets in het eindexamen thuishoort en al helemaal of de rekentoets zo zwaar moet meetellen in een slaag-/zakregeling. Volgens prof. Lenstra, een van insprekers op de hoorzitting, dient het op peil brengen en het onderhouden van rekenvaardigheden vanaf de brugklas binnen het vak wiskunde plaats te vinden én in de onderbouw te worden afgerond.       

Het rekenen met contexten komt daarnaast al op een heel realistische manier aan bod bij de bètavakken, aardrijkskunde en economie in onder- en bovenbouw.

Leden van de werkgroep rekenen van de commissie Meijerink, die de referentieniveaus mede hebben ontwikkeld, gaven aan dat de referentieniveaus nooit bedoeld waren voor deze vorm van toetsing. Het accent zou niet moeten liggen op het afrekenen van leerlingen, maar op talentontwikkeling en het stimuleren van leerlingen om een niveau hoger te halen.

Leerlingen moeten kunnen laten zien wat ze wél kunnen, ook al is dat bij sommige leerlingen niveau 1F of ‘op weg naar 2F’. Daarbij kan een certificaat, dat de leerling mee kan nemen naar een vervolgopleiding, behulpzaam zijn. 

Uitslag als bijlage

Eerder heeft staatssecretaris Dekker op aandringen van de VO-raad besloten om in de schooljaren 2013-2014 en 2014-2015 de uitslag van de rekentoets op een bijlage bij de cijferlijst te vermelden en niet op de eindlijst zelf. 

Vanuit het onderwijs zelf wordt vooral gepleit voor meer flexibiliteit. Denk aan de mogelijkheid om een rekentoets een niveau hoger of lager te mogen doen, het rekenen eerder af te sluiten dan tijdens het examen, de rekentoets diagnostisch in te zetten of als school zelf te bepalen wanneer de toets wordt afgenomen.

Heropening Algemeen Overleg

Kamerlid van Meenen (D66) heeft gevraagd om 'heropening' van het AO over de rekentoets, op basis van de uitkomsten van het Rondetafelgesprek gisteren. Dit overleg zal kort na het kerstreces gepland worden.

Ook de VO-raad heeft ernstige twijfels over de rol van de rekentoets bij de slaag-/zakregeling van het voortgezet onderwijs. Al eerder heeft de VO-raad in een brief aangedrongen op een fundamenteel onderzoek voordat de rekentoets wordt opgenomen in de slaag-/zakregeling. Een aantal deskundigen gaf tijdens de Rondetafel aan mee te willen denken over een haalbaar en realistisch alternatief.