Page 1 Copy 2 Created with Sketch.
Bekostiging
Het ministerie van OCW heeft in samenspraak met de VO-raad een nieuw, vereenvoudigd model voor de bekostiging van scholen ontwikkeld. Tijdens de ALV van mei 2018 hebben de leden van de VO-raad geconstateerd dat dit nieuwe model in voldoende mate past binnen de eerder vastgestelde randvoorwaarden. Wel is nog een aantal belangrijke aandachtspunten naar voren gekomen; zo is gebleken dat een aantal scholen – met name ook kleine brede scholengemeenschappen in krimpgebieden – met het nieuwe model in de financiële problemen kan komen. De VO-raad werkt in overleg met OCW aan een oplossing.

Voorstel nieuw bekostigingsmodel vo

De VO-raad en OCW willen een nieuwe bekostigingsmodel invoeren, omdat het huidige model verouderd, complex en niet altijd rechtvaardig is. Een brede school ontvangt bijvoorbeeld voor een havoleerling meer geld dan een smalle scholengemeenschap, doordat voor die havoleerling een gunstiger leerling-/leraarratio geldt. Ook krijgt een groot schoolbestuur met veel kleine scholen (brinnummers) een relatief hogere vergoeding per leerling dan een even groot schoolbestuur met een of enkele grote scholen. Bij meer kleine scholen zijn er namelijk meer vaste voeten. Het systeem kan zo ook ongewenste financiële prikkels geven en strategisch gedrag in de hand werken. Scholen zouden om financiële redenen kunnen kiezen voor het fuseren of defuseren van vestigingen, scholen of besturen.

In overleg is daarom gewerkt aan een nieuw bekostigingsmodel vo. De VO-raad heeft eind 2012 in een brief aan toenmalig staatssecretaris Dekker kenbaar gemaakt aan welke voorwaarden dit nieuwe model volgens zijn leden moet voldoen. Het rapport dat de Onderwijsraad in 2014 uitbracht over bekostiging vo, sloot hierbij aan. Het vereenvoudigde bekostigingsmodel waar uiteindelijk overeenstemming over is bereikt,  bestaat uit twee leerling-prijzen en twee vaste voeten:

  • een vaste voet van ongeveer 220.000 euro per hoofdvestiging;
  • een vaste voet van ongeveer 170.000 euro per nevenvestiging;
  • een bedrag van ongeveer 7.700 euro per leerling bovenbouw vbo en alle jaren praktijkonderwijs;
  • een bedrag van ongeveer 6.800 euro per leerling van alle andere leerlingcategorieën.

De hoogte van de vier hierboven genoemde parameters is indicatief. In oktober komen aangepaste tarieven op basis van herrekeningen beschikbaar. De werkelijke hoogte wordt dicht op de werkelijke ingangsdatum bepaald, waarbij de meest recente gegevens worden gebruikt.

Indicatie herverdeeleffecten 

Op basis van de data van de bekostiging 2017 en de leerlingtelling van 1 oktober 2016 heeft OCW een voorlopige doorrekening van het vereenvoudigde bekostigingsmodel gemaakt. Deze geeft schoolbesturen een indicatie van het herverdeeleffect voor hun eigen bestuur bij invoering van het nieuwe model. Daarnaast heeft het ministerie in één overzicht gebundeld wat de indicatieve herverdeeleffecten voor alle schoolbesturen zijn. Dit zal in oktober worden geactualiseerd.

Overgangsregelingen

Om te voorkomen dat scholen er op korte termijn teveel op achteruitgaan, worden twee overgangsregelingen voorgesteld. Eén die geldt voor alle besturen, waarbij de compensatie geleidelijk afneemt en het eigenlijke niveau in het vijfde jaar wordt bereikt. En een aanvullende regeling voor besturen die er meer dan 3% op achteruitgaan.

Aandachtspunten

Uit nadere analyse van het voorgestelde bekostigingsmodel kwam nog een aantal belangrijke aandachtspunten naar voren. Zo verliezen brede scholengemeenschappen met het nieuwe model hun huidige bekostigingsvoordeel; in combinatie met de teruglopende bekostiging door leerlingdaling kunnen met name kleine brede scholengemeenschappen in krimpgebieden hierdoor in de problemen komen. Daarnaast krijgt een aantal scholen te maken met een stapeling van (negatieve) effecten als gevolg van de verevening passend onderwijs, krimp en de vereenvoudiging van de bekostiging. Verder geeft het voorgestelde model een onbedoelde prikkel voor verdere categoralisering in het onderwijsaanbod. De VO-raad heeft deze knelpunten onder de aandacht van de politiek gebracht.

Vervolg

De Tweede Kamer heeft OCW gevraagd voor de zomer van 2019 een integraal wetsvoorstel rond het nieuwe vereenvoudigde bekostigingsmodel voor te leggen, waarin ook een oplossing voor het knelpunt rond de kleine, brede scholengemeenschappen in krimpregio’s is meegenomen. Dit wetsvoorstel ligt sinds begin juli 2019 bij de Raad van State. OCW verwacht het wetsvoorstel in oktober naar de Tweede Kamer te sturen. Minister Slob heeft verder al bekendgemaakt dat er een (structurele) toeslag komt voor ‘geïsoleerde scholen en vestigingen in dunbevolkte gebieden’ en dat deze toeslag zal worden uitgewerkt in het nieuwe bekostigingsmodel.

Het ministerie van OCW werkt daarnaast in overleg met de VO-raad aan oplossingen voor de overige aandachtspunten. De beoogde invoeringsdatum van het nieuwe bekostigingsstelsel is 1 januari 2021.

Senior beleidsadviseur bedrijfsvoering (bekostiging, huisvesting)

Mark Ruitenbeek

Neem contact op Page 1 Copy 2 Stel uw vraag aan de helpdesk (voor VO-raad leden) Page 1 Copy 2
Senior beleidsadviseur bedrijfsvoering (bekostiging, functiemix, huisvesting)

Nico van Zuylen

Neem contact op Page 1 Copy 2 Stel uw vraag aan de helpdesk (voor VO-raad leden) Page 1 Copy 2