Page 1 Copy 2 Created with Sketch.
Opleiding & professionalisering leraren
Op 1 augustus 2017 trad de Wet Beroep leraar en lerarenregister in werking. De wet regelt dat het lerarenregister per 1 augustus 2018 gefaseerd ingevoerd zou worden. Andere onderdelen van de wet – zoals de zeggenschap van de leraar in de school, het professioneel statuut en de professionele standaard – waren al op 1 augustus 2017 in werking getreden. Sinds de parlementaire behandeling is er veel gebeurd rondom het lerarenregister. Bij leraren, schoolleiders en besturen, maar ook in de Tweede Kamer, leefden grote zorgen over de manier waarop aan het lerarenregister invulling zou worden gegeven. In essentie ontbrak het aan draagvlak voor het register onder de beroepsgroep en in het onderwijsveld.

Lerarenregister in de ijskast

Op 1 augustus 2017 trad de Wet Beroep leraar en lerarenregister in werking. De wet regelt dat het lerarenregister per 1 augustus 2018 gefaseerd ingevoerd zou worden. Andere onderdelen van de wet – zoals de zeggenschap van de leraar in de school, het professioneel statuut en de professionele standaard – waren al op 1 augustus 2017 in werking getreden. Sinds de parlementaire behandeling is er veel gebeurd rondom het lerarenregister. Bij leraren, schoolleiders en besturen, maar ook in de Tweede Kamer, leefden grote zorgen over de manier waarop aan het lerarenregister invulling zou worden gegeven. In essentie ontbrak het aan draagvlak voor het register onder de beroepsgroep en in het onderwijsveld.

De regering heeft door het ontbreken van voldoende draagvlak besloten om de invoering van het verplichte lerarenregister in de ijskast te zetten gedurende het Kabinet Rutte III. Volgens de ministers Slob en Van Engelshoven was het lerarenregister te veel een doel op zich geworden, terwijl het juist bedoeld was als een middel om de beroepsgroep te versterken.

Leraren worden niet meer verplicht om zich in te schrijven in het lerarenregister. Het register blijft onder de naam van lerarenportfolio beschikbaar voor leraren die daar hun portfolio in hebben opgeslagen.

Keuze uit twee wettelijke mogelijkheden

Het in de ijskast zetten van het lerarenregister betekent niet dat de Wet Beroep leraar van tafel is. De wettelijke plichten blijven bestaan. Zo blijft voor schoolbesturen de wettelijke plicht bestaan om gegevens aan te leveren van hun leraren voor het lerarenportfolio (voorheen lerarenregister). Besturen die de gegevens hebben aangeleverd en hun leraren actief stimuleren om gebruik te maken van het lerarenportfolio hoeven niet apart nog bekwaamheidsdossiers van hun leraren bij te houden. Schoolbesturen die er niet voor kiezen gegevens aan te leveren moeten aantonen op een andere wijze de professionele ontwikkeling van hun leraren te stimuleren.  Schoolbesturen zijn daarbij verplicht om bekwaamheidsdossiers bij te houden.

Schoolbesturen hebben daarmee de keuze uit twee wettelijke mogelijkheden:

  1. óf zij houden de bekwaamheidsdossiers voor hun leraren actief bij;
  2. óf zij leveren de gegevens aan bij het lerarenportfolio (voorheen lerarenregister) én stimuleren de leraren om het lerarenportfolio in te vullen.

Beroepsgroepvorming leraren

Het bestuur van de Onderwijscoöperatie (OC) – de coöperatie van beroepsorganisaties van leraren en ander onderwijspersoneel en die namens de leraren de inhoud van het register zou bepalen –  heeft in mei 2018 besloten om zichzelf op te heffen. In reactie daarop heeft minister Slob medio juni 2018 aangegeven te willen focussen op een stevige, representatieve beroepsgroeporganisatie die van onderop tot stand komt. De minister vroeg Alexander Rinnooy Kan om hem hierover te adviseren. Rinnooy Kan kwam met een procesvoorstel waarbij als vertrekpunt het organiseren van de professionele ontwikkeling was gekozen. Hij pleitte ervoor om leraren zelf het voortouw te geven bij de beroepsgroep-vorming en professionele ontwikkeling. Hij constateerde namelijk dat leraren zich veel te weinig betrokken hebben gevoeld bij de versterking van de beroepsgroep. Daarnaast is er onevenredig veel nadruk komen te liggen op het lerarenregister, wat velen als bedreiging ervaarden.

In de Kamerbrief van 16 januari 2019 en die op 7 maart 2019 onderschrijven de bewindslieden van OCW het advies. Volgens de ministers hoort een beroepsgroeporganisatie van leraren zelf te zijn en door leraren zelf opgebouwd te worden. Het is volgens hen niet aan de overheid, maar aan leraren zelf om de handschoen op te pakken. Leraren worden uitgenodigd om onder eigen regie en eigen voorwaarden te gaan bouwen aan een sterke organisatie. De ministers willen leraren de tijd en de gelegenheid geven om hiermee aan de slag te gaan.

Deugdelijkheidseisen professionaliteit en strategisch personeelsbeleid

In de Kamerbrieven (16 januari en 7 maart 2019) kondigen de ministers aan deugdelijkheidseisen in de wet op te willen gaan nemen voor strategisch personeelsbeleid en professionalisering. De ministers willen hiermee schoolbesturen verplichten om jaarlijks verantwoording af te leggen over het strategisch personeelsbeleid en over professionalisering en bekwaamheidsonderhoud binnen de organisatie. De Inspectie van het Onderwijs kan op basis hiervan toezicht houden op de professionaliteit en de kwaliteit van het personeelsbeleid van scholen.

Senior beleidsadviseur opleiden en professionalisering van leraren, bevoegdheid, lerarenregister

Ernst van Glansbeek

Neem contact op Page 1 Copy 2 Stel uw vraag aan de helpdesk (voor VO-raad leden) Page 1 Copy 2