Wat speelt er?

De professionele schoolorganisatie vraagt leiderschap van schoolleiders en bestuurders, wiens taken steeds complexer worden. Leiderschap is essentieel voor het bevorderen van de kwaliteit van het voortgezet onderwijs en het optimaal functioneren van een school. Dat is nog zichtbaarder in crisissituaties, zoals de huidige coronacrisis. Bestuurders en schoolleiders vormen samen de leiding van een school. Zij hebben daarbij deels verschillende rollen en bevoegdheden, maar wel een groot gezamenlijk belang.

Schoolleiders leveren – net als leraren – een wezenlijke bijdrage aan de kwaliteit van het onderwijs. De belangstelling voor leiderschap in scholen neemt toe: er is een steeds breder palet aan professionaliseringsactiviteiten voor schoolleiders. Om meer aandacht te vragen voor deze ontwikkelingen en om een impuls te geven aan het versterken van leiderschap in scholen, hebben de VO-raad, de Stichting Schoolleidersregister VO (SRVO) en het Netwerk van Schoolleiders (NvS) in 2017 de Schoolleidersagenda ‘Een Vak Apart’ opgesteld, in nauwe samenwerking met de Adviesraad van Schoolleiders van de VO-raad. 

De Schoolleidersagenda roept besturen en schoolleiders, politiek en overheid en andere belanghebbenden op om blijvend te investeren in: 

  • een structurele professionele ontwikkeling van schoolleiders; 
  • het creëren van goede randvoorwaarden voor een gerichte ontwikkeling van specifiek team- en afdelingsleiders, en om kritisch te kijken naar de rol en positie van het middenmanagement binnen de structuur van de school (zie hiervoor ook het thema positie schoolleiders); 
  • het aantrekken van voldoende en kwalitatief goede nieuwe schoolleiders (zie ook thema lerarentekort). 

In april 2018 bracht de Onderwijsraad het rapport Een sterke rol voor schoolleiders uit. Daarin concludeert de raad dat een verdere professionalisering van schoolleiders en de versterking van leiderschap noodzakelijk is. Ook geeft de Onderwijsraad aan dat het nodig is dat de overheid maatregelen neemt om de kwaliteit van schoolleiders te verbeteren. In het najaar van 2018 schreef minister Slob in zijn beleidsreactie dat het kabinet wil investeren in de rol, professionaliteit en positie van de schoolleider, in ‘gekwalificeerde schoolleiders met voldoende positie’.  

Beroepsstandaard schoolleiders 

In 2014 is een beroepstandaard ontwikkeld voor schoolleiders, waarin de belangrijkste competenties voor schoolleiderschap zijn beschreven. Het Schoolleidersregister VO werkt in samenwerking met de VO-raad aan een geactualiseerd beroepsstandaard voor schoolleiders vo die januari 2020 gepubliceerd wordt. Dit referentiekader dient de komende jaren als leidraad voor de verdere ontwikkeling van de beroepstandaard en registratie.  

Tevens kan de beroepsstandaard voor besturen en schoolleiders een bruikbaar kader zijn voor: 

  • het gesprek over de kwaliteit van schoolleiderschap als onderdeel van strategisch personeelsbeleid; 
  • de invulling en vormgeving van de professionalisering voor schoolleiders. Schoolleiders krijgen concrete handvatten aangereikt om gericht te kunnen werken aan hun professionele ontwikkeling; 
  • de vormgeving en invulling van gespreid leiderschap in scholen voor voortgezet onderwijs.
     

Collectieve opgave versterking schoolleiderschap

Aangezien het rapport van de Onderwijsraad, de kabinetsreactie en de Schoolleidersagenda voor het voortgezet onderwijs op hoofdlijnen dezelfde strekking hebben, werkt de VO-raad nauw samen met SRVO, het NvS en het ministerie aan de implementatie van de Schoolleidersagenda. Als partners staan we voor dezelfde maatschappelijke opdracht, namelijk: het versterken van de kwaliteit van schoolleiderschap ten dienste van goed voortgezet onderwijs aan leerlingen. Rond dezelfde opdracht werken we ook samen met andere partijen in het veld zoals opleidingsinstituten voor schoolleiders en huisacademies.