Subsidie beschikbaar voor praktijkgerichte programma’s havo en praktijkroute ‘oriënteren op het beroep van leraar’

08 januari 2024

Havo-scholen die hun leerlingen de mogelijkheid willen bieden om ook praktijkgericht onderwijs te volgen, kunnen hier tussen 8 januari en 23 februari 2024 weer subsidie voor aanvragen. Met deze subsidie kan een praktijkgericht (concept)examenprogramma worden ingevoerd. De subsidie kan daarnaast worden ingezet voor deelname aan de pilot Praktijkroute havo-Educatie, waarbij leerlingen een schoolexamenvak krijgen aangeboden dat hen laat kennismaken met het werkveld 'onderwijs en educatie'.

Praktijkgerichte programma's voor havo

Een aantal jaar geleden zijn twee praktijkgerichte (concept)examenprogramma’s voor specifiek de havo ontwikkeld, gericht op Technologie (pgp-T) of Maatschappij (pgp-M). Binnen deze programma’s voeren leerlingen praktische en realistische opdrachten uit binnen en buiten de school, met nauwe betrokkenheid van bedrijven en instellingen en/of het vervolgonderwijs. Zij leggen hier vervolgens een schoolexamen in af. 

Aanleiding voor de ontwikkeling van deze praktijkgerichte programma’s was een brede wens om leerlingen op de havo de kans te bieden om meer praktisch bezig te zijn. Dit kan een impuls geven aan de motivatie van veel havisten alsook aan hun brede vaardigheden. Daarnaast kunnen leerlingen zich zo beter oriënteren op verschillende opleidingen en beroepen en sluit het lesprogramma hiermee beter aan op het hoger en middelbaar beroepsonderwijs. Dit moet een deel van de uitval in het vervolgonderwijs en eventuele studiewisselingen voorkomen.

Met de subsidie kunnen havo-scholen één of beide praktijkgerichte conceptexamenprogramma’s invoeren en hier ervaring mee opdoen. De ervaringen van scholen kunnen vervolgens ook worden gebruikt voor de doorontwikkeling van de programma’s, met als doel om tot formeel erkende praktijkgerichte examenprogramma’s voor de havo te komen die goed aansluiten bij de praktijk op en de behoeften van scholen.

Conceptexamenprogramma’s: kleine en grote variant

De praktijkgerichte conceptexamenprogramma’s voor de havo zijn te vinden op de website van SLO: 


Deze praktijkgerichte programma’s kunnen in een kleine variant en/of grote variant worden uitgevoerd.

  • De kleine variant betreft examenprogramma’s met een studielast van 120 klokuur. Het is de bedoeling dat de school het examenprogramma aan het combinatiecijfer kan toevoegen. Leerlingen hebben dan een extra onderdeel dat meetelt voor het combinatiecijfer en in de slaag- zakregeling wordt verwerkt. Het praktijkgerichte vak heeft in dat geval een vergelijkbare positie als bijvoorbeeld maatschappijleer en culturele en kunstzinnige vorming.
  • De grote variant betreft examenprogramma’s met een studielast van 360 klokuur. Het praktijkgerichte vak wordt aangeboden als een keuze-examenvak. Het praktijkgerichte programma Technologie kan aangeboden worden als profielkeuzevak in de profielen Natuur en Techniek en Natuur en Gezondheid. Het praktijkgerichte programma Maatschappij kan aangeboden worden als profielkeuzevak in de profielen Cultuur en Maatschappij en Economie en Maatschappij. De vakken kunnen desgewenst in het vrije deel van elk van de profielen worden aangeboden. Het praktijkgericht programma komt dan dus in plaats van een ander (profielkeuze)vak.


Pilot Praktijkroute havo-Educatie

Scholen kunnen de subsidie ook gebruiken voor deelname aan de pilot Praktijkroute havo-Educatie. Zij beproeven binnen deze pilot een conceptexamenprogramma waarbij havoleerlingen het werkveld 'onderwijs en educatie' verkennen en zich kunnen oriënteren op het beroep van groepsleerkracht po, leraar vo of educatief medewerker in het mbo. Leerlingen volgen hierbij een schoolexamenvak met een studielast van 120 klokuur. Dit wordt afgesloten met een schoolexamen waarvan het cijfer als extra vak meetelt in het combinatiecijfer.

Deze praktijkroute is geen praktijkgericht programma.

Subsidie aanvragen 

De subsidie kan van 8 januari tot en met 23 februari 2024 worden aangevraagd via DUS-I. De subsidie bestaat uit een eenmalig bedrag van 100.000 euro per vestiging.

Dit betreft een tweede aanvraagronde. Er zijn hierna nog twee aanvraagrondes, van 6 januari tot en met 21 februari 2025 en van 5 januari tot en met 20 februari 2026.