Oudercafé brengt school en ouders dichter bij elkaar
Het Westeraam in Elst werkt vanuit de overtuiging ‘We zijn een community. We zien jou en elkaar. We doen het samen’. Tot die gemeenschap behoren niet alleen leerlingen, medewerkers en stagebedrijven, maar ook ouders. Met kennismakingsgesprekken met nieuwe brugklassers en een oudercafé vóór de zomervakantie zet de school actief in op verbinding. ‘We realiseerden ons dat we als school de eerste stap moesten zetten.’
Marieke Peppelman is voor het achtste jaar directeur van Het Westeraam, een kleinschalige vmbo-school in Elst. “Op het vmbo zit zoveel talent, maar om tot leren te komen, hebben onze leerlingen wel de juiste begeleiding nodig”, vertelt ze. “We denken daarom elke dag na over wat zij nodig hebben. Vijf jaar geleden besloten we alles anders te gaan doen. Niet alleen ons onderwijsconcept is sindsdien veranderd, maar ook de manier waarop onze school is georganiseerd en hoe onze professionals werken.”
De wereld ontdekken
In het WereldOnderwijs op Het Westeraam worden vakken met elkaar verbonden en werken leerlingen in thema’s. Dat gebeurt nu voor het derde jaar, in alle leerjaren en op alle niveaus, zegt Marenka van Toor-Oude Nijhuis, expert onderwijs & innovatie: “Docenten zijn ontwerpers en bouwen hun eigen onderwijs. De leerlingen gaan samen op avontuur in blokken van acht weken. In elk blok ontdekken de leerlingen een stukje van de wereld en helpen we hen om hun eigen weg te vinden.”
"School en ouders hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid. We hebben elkaar nodig"
Partnerschap
“Ons onderwijs is erop gericht dat leerlingen op een veilige manier hun identiteit kunnen ontwikkelen”, zegt Marieke. “School en ouders hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid om hen hierbij te ondersteunen. Daarom investeren we bewust in partnerschap met ouders. We hebben elkaar nodig.”
De manier waarop de school de relatie met ouders probeert te versterken past bij de visie op onderwijs: “Ook in de relatie met ouders kijken we nu naar wat er écht nodig is. Wat kunnen we beter doen? Vijf jaar geleden luisterden alle ouders tijdens ouderavonden in de aula naar een praatje van de directeur. Inmiddels hebben we direct contact, eerst via ouderavonden in de klas met de coach, en nu door kennismakingsgesprekken met alle ouders van nieuwe brugklassers en een oudercafé.”
In gesprek
In juli organiseerde Het Westeraam het oudercafé voor de eerste keer. Op een warme zomermiddag maakten ouders kennis met elkaar, de school en de coaches van hun kind. Tijdens de middag was er onder meer een mini-college van de decaan met een quiz en een filmpje over wat er op ouders afkomt als hun kind naar de brugklas gaat. Maar de middag bood vooral gelegenheid om met elkaar in gesprek te gaan.
“In het oudercafé hebben we met elkaar gesproken over wederzijdse verwachtingen”, zegt Marenka. “Het was nadrukkelijk niet alleen maar zenden, maar een echte dialoog. We hebben besproken wat wij en wat ouders belangrijk vinden in de samenwerking en welke afspraken kunnen bijdragen aan een positieve relatie. Dat ging eigenlijk heel makkelijk. Ik was ook positief verrast dat ouders onderling meteen met elkaar aan de praat raakten.”
“We hebben onszelf ook kwetsbaar opgesteld”, vertelt Marieke. “Ik deelde dat ik het soms ingewikkeld vind om moeder te zijn. Dat maakte het veilig voor ouders om hun eigen dilemma’s en zorgen uit te spreken, ook onderling. Er werd bijvoorbeeld veel gepraat over het mobieletelefoongebruik thuis.”
"In het oudercafé hebben we met elkaar gesproken over wederzijdse verwachtingen"
Ouderpanel
Het idee voor het oudercafé ontstond naar aanleiding van een ouderpanel, vertelt Koen Loose, afdelingsleider onderbouw. “In ons ouderpanel bespreken we twee of drie keer per jaar actuele onderwerpen. Eerder zijn we naar aanleiding van het ouderpanel al gestart met het versturen van een korte nieuwsbrief voor elke vakantie naar alle ouders, waarin we vertellen wat er leeft op school en soms ook waar we ons zorgen over maken.” Voor ouders die liever luisteren, zijn een paar collega’s inmiddels een podcast begonnen. “Daarin komen docenten aan het woord, maar ook leerlingen en ondersteuners. Partnerschap met ouders is voor een belangrijk deel communicatie.”
In de gesprekken met het ouderpanel bleek dat de overgang van po naar vo voor veel ouders groot was. Te groot, aldus Marenka: “Als je kind op de basisschool zit, spreek je andere ouders op het schoolplein en krijg je veel mee van wat er gebeurt in de klas. Maar wat hoor je nog als je kind naar het voortgezet onderwijs gaat? In het vo vergeten we soms om ouders mee te nemen bij die overstap. Dat is jammer, want je hebt zoveel met elkaar te bespreken. Het klinkt zo makkelijk, driehoek school-leerling-ouders, maar wat betekent dat nu echt?”
Kennismaking nieuwe brugklassers
“We realiseerden ons dat we als school de eerste stap moesten zetten richting ouders”, vertelt Marieke. De school organiseerde daarom eind vorig schooljaar niet alleen het oudercafé, maar eerst ook kennismakingsgesprekken voor nieuwe brugklassers. Koen: “In zo’n gesprek met de leerling, de ouders en iemand van het schoolteam proberen we echt contact te maken nog voordat de brugklas begint. Het bleken hele goede en leuke gesprekken, ook omdat je meteen ziet hoe de gezinsdynamiek werkt. Maar boven alles laten we met de gesprekken zien dat ouders bij ons welkom zijn en dat we samen willen optrekken. We zetten ermee de toon voor de manier waarop we met elkaar omgaan.” Dat de school de goede toon had getroffen, bleek wel uit het feit dat maar liefst 160 mensen naar het oudercafé kwamen. “Dat was ver boven onze verwachtingen!”
"In een wereld waarin individualisering wijdverbreid is, doen we met communityvorming een tegenzet"
Schoolbrede visie
“Bekend maakt bemind, daar ben ik van overtuigd”, vervolgt Koen. “We hopen dat ouders ons nu beter kennen en in het vervolg om hulp vragen als ze ergens niet uitkomen.” “De school is een vindplaats. Je kunt bij ons niet met al je problemen terecht, maar we vinden het heel fijn als ouders vragen stellen. En we kunnen natuurlijk wel doorverwijzen als dat nodig is”, vult Marieke aan.
Wat raden ze andere scholen aan die ook een oudercafé willen organiseren? Koen: “Vraag ouders wat ze nodig hebben, bijvoorbeeld in een ouderpanel. En zorg ervoor dat wat je doet, is ingebed in een bredere visie en een gefundeerd idee van wie je bent als school. Zie je partnerschap met ouders echt als onderdeel van je taak?”
“In een wereld waarin individualisering wijdverbreid is, doen we met communityvorming een tegenzet. Daar is duidelijk behoefte aan”, besluit Marieke. “Ouders vertellen ons dat ze voelen dat we het menen. Die verbinding, daar gaat het om.”
