Invloed van manosfeer steeds vaker merkbaar op scholen
De manosfeer (Engels: ‘manosphere’) lijkt steeds meer jongens te beïnvloeden en via hen ook de scholen binnen te komen, wat gevolgen heeft voor de sociale veiligheid van leerlingen en personeel. Dit concludeert Stichting School & Veiligheid op basis van onderzoek dat ze samen met de alliantie Worden Wie Je Bent liet uitvoeren. School & Veiligheid biedt scholen tips over hoe ze hiermee om kunnen gaan.
Steeds meer jongeren komen online via sociale media in aanraking met stereotiepe en soms schadelijke ideeën over mannen, vrouwen en genderdiversiteit: de zogeheten manosfeer. School & Veiligheid en de alliantie Worden Wie Je Bent lieten onderzoeken hoe schoolleiders, leraren en ondersteuners de invloed van deze manosfeer ervaren en wat de impact ervan is op school (met de focus op het voortgezet onderwijs).
Hoewel een meerderheid van de bevraagde onderwijsprofessionals aangeeft dat de omgang tussen jongens en meiden op hun school over het algemeen positief en respectvol is, heeft de opkomst van de manosfeer volgens hen wel impact. Een ruime meerderheid (78%) geeft aan dat jongens bij hen op school in enige mate beïnvloed worden door online content over mannelijkheid, genderidentiteit en omgang met vrouwen, en 49% heeft het idee dat deze beïnvloeding een beetje tot sterk is toegenomen. Jongens gaan zich bijvoorbeeld ‘mannelijk’ gedragen (macho, weinig emotie tonen etc.), praten over rijkdom, fitness of traditionele rolverdelingen, of maken opmerkingen richting meiden en lhbti+-leerlingen die kunnen worden ervaren als seksistisch, denigrerend, vrouwonvriendelijk of pesten.
Driekwart van de professionals in het vo maakt zich lichte tot ernstige zorgen over de invloed van de manosfeer op de sfeer en de sociale veiligheid op hun school. Dit zorgt volgens hen voor meer verbale agressie (37%), onbegrip tussen jongens en meiden (37%), pestgedrag (31%) en/of een afname van de kwaliteit van dialoog en discussie in de klas (29%). Meer dan de helft van de meisjes en lhbti+ leerlingen, alsook zo’n 40% van de jongens, ervaart hierdoor gevoelens van onveiligheid en ongemak, zo geven de onderwijsprofessionals aan. Ook voor henzelf zijn er negatieve gevolgen; zo merkt 40% van de professionals dat jongens minder respect tonen voor vrouwelijke dan voor mannelijke collega's.
Wat kunnen scholen doen?
De school heeft een rol om negatieve invloeden van de manosfeer op jongens en op het schoolklimaat tegen te gaan, aldus het merendeel van de bevraagde schoolleiders, leraren en ondersteuners. Bijvoorbeeld door het voeren van gesprekken met leerlingen over gelijkwaardigheid en het bevorderen van mediawijsheid en kritisch denken. Zij ervaren hierbij nog wel belemmeringen zoals tijdgebrek, werkdruk en handelingsverlegenheid bij het aanpakken van deze thematiek, en hebben behoefte aan kennis over effectieve aanpakken, praktische tools en professionalisering.
School & Veiligheid heeft vanuit brede expertise op het terrein van sociale veiligheid een aantal concrete adviezen voor scholen gepubliceerd over wat zij kunnen doen. Ook biedt de stichting een overzicht met praktische tools, tips en trainingen die scholen ondersteunen in de praktijk.
Op 11 juni spreekt de Tweede Kamercommissie voor OCW in een rondetafelgesprek over de groeiende invloed van de manosphere online en offline.
