Wat speelt er?

Nadat de Tweede Kamer in april 2020 al instemde met het wetsvoorstel dat het afschaffen van de rekentoets regelt, heeft ook de Eerste Kamer op 30 juni dit wetvoorstel aanvaard. Hiermee is de centrale rekentoets met terugwerkende kracht (per augustus 2019) afgeschaft. Voor leerlingen met wiskunde in het pakket worden de rekenvaardigheden geïntegreerd in de eindtoetsing voor wiskunde. Leerlingen zonder wiskunde krijgen vanaf schooljaar 2020-2021 een apart schoolexamen rekenen.

Minister Slob gaf in het wetgevingsoverleg aan dat hij de discussies over de rekentoets wil afsluiten en wees erop dat het rekenonderwijs uiteindelijk in de scholen moet plaatsvinden. Hij ziet ‘een gezamenlijke verantwoordelijkheid om de dalende lijn om te buigen in goede rekenresultaten’.

In het overleg voorafgaand aan de stemming in de Tweede Kamer, constateerden veel partijen dat het belangrijker is in te zetten op goed rekenonderwijs dan op een (ondeugdelijke) rekentoets. Zo concludeerde Heerema (VVD) dat het rekenonderwijs met de rekentoets niet beter is geworden en het rekenniveau niet hoger. Ook werd gememoreerd dat de centrale rekentoets – waarbij het de bedoeling was dat deze zwaar ging meetellen in de slaag/zak-regeling – te bepalend zou worden voor het wel of niet halen van het diploma.

Wat betekent dit alles voor scholen en leerlingen?

Met de aanname van het wetsvoorstel behoort de centrale rekentoets definitief tot het verleden en wordt rekenen - volgens het plan van de NVvW - geïntegreerd in wiskunde en als onderdeel van wiskunde getoetst. Daarnaast komt er een schoolexamen Rekenen, bedoeld voor leerlingen die in het schooljaar 2020-2021 of later examen afleggen, maar niet in wiskunde. Om precies te zijn:

  • havoleerlingen die het examenprofiel Cultuur & Maatschappij volgen en geen examen afleggen in wiskunde A of B;
  • vmbo-leerlingen uit elk van de vier leerwegen die een economisch of het zorg- en welzijnprofiel volgen en geen examen afleggen in wiskunde;
  • leerlingen uit vmbo-bb die een leer-werktraject volgen en geen examen afleggen in wiskunde.

Dit schoolexamen telt niet mee mee in de slaag/zakregeling en zal in elk geval moeten worden afgenomen totdat de integrale curriculumherziening (Curriculum.nu) is afgerond. Afhankelijk van de omvang van de wijzigingen duurt dit proces nog zo’n vijf tot zeven jaar. Daarna is in principe het schoolexamen rekenen niet meer nodig.

Vakvernieuwing wiskunde vmbo

Voor het vmbo heeft minister Slob in januari 2020 een vakvernieuwingstraject voor het examenprogramma wiskunde gestart, om rekenen beter te integreren in wiskunde. De minister wil zo ook de programmatische aansluiting tussen vmbo-mbo en vmbo-havo verbeteren. Hierbij wordt nadrukkelijk de samenhang gezocht met de lopende integrale curriculumherziening in het kader van Curriculum.nu. Uiterlijk 1 juli 2021 zal de commissie haar conceptvoorstellen voor het nieuwe examenprogramma wiskunde in het vmbo opleveren.
 

Historie
Leerlingen in het vo moesten vanaf het schooljaar 2014-2015 een centrale rekentoets maken. Deze toets was in het vwo onderdeel van het eindexamen en moest dit ook worden in het vmbo en havo, maar eind 2017 stapte minister Slob af van dit idee. Als alternatief voor de rekentoets stelde hij voor om rekenen met een apart cijfer te laten meetellen voor het schoolexamen. Een meerderheid van de Tweede Kamer – waaronder regeringspartijen D66 en CDA - zag echter niets in dit plan. Brede steun was er wel voor de plannen van de NVvW voor rekenonderwijs en -toetsing. Zoals hierboven genoemd, hebben de Tweede en Eerste Kamer in de eerste helft van 2020 ingestemd met de afschaffing van de centrale rekentoets.