Wat speelt er?

De grote behoefte aan goede vakmensen, alsook het streven om het beste uit leerlingen te halen, vragen om een sterk vmbo. Zowel door de vo-sector als politiek zijn en worden stappen gezet om te komen tot meer eigentijds, aantrekkelijker en uitdagender vmbo-onderwijs dat leerlingen goed voorbereidt op de arbeidsmarkt en samenleving.

De beroepsgerichte leerwegen in het vmbo kampen al geruime tijd met een terugval in het aantal leerlingen, door de krimp en doordat steeds minder leerlingen voor deze leerwegen kiezen. Dit laatste heeft te maken met maatschappelijke ontwikkelingen als opwaartse druk en het - onterecht - negatieve imago van het (voorbereidend) beroepsonderwijs en de daaropvolgende beroepen als zijnde ‘laag’, zwaar en slecht betaald.

Dit terwijl er op dit moment in sectoren als techniek, zorg en ‘groen’ een groot tekort is aan goede vakmensen. Ook is simpelweg belangrijk dat leerlingen de onderwijssoort kiezen die het beste bij hen en hun talenten past, en niet alleen het havo of vwo omdat ‘praktisch’ minder goed zou zijn.

Sterk Beroepsonderwijs

Om leerlingen voor wie dit meest passende onderwijssoort is, voor het vmbo te laten kiezen, worden langs twee lijnen maatregelen genomen. Ten eerste werkt de vo-sector eraan om een beter, realistisch beeld van het vmbo en de toekomstkansen die je ermee hebt, neer te zetten, onder andere via het Expertisepunt LOB. Daarnaast wordt - vanuit het programma Sterk Beroepsonderwijs - gewerkt aan het verder versterken van het vmbo-onderwijs (en zo ook de waardering ervoor), langs onder meer de volgende lijnen:

Nieuwe leerweg 

In 2019 is gestart met de ontwikkeling van een nieuwe leerweg in het vmbo (samenvoeging vmbo-gl en tl). In deze leerweg gaan alle leerlingen naast de theorievakken een praktijkgericht programma volgen en afsluiten, waarbij ze realistische en praktische ervaring opdoen in en buiten de school. Doel is zo de aansluiting op zowel het mbo als de havo te versterken. Ook is er zo geen verwarring meer over de waarde van de diploma’s in de gl/tl en mavo. Op de website Nieuweleerweg.nl leest u meer over de nieuwe leerweg.

Ruimte voor doorlopende leerroutes vmbo-mbo

Sinds schooljaar 2020/2021 is er structurele ruimte voor vmbo- en mbo-scholen om in regionaal verband vijf- of zesjarige doorlopende leerroutes vmbo/mbo 1 en 2 in te richten. Leerlingen kunnen dan zonder eindexamen doorstromen naar het mbo en na vijf of zes jaar hun mbo-diploma halen. Ook voor doorlopende leerroutes vmbo/mbo 3 en 4 zijn er meer (wettelijke) mogelijkheden gekomen. Op de website van Sterk Beroepsonderwijs leest u meer over de doorlopende leerroutes vmbo-mbo.

De VO-raad vraagt aandacht voor het belang van toereikende bekostiging voor scholen om met deze actielijnen aan de slag te gaan en biedt scholen ondersteuning op dit vlak.

Versterking vmbo techniek

Het kabinet stelt daarnaast vanaf 2018 jaarlijks structureel 100 miljoen euro beschikbaar specifiek voor de versterking van het techniekonderwijs op het vmbo. Met dit geld kunnen vmbo-scholen in de regio - ook bij leerlingendaling - een dekkend, kwalitatief hoogstaand aanbod aan techniekonderwijs blijven aanbieden. In 2018 en 2019 konden scholen het geld bijvoorbeeld investeren in personeel, materieel, (nieuwe) keuzevakken of samenwerking met het bedrijfsleven. Tussen 2020 en 2023 worden de middelen ingezet voor de uitvoering van regionale plannen van vmbo-scholen, mbo-instellingen, het bedrijfsleven en regionale overheid. Op de website van Sterk Techniekonderwijs is uitgebreide informatie hierover te vinden.