Kabinet presenteert brede aanpak voor online veiligheid van kinderen
Het kabinet wil kinderen en jongeren beter beschermen in de online wereld. In de 'Strategiebrief online kinderrechten' van 5 oktober jl. presenteert het een brede aanpak: van strengere eisen aan digitale platforms tot ondersteuning van ouders en versterking van digitale geletterdheid op school. De VO-raad onderschrijft het belang van die brede inzet. Voor smartphones op school vinden wij dat de huidige landelijke afspraak voldoet.
Digitale technologie biedt kinderen en jongeren mogelijkheden om te leren, zich te ontwikkelen en contact te onderhouden. Tegelijkertijd kunnen zij online worden geconfronteerd met verslavende ontwerpkeuzes, schadelijke content, cyberpesten en misbruik. Ook AI brengt nieuwe vragen met zich mee, bijvoorbeeld door deepfakes en chatbots waarmee kinderen en jongeren een persoonlijke band kunnen opbouwen.
De brief bundelt bestaande en nieuwe maatregelen om kinderen en jongeren te beschermen tegen dergelijke online risico’s. Hierbij worden vijf lijnen onderscheiden: wetgeving en toezicht, ondersteuning van ouders en professionals, onderwijs, betrokkenheid van kinderen en opvoeders, en samenwerking tussen organisaties en landen.
Verantwoordelijkheid ook bij aanbieders
Het kabinet legt nadrukkelijk verantwoordelijkheid bij de aanbieders van digitale diensten. Platforms moeten vanaf het ontwerp rekening houden met de veiligheid en rechten van kinderen. Ook zet het kabinet in op een Europese minimumleeftijd van 15 jaar voor sociale media zolang deze onvoldoende veilig zijn, met aandacht voor privacy bij leeftijdscontrole.
Daarnaast wil het kabinet ouders en professionals meer praktische ondersteuning bieden, onder meer via de richtlijn gezond schermgebruik, publieksvoorlichting en een Digitale Kijkwijzer die nog wordt uitgewerkt. Het kabinet wil kinderen en ouders bovendien sterker betrekken bij het beleid.
De VO-raad vindt deze brede benadering belangrijk. Een veilige online omgeving vraagt om gezamenlijke inzet van overheid, technologiebedrijven, ouders en onderwijs. Scholen kunnen hieraan bijdragen, maar kunnen de risico’s van de online wereld niet zelfstandig oplossen.
Digitale geletterdheid en ondersteuning van scholen
De brief benadrukt het belang van digitale geletterdheid. Leerlingen moeten leren digitale technologie bewust te gebruiken, informatie kritisch te beoordelen en om te gaan met privacy, veiligheid en anderen online. De VO-raad onderschrijft die inzet. Goede uitvoering vraagt om ondersteuning van leraren en schoolleiders - onder meer via het Expertisepunt digitale geletterdheid -, tijd en ruimte in het onderwijs en samenhang met de andere opgaven waar scholen aan werken.
Huidige smartphoneafspraak voldoet
Het kabinet wil de landelijke smartphoneafspraak aanscherpen richting verplicht ‘thuis of in de kluis’ voor alle scholen. De VO-raad vindt dat de huidige afspraak voldoet: vrijwel alle scholen houden zich hieraan en daarvan heeft 57% al vrijwillig een ‘thuis of in de kluis beleid’ ingevoerd. Deze afspraak heeft breed draagvlak onder scholen - juist omdat de afspraak voldoende ruimte biedt voor schooleigen invulling van het beleid - en de evaluatie laat positieve effecten zien op concentratie en sociaal klimaat.
Wij zetten daarom in op consequente toepassing van de bestaande afspraak. Praktische ondersteuning en goede voorbeelden kunnen scholen helpen hun beleid verder te versterken. Daarnaast is een bredere aanpak nodig voor minder en veilig gebruik van sociale media door jongeren, de verantwoordelijkheid hiervoor ligt niet bij scholen alleen.
Zie ook:
Sociale veiligheid
De school moet een plek zijn waar leerlingen en leraren zich veilig en goed voelen, waar er ruimte is voor diversiteit en ze zichzelf kunnen zijn. Dit is ook een…
Smartphonebeleid
Smartphones en andere devices kun je gebruiken in de les, maar ze kunnen ook voor afleiding zorgen. Uit onderzoek blijkt dat het terugdringen van smartphones in de klas helpt bij…
