Brief aan Senaat: Fusietoets bureaucratisch blok aan het been

03 juni 2020

Stem in met het wetsvoorstel om de fusietoets af te schaffen, dat vragen de VO-raad en PO-Raad aan de Eerste Kamer in een brief. Veel scholen in het primair en voortgezet onderwijs hebben te maken met de gevolgen van krimp. De komende jaren zal de leerlingendaling nog verder doorzetten. Om op een goede manier om te kunnen gaan met de gevolgen hiervan, is het stimuleren van samenwerking tussen scholen en schoolbesturen van groot belang. De - zware, complexe - fusietoets bemoeilijkt deze samenwerking en heeft een afschrikwekkende werking.

Het is daarmee een ‘bureaucratisch blok aan het been van het zeer kleinschalig georganiseerde funderend onderwijs geworden’, aldus de sectorraden in hun brief aan de Senaat. Zij benadrukken dat een fusie tussen scholen of schoolbesturen noodzakelijk kan zijn om een divers en hoogwaardig onderwijsaanbod in de regio in stand te kunnen houden. De fusietoets mag deze noodzakelijke fusie dan niet in de weg staan.

Volgens de sectororganisaties geeft de Wet Medezeggenschap al genoeg mogelijkheden om een fusie te toetsen. De medezeggenschapsraad van een school heeft instemmingsrecht op de plannen voor de fusie tussen scholen, de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad heeft instemmingsrecht als schoolbesturen willen fuseren.

In aanloop naar de afschaffing van de fusietoets geldt sinds augustus 2018 een lichtere procedurele toets, die wordt uitgevoerd door DUO. Scholen en schoolbesturen hebben hierdoor bij voorgenomen fusies geen advies meer nodig van de fusietoetscommissie. Wel is nog steeds een fusie-effectrapportage en inspraak van de medezeggenschap nodig bij een voorgenomen fusie. Als de Eerste Kamer niet instemt met het wetsvoorstel, moeten scholen en schoolbesturen die willen fuseren weer terug naar de complexe en zware fusietoets.

De fusietoets is ooit in het leven geroepen om enorm grote onderwijsinstellingen, zoals in het mbo, te voorkomen. Door de kleinschaligheid van primair en voortgezet onderwijs is dit niet aan de orde. Afschaffen van de fusietoets stimuleert samenwerking tussen scholen en schoolbesturen en zorgt voor behoud van diversiteit in het onderwijsaanbod en keuzevrijheid voor ouders.

De sectorraden verstuurden deze brief in verband met de plenaire behandeling in de Eerste Kamer over dit wetsvoorstel op 9 juni a.s. De stemming vindt vervolgens een week later plaats.