Page 1 Copy 2 Created with Sketch.
Governance
De vo-sector kent een lumpsumbekostiging. Dit houdt in dat schoolbesturen in verregaande mate zelf bepalen hoe zij de bekostiging besteden. Deze bestedingsvrijheid vraagt om een goede verantwoording. Als maatschappelijke organisaties, die een publiek belang dienen, hebben scholen ook de opdracht om transparant te zijn naar hun omgeving en rekenschap af te leggen over beleid, uitgaven en prestaties.

Het gesprek hierover met belangstellenden helpt de school om voortdurend te werken aan goed onderwijs, en kan waar nodig tot verbeteringen leiden. Dit alles zorgt voor legitimiteit en vertrouwen in de sector en in de scholen.

Scholen in het vo verantwoorden zich op de website scholenopdekaart.nl richting ouders en andere belanghebbenden over het gevoerde beleid en de behaalde resultaten. Bijvoorbeeld over de examencijfers, de veiligheid en leerling- en oudertevredenheid. Naast gegevens van DUO en de Onderwijsinspectie, wordt deze informatie voor een groot deel door de scholen zelf aangeleverd en aangevuld. Iedere belangstellende vindt hier belangrijke en onderling vergelijkbare informatie over scholen, veelal voorzien van een toelichting door de school zelf. De informatie kan groep 8 leerlingen en hun ouders bijvoorbeeld helpen bij het maken van de schoolkeuze. Uit de bezoekersaantallen van de website scholenopdekaart.nl blijkt dat steeds meer mensen ons weten te vinden.

staafdiagram van bezoekersaantallen scholenopdekaart.nl

Daarnaast schrijft ieder bestuur een jaarverslag, waarin zij verantwoording aflegt over het onderwijskundige en financiële beleid en de behaalde resultaten van de gehele organisatie. De leden van de VO-raad hebben in de ‘Code goed onderwijsbestuur VO’ afgesproken het jaarverslag te publiceren op de website. Vrijwel ieder schoolbestuur doet hieraan mee. Op deze manier vormt de informatie op scholenopdekaart.nl en in de jaarverslagen een feitelijke basis voor het gesprek tussen school en belangstellenden.

Blijvende aandacht voor verantwoording nodig

Vanuit politiek en maatschappij wordt kritisch gekeken naar de toereikendheid van de verantwoording. Vrijwel Kamerbreed wordt gesteld dat er onvoldoende inzicht is in de manier waarop schoolbesturen hun geld inzetten en wat dit oplevert.

De Kamer heeft de Onderwijsraad dan ook om advies gevraagd over de werking van de lumpsumsystematiek. In juni 2018 verscheen dit advies, met als hoofdboodschap: de lumpsum is het best denkbare systeem, maar kan alleen bestaan als er passend wordt verantwoord. Zo is het is belangrijk om op voorhand goede verantwoordingsafspraken te maken als er specifieke middelen worden uitgekeerd aan scholen. Daarnaast worden besturen opgeroepen om zich to the point te verantwoorden en hierover actief het gesprek te voeren met belanghebbenden. 

In oktober 2018 kwamen de bewindslieden van OCW met hun reactie op het advies van de Onderwijsraad. Ook zij benadrukken dat de lumpsum het beste systeem is, maar dat dit systeem om betere verantwoording vraagt. Tijdens een debat begin maart 2019 over de lumpsum bleek dat ook een meerderheid van de Tweede Kamer deze mening is toegedaan; de Kamer wil de lumpsumbekostiging behouden, maar de werking ervan verbeteren. 

De VO-raad gaat hiermee aan de slag en zal in 2019 inzetten op het verder versterken van de verantwoording in het vo.