Standpunt & lobby

De VO-raad vindt het belangrijk dat scholen en besturen optimaal kunnen samenwerken om zo tot oplossingen te komen voor de gevolgen van leerlingendaling, en zet zich ervoor in dat belemmerende wet-en regelgeving op dit vlak wordt weggenomen en dat prikkels worden ingevoerd om de samenwerking te stimuleren
  • De VO-raad heeft jaren gepleit voor het afschaffen van de fusietoets en dit meermaals bij de politiek onder de aandacht gebracht. Bij leerlingendaling kan een fusie tussen scholen een antwoord of zelfs noodzakelijk zijn om een divers en hoogwaardig onderwijsaanbod in de regio in stand te kunnen houden. Hoewel de Tweede Kamer al had ingestemd met het afschaffen van de fusietoets, is het wetsvoorstel door de Eerste Kamer verworpen. Dit betekent dat er wordt teruggevallen op de huidige situatie waarin het funderend onderwijs alleen de lichte toets van toepassing is. De positie van de medezeggenschapsraden ten aanzien van fusies zal niet veranderen en het vereiste van overlap in de voedingsgebieden van scholen bij een institutionele fusie in het vo zal niet worden versoepeld. Een nieuwe invulling van een inhoudelijke toets vraagt om een nadere doordenking van het gehele complex van procedures rondom fusies. De minister acht het echter niet realistisch om opnieuw een Commissie Fusietoets Onderwijs (CFTO) in te richten.
     
  • Subsidieregeling incidentele middelen leerlingendaling vo 2020. Er is 25 miljoen euro beschikbaar voor de periode 2020-2025 om leerlingendaling in regio’s op te kunnen vangen. Regio’s kunnen plannen indienen voor onder andere fusies, het samenvoegen van vestigingen en het invoeren van een nieuw onderwijsconcept.
     
  • Aanvullende bekostiging geïsoleerde scholen. VO-scholen die tenminste 8 kilometer van de volgende school met hetzelfde aanbod liggen krijgen – in lijn met de adviezen van de commissie-Dijkgraaf – extra geld om hun bedrijfsvoering op orde te houden. Voor deze scholen is het moeilijker om samen te werken, omdat er geen scholen in de buurt zijn met hetzelfde aanbod. Het kabinet wil hiermee het laatste (brede) onderwijsaanbod in de regio ondersteunen. De beoogde inwerkingtreding van de vereenvoudigde bekostiging is uitgesteld naar 1 januari 2022.
     

Overige regelgeving:

  • De compensatieregeling voor fusies bij krimp is ingevoerd.  Om scholen in krimpgebieden te stimuleren samen te werken krijgen ze het bekostigingsverlies de eerste jaren gecompenseerd.
     
  • Op 1 januari 2016 is de verruimde 50%-regel in werking getreden. Met deze regel mogen leerlingen in het vmbo, havo en vwo voortaan maximaal de helft van een totale leergang (in plaats van de helft van ieder schooljaar) op een andere school volgen. Het wordt zo makkelijker voor scholen in krimpgebieden om samen te werken; ze kunnen nu bijvoorbeeld onderling profielen of sectoren gezamenlijk aanbieden. Voorwaarde is wel dat ten minste één van de profielen of sectoren in de bovenbouw op de eigen school wordt verzorgd.
     
  • Op 1 januari 2018 is het wetsvoorstel ‘Samen sterker’ in werking getreden dat het eenvoudiger maakt voor scholen van verschillende grondslagen om een samenwerkingsschool te vormen. Hierdoor kunnen beiden behouden blijven, terwijl anders één van de twee mogelijk zou verdwijnen.
     
  •  Op 19 mei 2020 is het wetsvoorstel Sterk Beroepsonderwijs aangenomen.