Standpunt & lobby

De VO-raad vindt de kansenongelijkheid in het onderwijs onacceptabel. Het onderwijs dat met publiek geld wordt gefinancierd, heeft de dure plicht om alle kinderen gelijke kansen te bieden, ongeacht hun achtergrond of thuissituatie. Naast de onderwijssector zelf, heeft ook de politiek hier een belangrijke rol in. De VO-raad roept de politiek op om te blijven investeren in kansengelijkheid.

Dit is wat betreft de VO-raad ook een van de speerpunten voor de komende regeerperiode. Zie ook het pleidooi dat de raad met diverse andere onderwijspartijen hierover heeft opgesteld

Het kabinet dient volgens de VO-raad op verschillende terreinen actie te ondernemen:

Kansrijkere overgang po-vo en flexibilisering onderbouw

De VO-raad heeft zich de afgelopen jaren hard gemaakt voor diverse maatregelen rond de overgang po-vo, die ook de kansengelijkheid moeten bevorderen. Zo heeft de raad ervoor gepleit om wettelijk te regelen dat de eindtoets wordt afgenomen voordat het schooladvies wordt uitgebracht, zodat de resultaten ervan kunnen worden meegenomen bij het bepalen van dit advies en eventuele subjectieve verwachtingen van een docent op basis van de achtergrond van een leerling, kunnen worden bijgestuurd. Als er twijfel is over welke onderwijssoort het beste past, moet ook altijd een dubbel schooladvies kunnen worden gegeven. Dit is ook in het voordeel van leerlingen die nog wat meer tijd nodig hebben om tot bloei te komen. 

Het schooladvies moet ook minder bepalend worden voor de verdere schoolloopbaan en meer een ‘startadvies’ worden. Cruciaal op dit vlak is dat de onderbouw vo flexibeler wordt ingericht, met voldoende mogelijkheden om over te stappen naar een andere onderwijssoort, mocht dat nodig blijken. Bijvoorbeeld via het organiseren van brede brugklassen, 10-14 onderwijs of samenwerkingsconstructies tussen vo-scholen, of (meer) maatwerkmogelijkheden. Ook is deze overstap makkelijker te maken binnen een brede scholengemeenschap. De VO-raad pleit richting kabinet daarom voor meer wettelijke ruimte voor scholen én stimulerende maatregelen op dit vlak. Latere definitieve selectie van leerlingen is ook een belangrijke pijler van het discussiestuk van ‘Toekomst van ons Onderwijs’, een pleidooi voor onderhoud aan het onderwijssysteem, opgesteld door veel onderwijsorganisaties. En ook de Onderwijsraad pleitte hiervoor in zijn advies 'Later selecteren, beter differentieren'.

In 2020 presenteerde minister Slob een aantal voorstellen voor de inrichting van de overgang po-vo, waarbij hij deels in de voorstellen van de VO-raad is meegegaan. 

Kansrijkere overgangen naar het vervolgonderwijs

Ook in de latere schoolcarrière is het in het kader van kansengelijkheid belangrijk dat leerlingen soepel kunnen doorstromen en stapelen. De VO-raad is daarom voorstander van het wetsvoorstel dat een doorstroomrecht vmbo-havo en havo-vwo regelt. En maakt zich hard voor een goede inhoudelijke aansluiting met het mbo en ho, begeleiding bij deze overstap en investeringen in LOB.

Segregatie

De VO-raad vindt het van belang dat leerlingen met verschillende achtergronden en thuissituaties elkaar in het onderwijs blijven ontmoeten en is ook daarom voorstander van een latere selectie naar het definitieve niveau. Ook heeft de VO-raad extra middelen voor brede scholengemeenschappen bepleit bij de discussie rondom de vereenvoudiging van bekostiging, omdat juist op deze plekken de randvoorwaarden van ontmoeting gerealiseerd zijn.

Toegang tot aanvullend onderwijs (vanuit de school)

Daarnaast moeten alle leerlingen waar gewenst kosteloos toegang hebben tot schaduwonderwijs (aanvullend ondersteunend onderwijs buiten de reguliere schooltijd), dat door de school zelf wordt aangeboden. Voorbeelden hiervan zijn bijles, toetstraining en huiswerkbegeleiding. In de optiek van de VO-raad moeten dergelijke aanvullende ondersteuningsactiviteiten onderdeel uitmaken van het reguliere onderwijsaanbod van de school, zodat ook leerlingen van wie de ouders het particuliere aanbod lastiger kunnen betalen, hier gebruik van kunnen maken. Juist deze groep kan extra gebaat zijn bij deze vormen van extra onderwijstijd. 

De VO-raad roept het kabinet op om scholen meer financiële mogelijkheden te bieden om dit te organiseren.  
 

De Tweede Kamer heeft op 3 maart 2020 een motie aangenomen waarin de regering wordt verzocht scholen te stimuleren om - waar nodig - zoveel mogelijk gratis aanvullend onderwijs aan te bieden aan hun leerlingen.  
Kosteloze device voor iedere leerling

De VO-raad wil dat het kabinet structureel regelt dat tablets en laptops erkend worden als leermiddelen, zodat scholen voldoende middelen ontvangen om ze aan te kunnen schaffen en kosteloos ter beschikking kunnen stellen aan al hun leerlingen. Daarnaast pleiten we voor investeringen in goede wifi-voorzieningen op scholen, zodat leerlingen hier in elk geval binnen de schoolmuren gebruik van kunnen maken. Hiermee wordt kansenongelijkheid als het gaat om toegang tot een goede device, wifi en digitale leermiddelen tegengegaan.

Zie ook het bericht 'Regel de bekostiging van schoollaptops- en tablets'

Investeren in leraren

Prioriteit in de belangenbehartiging van de VO-raad is momenteel het terugdringen van het lerarentekort. Dit probleem speelt relatief vaak op scholen met veel kinderen met een risico op achterstanden; van belang is ervoor te zorgen dat ook deze leerlingen over voldoende goede leraren kunnen beschikken en de kansengelijkheid daarmee ook toeneemt. Specifiek heeft de VO-raad gevraagd om een investering van 90 miljoen euro voor leraren op scholen met veel leerlingen met een risico op achterstand.

Daarnaast pleit de VO-raad voor voldoende tijd en ruimte voor leraren om te besteden aan de begeleiding van kansarmere leerlingen en professionalisering op dit vlak, alsook op het vlak van het tegengaan van bias en vooringenomenheid. Ook binnen de lerarenopleidingen zou hier meer aandacht voor moeten komen.  

Leerplusarrangement (lpa)

Begin 2018 heeft de VO-raad aan de bel getrokken over de daling van het leerplusarrangement (extra middelen die een aantal scholen krijgt boven op de standaard bekostiging, indien les gegeven wordt aan een bepaald percentage leerlingen met risico op achterstand). De raad roept het kabinet op ervoor te zorgen dat dit budget flink opgehoogd wordt, en in elk geval weer op het peil van 2008 wordt gebracht. Momenteel wordt er gewerkt aan een nieuwe verdeelsystematiek voor het leerplusarrangement vo
 

Inspectietoezicht

Richting inspectie pleit de VO-raad ervoor om bij de kwaliteitsbeoordeling – in lijn met het vernieuwde toezicht en aansluitend bij de brede opdracht van het onderwijs – te zorgen voor een breder oordeel, waarbij onder andere het bieden van maatwerk en van (gelijke) kansen meer worden gehonoreerd. 

Senior beleidsadviseur kansengelijkheid, onderwijs aan nieuwkomers, overgang po-vo

Ankie Hermans

Neem contact op Page 1 Copy 2 Stel uw vraag aan de helpdesk (voor VO-raad leden) Page 1 Copy 2