Monitoringsonderzoek goed onderwijsbestuur start in september

29 augustus 2019

De VO-raad monitort vanaf 16 september 2019 de naleving van de pas toe-bepalingen uit de dit jaar geactualiseerde Code Goed Onderwijsbestuur. De monitoring vindt sinds 2016 jaarlijks plaats. De VO-raad roept zijn leden dan ook op om – voor zover dit nog niet het geval is - het integrale jaarverslag (bestuursverslag én jaarrekening) en de in de code genoemde documenten zo snel mogelijk vindbaar online te zetten op de eigen website.

Onderzoek naar naleving lidmaatschapseisen

Uit onderzoek van de monitoringscommissie in 2019 bleek dat 98% van de leden het jaarverslag inmiddels online zet. Ook zijn er meer schoolbesturen die de klokkenluidersregeling, klachtenregeling en integriteitscode op hun website publiceren.

De pas toe-bepalingen zijn de minimale voorwaarden die de vereniging stelt aan het bestuur van scholen om de gegeven autonomie waar te kunnen maken. Die voorwaarden scheppen de vrijheid voor scholen om binnen de wettelijke kaders hun eigen beleid te maken en uitgaven te bepalen. Daarmee maken ze integraal onderdeel uit van de maatschappelijke opgave van schoolbesturen. Schoolbesturen kunnen gebruikmaken van de geactualiseerde checklist pas toe-bepalingen.

Verantwoording en transparantie van belang

Het Nederlandse onderwijs kent een hoge mate van autonomie voor scholen. Deze autonomie is noodzakelijk om op goede wijze invulling te geven aan de maatschappelijke opgave van het onderwijs. Een belangrijk onderdeel daarvan is dat schoolbesturen zich in het jaarverslag namens hun scholen transparant en helder verantwoorden over beleid en resultaten. Elke geïnteresseerde moet op een eenvoudige manier kennis kunnen nemen van deze informatie. Daarom hebben de leden van de VO-raad ervoor gekozen om de publicatie van het jaarverslag als pas toe-bepaling vast te stellen.

Geactualiseerde Code Goed Onderwijsbestuur VO
Op de ALV van 6 juni 2019 is de geactualiseerd code vastgesteld. Deze is gebaseerd op vier principes: verantwoordelijkheid, professionaliteit, integriteit en openheid. Deze principes vormen de basis voor de wijze waarop bestuur en intern toezicht belangen afwegen en hun koers bepalen. De code is bedoeld om verdere bewustwording van de genoemde principes, kritische reflectie op de toepassing hiervan en het waardengedreven handelen van bestuur én intern toezicht te stimuleren. Met de keuze voor een principle-based code wordt een groot beroep gedaan op de verantwoordelijk van schoolbesturen en intern toezichthouders, en wil de sector van de code een inspirerend document maken dat aanzet tot gesprek.

In de code staan ook twintig good practices, voor toepassing binnen de eigen onderwijsorganisatie en zijn regionale context. De code kent daarnaast drie ‘pas toe-bepalingen’, die gelden als lidmaatschapseisen en waaraan vanzelfsprekend moet worden voldaan. De lidmaatschapseisen zijn hiermee teruggebracht van zes naar drie overzichtelijke, meetbare en ‘harde’ eisen.

De code bevat zo basisvoorwaarden voor goed bestuur en intern toezicht en is voor het overige en belangrijkste deel een ondersteunend, richtinggevend en ter inspiratie bedoeld instrument om de governance van onderwijsorganisaties te helpen vormgeven en de maatschappelijke opgave van het onderwijs te realiseren.