Vereenvoudiging bekostiging: scholen in krimpgebieden luiden noodklok

26 september 2018

Schoolbesturen in krimpregio’s maken zich grote zorgen over de effecten van het door het ministerie van OCW ontwikkelde, vereenvoudigde bekostigingsmodel voor het vo. Zij vrezen voor een ernstige verschraling van het onderwijsaanbod. De VO-raad vroeg begin juni in een brief aan minister Slob over de vereenvoudiging van de bekostiging ook aandacht voor de problematiek van scholen in krimpregio’s.

Ruim 25 schoolbesturen uit het noorden van het land pleiten in een persbericht voor een grondige ‘krimpcheck’ op het nieuwe model voor bekostiging. Zij worden daarin gesteund door gedeputeerden uit provincies met krimpregio’s (Groningen, Friesland, Drenthe, Gelderland, Limburg en Zeeland). De schoolbesturen ondersteunen het streven naar vereenvoudiging van bekostiging, maar noemen de onbedoelde effecten van het model voor krimpgebieden ‘funest’. In het nieuwe model vervalt het huidige bekostigingsvoordeel van brede scholengemeenschappen. Met name in krimpregio’s zijn relatief veel brede scholen gevestigd. Daarnaast wijzen de schoolbesturen op een ‘stapeling van effecten’, zoals krimp, vereenvoudiging van bekostiging en de inpassing van leerwegondersteunend- en praktijkonderwijs in passend onderwijs.

De Algemene Ledenvergadering van de VO-raad adviseerde afgelopen mei positief over het model voor vereenvoudiging van bekostiging, omdat het recht doet aan de door de vereniging vastgestelde randvoorwaarden, zoals transparantie, eenvoud en zonder oormerking. Het nieuwe model is eenvoudiger waardoor de hoogte van de bekostiging beter voorspelbaar en uitlegbaar wordt. Ook is het nieuwe model rechtvaardiger, omdat er sprake is van gelijke bekostiging voor hetzelfde type leerling. In het huidige bekostigingsmodel wordt hetzelfde type leerling niet gelijk bekostigd. Zo krijgt een brede scholengemeenschap meer geld voor een havoleerling dan een smalle school.

In een brief van 5 juni jl. informeert de VO-raad minister Slob over het positieve advies van de ALV over het nieuwe bekostigingsmodel. Tevens vraagt de raad de minister bij het uitwerken en de implementatie van het model aandacht te besteden aan een aantal kanttekeningen bij en risico’s van het model, zoals een mogelijke groei van het aantal categorale scholen en de stapeling van effecten. En: ‘Bedenk dat kleine, brede scholengemeenschappen met een groot verzorgingsgebied door de verandering in hun voortbestaan kunnen worden bedreigd. Daarmee kan voortgezet onderwijs op redelijke afstand voor leerplichtige jongeren op een aantal plaatsen mogelijk verdwijnen. Dat moet onzes inziens voorkomen worden.’

Ook aan de deze zomer ingestelde commissie Dijkgraaf, die onderzoek doet naar de gevolgen van krimp voor het onderwijs en de minister adviseert over het te voeren beleid, is deze boodschap afgegeven. Eventueel kan de oplossing voor de problematiek in krimpregio’s gezocht worden in een toeslag, die buiten het model om toegekend kan worden.