Page 1 Copy 2 Created with Sketch.
Ontwikkeling leraren
De bevoegdheid van leraren staat hoog op de agenda van besturen in het voortgezet onderwijs. Er is veel aandacht voor het verder en blijvend terugdringen van het aantal onbevoegd gegeven lessen. Het lerarentekort en de onderwijskundige ontwikkelingen, zoals de beweging naar meer maatwerk, 10-14-onderwijs, leerpleinen en het anders organiseren van schoolvakken zorgen ervoor dat besturen en scholen niet altijd een bevoegde leraar voor de klas kunnen zetten. Dit maakt een ander perspectief op bekwame en bevoegde leraren noodzakelijk.

Afname onbevoegdheidspercentage

In 2014 spraken het Kabinet-Rutte II en de VO-raad in het Sectorakkoord VO af dat alle lessen in het vo worden gegeven door bevoegde leraren. Het percentage onbevoegd gegeven lessen daalde in peiljaar 2017 met 0,5 procentpunt naar 4,3 procent. Dat blijkt uit het IPTO-rapport 'Bevoegdheden en vakken in het vo' dat minister Slob in januari 2019 naar de Tweede Kamer stuurde.  

Gezamenlijke inspanning

Om 100% bevoegd gegeven lessen te bereiken, stuurde toenmalig staatssecretaris Dekker in februari 2016 een plan van aanpak naar de Tweede Kamer. Dit plan is het resultaat van uitgebreid overleg met de VO-raad, de Onderwijscoöperatie, Vereniging Hogescholen en de VSNU en onderkent de complexiteit en context waarbinnen oplossingen gevonden moeten worden. Het terugdringen van onbevoegd lesgeven vraagt een gezamenlijke inspanning van het ministerie, leraren, lerarenopleidingen, schoolleiders en besturen. 

Andere maatregelen noodzakelijk

Voor de lange termijn lijken ook andere maatregelen noodzakelijk om andere issues het hoofd te bieden. Denk bijvoorbeeld aan het tegengaan van het lerarentekort, meer maatwerk in de lerarenopleidingen en het inrichten van een toekomstbestendig bevoegdhedenstelsel. Het doel is een flexibeler stelsel dat meer past bij de ontwikkelingen die het onderwijs doormaakt. Ook de Inspectie van het Onderwijs signaleerde eind 2017 dat de huidige aanpak om het aantal onbevoegd gegeven lessen terug te dringen, zijn grenzen heeft bereikt: ‘De regelgeving is ingewikkeld, de route om ‘aanvullende’ bevoegdheden te halen zwaar en voor bepaalde vakken is het vrijwel onmogelijk om bevoegde docenten te vinden’. 

Beweging in het veld te zien

In 2018 heeft de Onderwijsraad in haar adviesrapport ‘Ruim baan voor leraren’ gewezen op noodzakelijke aanpassingen van de kwalificatie- en arbeidsstructuur van leraren in het onderwijs. In reactie hierop hebben de OCW-bewindslieden Van Engelshoven en Slob aangegeven dat het bevoegdhedenstelsel voor het primair onderwijs, voortgezet onderwijs en mbo moet worden herzien. Deze lijn sluit goed aan bij de wensen en behoeften van scholen: de VO-raad is dan ook graag nauw betrokken bij de uitwerking hiervan. 

Onderdeel hiervan is dat er in 2019 een verkenning loopt naar een verschillende alternatieve ordeningen voor de bekwaam- en bevoegdheidseisen voor leraren in het vo. Dit onderzoek, met het ministerie van OCW als opdrachtgever en de Landelijke Werkgroep Bevoegd – met daarin de landelijk betrokken partijen OCW, AOb, CNV, FvOv, SPV, VH/ ADEF, VSNU/ ICL en VO-raad als begeleidende partijen  ̶  inventariseert de wensen en behoeften van schoolleiders en -besturen, leraren en lerarenopleiders. Eind 2019 wordt het onderzoeksrapport opgeleverd. 

Beleidsadviseur goed bestuur, leerlingbetrokkenheid, (bevoegdheid) leraren

Dennis van Velzen

Neem contact op Page 1 Copy 2 Stel uw vraag aan de helpdesk (voor VO-raad leden) Page 1 Copy 2
Senior beleidsadviseur opleiden en professionalisering van leraren, bevoegdheid, lerarenregister

Ernst van Glansbeek

Neem contact op Page 1 Copy 2 Stel uw vraag aan de helpdesk (voor VO-raad leden) Page 1 Copy 2