VO-raad: Terughoudend zijn in conclusies ranking scholen

15 januari 2015

Gisteren publiceerde Elsevier de eerste uitkomsten van zijn jaarlijkse onderzoek naar de ‘beste en slechtste scholen’. De VO-raad benadrukt dat de lijst gebaseerd is op een beperkt beeld van de kwaliteit van een school.

Het openbaar maken van de prestaties van scholen is logisch en verstandig. De samenleving en met name ouders hebben er recht op te weten hoe scholen presteren. Scholen zijn bovendien gebaat bij goede gesprekken over hun prestaties; zij kunnen op basis daarvan hun onderwijs verder verbeteren.

De in de lijstjes gebruikte gegevens doen echter niet altijd recht aan wat op een school wordt gepresteerd. Zo worden scholen die hun leerlingen de kans geven examen op een hoger niveau te doen of leerlingen stimuleren om een voor hen uitdagender vakkenpakket te kiezen, en daarmee het risico lopen op mindere examenresultaten, niet beloond. Dit in een tijd waarin de roep om maatwerk in het onderwijs steeds sterker wordt. Bovendien zijn er zijn meer aspecten die de kwaliteit van een school bepalen, zoals de bijdragen van scholen aan de vorming van hun leerlingen. Ook worden aspecten rond schoolklimaat, leerlingbegeleiding, tevredenheid leerlingen en ouders en veiligheid in de ranglijsten niet meegenomen.

De VO-raad vindt daarom dat zorgvuldig moet worden omgegaan met het gebruik van deze cijfers om scholen te beoordelen of met elkaar te vergelijken en dat geen uitspraken gedaan kunnen worden over ‘beste’ en ‘slechtste’ scholen. Paul Rosenmöller, voorzitter van de VO-raad: “Natuurlijk zijn de uiteindelijke opbrengsten rond de examenresultaten van eminent belang, maar de lijstjes geven maar een beperkt beeld van de prestaties van de scholen. Ranglijsten als deze maken van het onderwijs een wedstrijd met ‘winnaars’ en ‘verliezers’, terwijl ze gebaseerd zijn op heel beperkte informatie en er geen ruimte is voor de toelichting van scholen. Dit kan ouders en leerlingen een verkeerd beeld geven en helpt scholen niet om het onderwijs in de breedte te verbeteren.”

Scholenopdekaart.nl: Alle informatie op één website

Om zich in de breedte te verantwoorden, publiceren scholen in het voortgezet onderwijs sinds zes jaar hun prestaties op 21 verschillende indicatoren via de website scholenopdekaart.nl. De website bestaat uit gegevens van DUO, de Onderwijsinspectie en de scholen zelf. Iedere belanghebbende en belangstellende kan hier op alle belangrijke onderdelen van de school de resultaten inzien én scholen met elkaar en met het landelijk gemiddelde op onderdelen vergelijken.

Op de website staat informatie over tal van aspecten die bij de schoolkeuze een rol spelen en die voor leerlingen en ouders van belang kunnen zijn: over de examenresultaten, over de veiligheid op school, tevredenheidsonderzoeken onder leerlingen en ouders, en het succes van leerlingen in het vervolgonderwijs. Ook lichten scholen hun resultaten en de door de school gemaakte keuzes op de website toe.