Page 1 Copy 2 Created with Sketch.
Curriculum
De Onderwijsraad concludeerde in 2014 dat het curriculum in Nederland overladen en versnipperd is en te weinig – in samenhang – wordt herzien. De huidige kerndoelen zijn 10 jaar oud en sluiten daardoor niet goed meer aan bij de veranderende samenleving. Ook voelen leraren zich onvoldoende betrokken bij herzieningen, zo stelt de Onderwijsraad. Begin 2015 riep staatssecretaris Dekker daarom het onafhankelijke Platform Onderwijs2032 in het leven.

Dit platform onder leiding van Paul Schnabel kreeg de opdracht om een advies aan het kabinet te schrijven dat antwoord geeft op de vraag welke kennis en vaardigheden leerlingen in het basis- en het voortgezet onderwijs nodig hebben om volwaardig in de (toekomstige) samenleving te participeren, met als doel tot een toekomstgericht curriculum te komen.

Dialoogfase

Het platform startte met een dialoogfase tussen februari en oktober 2015, waarin actief de dialoog werd gevoerd met het onderwijs, bedrijfsleven en maatschappelijk-culturele instellingen. Op basis hiervan presenteerde het platform op 1 oktober 2015 een hoofdlijnenadvies. Dit advies werd vervolgens verdiept met de uitkomsten van verdere gespreksrondes, wetenschappelijke inzichten en voorbeelden uit andere landen. Dit leidde eind januari 2016 tot een eindadvies ‘Ons Onderwijs2032’, waarin wordt gepleit voor:

  • een betere balans tussen kennisverwerving, persoonsvorming en maatschappelijke toerusting;
  • meer samenhang tussen sectoren, vakken en leergebieden;
  • meer aandacht voor vakoverstijgende vaardigheden als samenwerken, creativiteit en kritisch denken;
  • het bewerkstelligen van eigenaarschap bij scholen en leraren.


Verdiepingsfase

Omdat vertegenwoordigers van leraren zich niet voldoende betrokken voelden bij de totstandkoming van dit eindadvies, werd vanaf mei 2016 een verdiepingsfase Onderwijs2032 gehouden, die bestond uit twee parallelle trajecten:

  • Onderzoek Onderwijscoöperatie naar het draagvlak voor het advies onder leraren en welke rol leraren in het vervolg willen nemen. In het eindrapport kwam naar voren dat leraren elementen van Onderwijs2032 ondersteunen, zoals aandacht voor burgerschap, digitale vaardigheden en vakoverstijgende vaardigheden, maar dat zij kritisch zijn over de drie voorgestelde kennisdomeinen. De leraren bleken eensgezind waar het gaat om een stevigere betrokkenheid van leraren in curriculumontwikkeling en -vernieuwing.
     
  • Onderzoek regiegroep VO-raad, PO-Raad, AVS, LAKS, Ouders & Onderwijs en de Onderwijscoöperatie naar hoe haalbaar het advies ‘Ons Onderwijs2032’ in de praktijk is voor scholen. In het eindrapport werd geconcludeerd dat er onder schoolleiders, ouders, leerlingen, leraren(opleiders) en vertegenwoordigers van het vervolgonderwijs veel steun is voor de richting van de toekomstvisie. Zij gaven aan veel waarde te hechten aan een stevige kennisbasis.


Plan van aanpak

Tijdens de verdiepingsfase is een coördinatiegroep ontstaan van de Onderwijscoöperatie, PO-Raad, VO-raad, AVS, LAKS, en Ouders & Onderwijs, die vervolgens een plan van aanpak heeft gemaakt om op basis van het advies ‘Ons Onderwijs2032’ daadwerkelijk tot een herziend curriculum te komen. Dit plan van aanpak is in februari 2017 naar staatssecretaris Dekker gestuurd.

Het voorstel was om in 11 ontwikkelteams – bestaande uit leraren en schoolleiders uit po en vo – bouwstenen voor een nieuw curriculum te ontwerpen en deze te laten beproeven in ontwikkelscholen. Naast ontwikkelteams voor Nederlands, rekenen/wiskunde, Engels, burgerschap en digitale geletterdheid, heeft de coördinatiegroep teams voorgesteld voor de deelgebieden bewegen & sport, kunst & cultuur, mens & natuur en mens & maatschappij, alsook voor vakoverstijgende vaardigheden en persoonsvorming. Met dit voorstel is de coördinatiegroep tegemoet gekomen aan de wens van leraren, ouders, leerlingen en schoolleiders om een stevige kennisbasis te behouden en het eigenaarschap voor de curriculumontwikkeling stevig bij scholen en leraren te verankeren.

De Tweede Kamer debatteerde in april jl. over dit plan van aanpak. Er werd toen een aantal moties aangenomen om dit plan aan te passen. Zo wilde de Kamer niet dat er ontwikkelteams zouden komen voor persoonsvorming en vakoverstijgende vaardigheden en mochten deelgebieden zoals 'mens en maatschappij' en 'mens en natuur' alleen starten als het onderwijsveld daar om vroeg. Bovendien wilde de Kamer dat de vakverenigingen en het vervolgonderwijs een verantwoordelijke positie zouden krijgen.

Plan aangepast, volgende fase van start: Curriculum.nu

Na intensief overleg met alle vakverenigingen, Stichting Platforms VMBO en Platform TL, het vervolgonderwijs en lerarenopleidingen heeft de coördinatiegroep het plan zodanig aangescherpt dat het tegemoet komt aan alle moties. Vrijwel alle vakverenigingen toonden zich ook positief over ontwikkelteams voor de deelgebieden; dit betekent dat deze ontwikkelteams ook kunnen starten.

De volgende fase van de curriculumherziening kan nu van start. Dit gebeurt onder de noemer Curriculum.nu. Dit traject is een vervolg op Onderwijs2032.

De ontwikkelteams gaan in maart 2018 van start met het formuleren van de bouwstenen voor het nieuwe curriculum. Dit proces wordt eind 2018 afgerond. De Tweede Kamer zal hierover in debat gaan en tot besluitvorming komen. Het ministerie van OCW kan de bouwstenen vervolgens gebruiken om in 2019 tot nieuwe kerndoelen en eindtermen te komen. Na de zomer kunnen leraren en schoolleiders zich aanmelden voor deelname aan een ontwikkelteam via de website curriculum.nu.