Page 1 Copy 2 Created with Sketch.
Maatwerk
Scholen werken continu aan de verbetering van het onderwijs en bijna alle scholen bieden een vorm van maatwerk die hoort bij hun eigen visie en ambities. Een passende invulling van onderwijstijd is een goed instrument om het onderwijs verder te verbeteren en aan te laten sluiten bij de visie van de school.

Sinds 1 augustus 2015 kunnen vo-scholen zelf kiezen hoe zij hun onderwijsprogramma inrichten, zolang het vastgestelde gemiddeld aantal uur per opleiding maar wordt gehaald (vmbo: 3700 uur, havo: 4700 uur en vwo: 5700).

Door de focus van het voldoen aan uren onderwijstijd te verleggen naar het programmeren van goed onderwijs kunnen scholen een flexibeler onderwijsprogramma maken en makkelijker maatwerk bieden. Er is daardoor meer ruimte om diverse activiteiten op te nemen in het onderwijsprogramma en mee te laten tellen als onderwijstijd. Denk hierbij aan activiteiten met het vervolgonderwijs, online onderwijs, culturele activiteiten en LOB-activiteiten. Ook biedt het ruimte om onderwijstijd over de leerjaren te spreiden en bijvoorbeeld lesuitval op te vangen. Zoals Monique Vogelzang, Inspecteur-Generaal van de Onderwijsinspectie, zegt: “voldoe je aan de basiskwaliteit, dan is er ontzettend veel ruimte om routes te kiezen en maatwerk te bieden. Het is vooral een organisatievraag hoe je dat met elkaar vormgeeft”. Er is geen beoordelingskader voor onderwijstijd meer. De onderwijsinspectie komt geen uren tellen, ook niet per leerling.

Wat is onderwijstijd?

De term onderwijstijd roept nog steeds veel vragen op. Uitgangspunt is dat scholen nu heel veel ruimte hebben om het onderwijs op hun eigen manier in te vullen, maar om mee te tellen als onderwijstijd volgens de wet, dient een onderwijsactiviteit wel aan bepaalde criteria te voldoen. Het belangrijkste hierbij is dat de activiteit vooraf is bepaald en is goedgekeurd door de MR. Als de school samen met de MR bepaalt dat activiteiten, binnen of buiten de school, onderdeel zijn van het onderwijsprogramma, telt dit mee als onderwijstijd. En de activiteit vindt plaats onder verantwoordelijkheid van een docent. Die hoeft de activiteit echter niet zelf uit te voeren en hoeft ook niet per se aanwezig te zijn.

De school dient ervoor te zorgen dat iedere leerling een programma kan volgen dat aan de wettelijke urennormen voldoet. Als het in het belang van de leerling is, mag de school voor één of een groep leerlingen afwijken van de norm.

Belangrijke rol medezeggenschapsraad bij bepalen onderwijstijd

De medezeggenschapsraad (MR) heeft een belangrijke rol in dit proces. De MR moet vooraf instemmen met:
- welke soorten onderwijsactiviteiten binnen de onderwijstijd vallen;
- wat het beleid is voor lesuitval (bijvoorbeeld bij ziekte van een leraar);
- op welke dagen de school geen onderwijs verzorgt.

De cao schrijft voor dat scholen een transitieplan maken om aan te geven wat ze gaan veranderen en wat er met eventueel vrijgevallen middelen gebeurt. De VO-raad raadt scholen aan dit plan te zien als kans en samen met leraren te starten bij de vraag hoe door het onderwijsprogramma invulling gegeven wordt aan de visie van de school. Daarbij is een belangrijke vraag of en hoe het programma kan leiden tot minder werkdruk. Het gaat immers niet simpelweg om minder lessen geven, maar om een bewuste en professionele keuze voor onderwijsactiviteiten.

Senior beleidsadviseur maatwerk, vwo, overgang vwo-ho

Annemiek Staarman

Neem contact op Page 1 Copy 2 Stel uw vraag aan de helpdesk (voor VO-raad leden) Page 1 Copy 2