Debat wet planmatige aanpak onderwijshuisvesting: "sexy" onderwerp maar geen aantrekkelijk perspectief

Staatssecretaris Tielen van OCW herhaalde bij de behandeling van het wetsvoorstel Planmatige aanpak onderwijshuisvesting meermaals de wens om onderwijshuisvesting een 'sexy' onderwerp te maken. De Tweede Kamer debatteerde 1 april 2026 over het voorstel. Kamerleden lijken overtuigd van het nut van de wet maar zien ook dat er extra geld nodig is, omdat alleen de wet niet zorgt voor verbetering van slechte schoolgebouwen.

De PO-Raad, VO-raad en VNG stuurden voorafgaand aan het debat een brief aan de Tweede Kamer waarin ze hun steun uitspreken voor de verbeteringen die de wet in het systeem aanbrengt. De wet brengt nog niet alle schoolgebouwen in het primair en voortgezet onderwijs op orde, maar zet wel een stap in de goede richting.

De wet verplicht bijvoorbeeld gemeenten en schoolbesturen een Integraal Huisvestingplan (IHP) op te stellen. Een wettelijk verankerd, meerjarig planningskader dat gemeenten en scholen in staat stelt om op basis van een gezamenlijke planning en prioritering tijdig en efficiënt te investeren. Zonder deze wet blijven IHP’s vrijblijvend, renovatie onzeker en investeringen minder effectief. Dit heeft negatieve gevolgen voor de onderwijskwaliteit en brengt gezondheidsrisico’s met zich mee voor leerlingen en het personeel.

Forse investeringen blijven nodig

Naast de verbeteringen in het systeem zijn forse, structurele investeringen nodig om de schoolgebouwen op orde te krijgen. Veel fracties in de Tweede Kamer vroeg hier aandacht voor. Alleen de VVD wees naar de gemeenten vanuit hun aanname dat daar vele miljarden op de plank ligt. Volgens het IBO Onderwijshuisvesting uit 2021 wordt het geld uitgegeven maar is het dubbele nodig. Staatssecretaris Tielen gaf nog geen perspectief voor meer geld vanuit het kabinet.

Waar eerder werd uitgegaan van circa 730 miljoen euro per jaar, is dit inmiddels door inflatie en stijgende bouwkosten opgelopen tot 1,3 miljard euro. Wij roepen het kabinet op om deze middelen beschikbaar te stellen. Elke euro die het Rijk extra investeert levert de samenleving 1,13 euro op, becijferde SEO. Tegelijk mag het tekort aan middelen geen reden zijn om deze wet niet door te voeren: de verbeteringen zorgen ervoor dat beschikbare middelen effectiever worden ingezet.

Media-aandacht

De staat van Nederlandse schoolgebouwen en het debat hierover trok de aandacht van de media. De NOS bezocht een school en sprak voor de radio met voorzitter van de VO-raad Henk Hagoort.

Schooldirecteur Joeri Vonk legt uit wat de problemen zijn in zijn schoolgebouw