Standpunt & lobby

De VO-raad vindt de kansenongelijkheid in het onderwijs onacceptabel. Het met publiek geld gefinancierde onderwijs heeft de dure plicht om alle kinderen gelijke kansen te bieden, ongeacht hun achtergrond of thuissituatie. Naast de onderwijssector zelf, heeft ook de politiek hier een belangrijke rol in. De VO-raad roept de politiek op te investeren in kansengelijkheid.

Het kabinet dient volgens de VO-raad op verschillende terreinen actie te ondernemen:

Kosteloze device voor iedere leerling

De VO-raad wil dat het kabinet structureel regelt dat tablets en laptops erkend worden als leermiddelen, zodat scholen voldoende middelen ontvangen om ze aan te kunnen schaffen en kosteloos ter beschikking kunnen stellen aan al hun leerlingen. Daarnaast pleiten we voor investeringen in goede wifi-voorzieningen op scholen, zodat leerlingen hier in elk geval binnen de schoolmuren gebruik van kunnen maken. Hiermee wordt kansenongelijkheid als het gaat om toegang tot een goede device, wifi en digitale leermiddelen tegengegaan.

Zie ook het bericht 'Regel de bekostiging van schoollaptops- en tablets'

Toegang tot aanvullend onderwijs (vanuit de school)

Daarnaast moeten alle leerlingen waar gewenst kosteloos toegang hebben tot schaduwonderwijs (aanvullend ondersteunend onderwijs buiten de reguliere schooltijd), dat door de school zelf wordt aangeboden. Voorbeelden hiervan zijn bijles, toetstraining en huiswerkbegeleiding. In de optiek van de VO-raad moeten dergelijke aanvullende ondersteuningsactiviteiten integraal onderdeel uitmaken van het reguliere onderwijsaanbod van de school, zodat ook leerlingen wiens ouders het particuliere aanbod lastiger kunnen betalen, hier gebruik van kunnen maken. Juist deze groep kan extra gebaat zijn bij deze vormen van extra onderwijstijd. 

De VO-raad roept het kabinet op om scholen meer financiële mogelijkheden te geven om dit te organiseren.  
 

De Tweede Kamer heeft op 3 maart een motie aangenomen waarin de regering wordt verzocht scholen te stimuleren om - waar nodig - zoveel mogelijk gratis aanvullend onderwijs aan te bieden aan hun leerlingen.  
Kansrijkere overgang po-vo en flexibilisering onderbouw

De VO-raad heeft zich de afgelopen jaren hard gemaakt voor diverse maatregelen rond de overgang po-vo, die ook de kansengelijkheid moeten bevorderen. Zo heeft de raad ervoor gepleit om wettelijk te regelen dat de eindtoets wordt afgenomen voordat het schooladvies wordt uitgebracht, zodat de resultaten ervan kunnen worden meegenomen bij het bepalen van dit advies en eventuele subjectieve verwachtingen van een docent op basis van de achtergrond van een leerling, kunnen worden bijgestuurd. Als er nog twijfel is over welke onderwijssoort het beste past, moet ook altijd een dubbel schooladvies kunnen worden gegeven. Dit is ook in het voordeel van leerlingen die nog wat meer tijd nodig hebben om tot bloei te komen. 

Het schooladvies moet ook minder bepalend worden voor de verdere schoolloopbaan en meer een ‘startadvies’ worden. De VO-raad pleit er ook voor dat aan het eind van bijvoorbeeld het tweede jaar in de onderbouw het niveau van de leerling nogmaals tegen het licht wordt gehouden. Cruciaal op dit vlak is dat de onderbouw vo flexibeler wordt ingericht, met voldoende mogelijkheden om – gedeeltelijk – over te stappen naar een andere onderwijssoort. Bijvoorbeeld via het organiseren van brede brugklassen, 10-14 onderwijs of samenwerkingsconstructies tussen vo-scholen, of (meer) maatwerkmogelijkheden. Ook is deze overstap makkelijker te maken binnen een brede scholengemeenschap. De VO-raad pleit richting kabinet daarom voor meer wettelijke ruimte voor scholen én stimulerende maatregelen op dit vlak. Bij de invoering van het nieuwe bekostigingsstelsel in het vo zal er aanvullende bekostiging komen voor een vestiging waar het volledige aanbod van vbo tot en met vwo wordt aangeboden.

In februari 2020 presenteerde minister Slob een wetsvoorstel rond de overgang po-vo; waarbij hij deels in de bovenstaande plannen is meegegaan. Ook als het gaat om het creëren van meer maatwerkmogelijkheden worden vorderingen gemaakt.  

Kansrijke latere overgangen

Ook in de latere schoolcarrière is het in het kader van kansengelijkheid belangrijk dat leerlingen soepel kunnen doorstromen en stapelen. De VO-raad is daarom voorstander van het wetsvoorstel dat een doorstroomrecht vmbo-havo en havo-vwo regelt. En maakt zich hard voor een goede programmatorische aansluiting met het mbo en ho, begeleiding bij deze overstap en investeringen in LOB.

Investeren in leraren

Prioriteit in de belangenbehartiging van de VO-raad is momenteel het terugdringen van het lerarentekort. Dit probleem speelt relatief vaak op scholen met veel kinderen uit de lagere sociaal-economische klasse; het kabinet moet eraan bijdragen dat ook deze leerlingen over voldoende goede leraren kunnen beschikken en de kansengelijkheid daarmee ook toeneemt. 

Daarnaast pleit de VO-raad voor voldoende tijd voor leraren om te besteden aan de begeleiding van kansarmere leerlingen en professionalisering op dit vlak, alsook op het vlak van het tegengaan van bias en vooringenomenheid. Ook binnen de lerarenopleidingen zou hier meer aandacht voor moeten komen.  

Leerplusarrangement (lpa)

Begin 2018 heeft de VO-raad aan de bel getrokken over de daling van het leerplusarrangement (extra middelen die een aantal scholen krijgt bovenop de standaard bekostiging, indien les gegeven wordt aan een bepaald percentage leerlingen met risico op achterstand). De raad roept het kabinet op ervoor te zorgen dat dit budget in elk geval weer op het peil van 2008 wordt gebracht. 

Momenteel loopt ook een discussie over een nieuwe verdeelsystematiek voor het leerplusarrangement vo. De VO-raad heeft OCW gevraagd om een beter beeld te vormen van de herverdeeleffecten, voordat een keuze wordt gemaakt voor een bepaald systeem
 

Inspectietoezicht

Richting inspectie pleit de VO-raad ervoor om bij de kwaliteitsbeoordeling – in lijn met het vernieuwde toezicht en aansluitend bij de brede opdracht van het onderwijs – te zorgen voor een breder oordeel, waarbij onder andere het bieden van maatwerk en van (gelijke) kansen meer worden gehonoreerd. De afgelopen periode lag bij de kwaliteitsbeoordeling te veel nadruk op meetbare output en efficiency in het onderwijs.

Senior beleidsadviseur kansengelijkheid, onderwijs aan nieuwkomers, overgang po-vo

Ankie Hermans

Neem contact op Page 1 Copy 2 Stel uw vraag aan de helpdesk (voor VO-raad leden) Page 1 Copy 2