Week tegen Kindermishandeling: ‘Wat doe jij?’
School is voor kinderen en jongeren een van dé plekken waar zij gezien worden. Juist daarom spelen onderwijsprofessionals een cruciale rol bij het signaleren van onveiligheid thuis. Rond en tijdens de Week tegen Kindermishandeling - van maandag 16 t/m zondag 22 november 2026 - willen we als PO- en VO-raad, AVS en Sectorraad GO extra stilstaan bij die verantwoordelijkheid én bij de mogelijkheden om het verschil te maken.
Het thema van dit jaar staat in het teken van de vraag: ‘Wat doe jij?’ Veel mensen maken zich weleens zorgen om een kind, maar twijfelen over wat ze met die zorgen moeten doen. Is er echt iets aan de hand? Bemoei ik me niet met iets wat mij niet aangaat? En wat als ik het verkeerd zie?
De campagne wil mensen aanmoedigen om hun zorgen serieus te nemen en er iets mee te doen. Kindermishandeling komt vaker voor dan veel mensen denken. Het gaat niet alleen om fysieke mishandeling, maar ook om emotionele mishandeling, verwaarlozing, seksueel misbruik en situaties waarin kinderen getuige zijn van huiselijk geweld. De gevolgen voor de ontwikkeling, gezondheid en het welzijn van kinderen kunnen groot zijn.
Scholen zien wat anderen niet zien
Leraren, mentoren, zorgcoördinatoren en schoolleiders hebben bijna dagelijks contact met leerlingen. Daardoor zijn zij vaak snel in staat om veranderingen op te merken. Denk aan terugtrekgedrag, concentratieproblemen, opvallende stemmingswisselingen, vermoeidheid of signalen van angst en stress. Eén signaal hoeft niet direct iets te betekenen, maar meerdere signalen samen kunnen aanleiding zijn om zorgen verder te onderzoeken.
Bespreek signalen met collega’s en andere professionals
Professionals ervaren daarbij soms twijfel: zie ik het wel goed, en hoe ernstig is de situatie? Juist dan is het belangrijk om signalen te bespreken met collega's, vast te leggen en samen te duiden. Door professioneel overleg ontstaat vaak een completer beeld van wat er speelt.
De praktijk laat zien dat afwachten risico's kan vergroten. Daarom is het belangrijk om zorgen tijdig te bespreken en de stappen van de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling te volgen. Ook wanneer nog niet duidelijk is wat er precies aan de hand is, kunnen scholen advies vragen bij Veilig Thuis.
Kindermishandeling is vaak een complex vraagstuk, waarvoor samenwerking nodig is tussen onderwijs, ouders, jeugdhulp, wijkteams en Veilig Thuis. Door signalen zorgvuldig op te pakken en samen te werken met partners kan onveiligheid eerder worden gestopt en passende ondersteuning worden georganiseerd.
Met samenwerken zie je meer: Handle with Care
Negen jaar geleden heeft Augeo de werkwijze Handle with Care (HwC) in Nederland geïntroduceerd. Handle with Care is een werkwijze waarbij de gemeente, Veilig Thuis, leerplicht en scholen samenwerken om steun te bieden aan kinderen die thuis geweld meemaken. De werkwijze is eenvoudig. Als de politie aan de deur komt vanwege een melding van huiselijk geweld of kindermishandeling in een gezin met kinderen, ontvangt de school binnen 48 uur een HwC-signaal. Het signaal bevat alleen de naam van het kind, de geboortedatum en de codewoord ‘Handle with Care’. Het HwC-signaal stelt de leraar in staat alert te zijn en het kind extra aandacht te geven, zodat het zich gehoord en gezien voelt op school en toekomt aan leren en ontwikkelen.
"De leraren die er wél voor me waren, hebben veel voor me betekend. Ik wil graag aan leraren meegeven: wees er voor iemand met problemen. Even vragen hoe het gaat, even dat kleine stukje aandacht. Een luisterend oor is het allerbelangrijkste"
Uit een recent evaluatierapport van de werkwijze HwC blijkt dat in de 35 deelnemende gemeenten, 1.519 kinderen in 2025 extra steun op school kregen na een incident van huiselijk geweld. Drie op de vier leraren bieden daadwerkelijk steun na een signaal. Bij een derde tot de helft van de signalen was het kind eerder niet in beeld bij school. Deze kinderen worden door hun leraren als onopvallend beschreven en waren zonder Handle with Care niet in beeld gekomen op school.
Wat gebeurt er in de Week tegen Kindermishandeling?
Tijdens de Week tegen Kindermishandeling en in aanloop ernaartoe komt een aantal ervaringsdeskundigen aan het woord over het belang van gezien worden, niet loslaten, en wat we van hun ervaringen kunnen leren. Ook professionals delen hun kijk op het thema.
Daarnaast vinden er door het hele land activiteiten plaats in deze week, waarbij organisaties en jeugdprofessionals laten zien hoe zij omgaan met (vermoedens van) kindermishandeling, in gesprek gaan met elkaar over dilemma’s en ervaringen uitwisselen.
Zoals elk jaar kunnen ook scholen/onderwijsprofessionals bijeenkomsten bijwonen, zelf een activiteit organiseren en/of de Week tegen Kindermishandeling onder de aandacht brengen in de school. Hiervoor is een toolkit beschikbaar.
Samen zien we meer
De Week tegen Kindermishandeling is een moment om stil te staan bij de belangrijke rol van scholen in het creëren van een veilige omgeving voor kinderen en jongeren. Door alert te zijn op signalen, het gesprek aan te gaan en waar nodig hulp in te schakelen, kunnen onderwijsprofessionals een verschil maken in het leven van leerlingen. Want voor sommige leerlingen is school de plek waar ze worden gezien. Samen zien we meer, en samen kunnen we bijdragen aan een veilige ontwikkeling van ieder kind.
Zie ook:
Week tegen Kindermishandeling (16 t/m 22 november)
Gemiddeld zit in elke schoolklas één kind dat opgroeit in een onveilige thuissituatie. Samen hebben we de verantwoordelijkheid om de veiligheid van deze kinderen te vergroten. Maar hoe doe je…
Zomervakantie in zicht: juist nu alert zijn op onveiligheid thuis
De zomervakantie nadert. Voor veel leerlingen een periode van ontspanning. Maar voor een deel van de kinderen en jongeren betekent het juist een tijd waarin het risico op onveiligheid thuis…
Sociale veiligheid
De school moet een plek zijn waar leerlingen en leraren zich veilig en goed voelen, waar er ruimte is voor diversiteit en ze zichzelf kunnen zijn. Dit is ook een…
