Lerarentekort blijft aandachtspunt

01 december 2016

Voor een aantal vakken in het voortgezet onderwijs blijft het de komende jaren moeilijk om leraren te vinden. Het gaat hierbij met name om informatica, scheikunde, natuurkunde, Duits, de klassieke talen, Frans en wiskunde. Voor de andere vakken geldt dat er de komende jaren uiteindelijk vrijwel geen tekorten meer zullen zijn. Dit schrijven de bewindslieden van OCW in hun brief aan de Tweede Kamer over de onderwijsarbeidsmarkt.

De komende jaren krijgt het vo naar verwachting te maken met een aanzienlijke daling van het aantal leerlingen. Daarmee ontstaat er ook een afnemende behoefte aan leraren. Daarnaast werken leraren gemiddeld langer door dan voorheen. De lerarentekorten voor de vo-sector in het algemeen zijn daarom minder hoog dan eerst werd voorzien, zo schrijven de bewindslieden in hun brief.

Wel blijft het moeilijk om leraren te vinden voor de verschillende tekortvakken. De vacaturedruk is in 2016 het hoogst in de vakken: informatica, scheikunde, natuurkunde, Duits, klassieke talen, Frans en wiskunde. En voor deze vakken zal de vacaturedruk de komende jaren (tot 2020) alleen maar toenemen. Voor het vak wiskunde ontstaat absoluut gezien het grootste tekort in fte, dit komt omdat dit vak relatief veel uren gegeven wordt.

De vacaturedruk is voor het eerstegraads gebied ongeveer gelijk aan die in het tweedegraadsgebied. Voor de vakken waar de vacaturedruk in 2016 wat lager is, zal deze in de periode tot 2020 vrijwel geheel verdwijnen.

Grafiek

Voor het vo geldt dat er nauwelijks regionale verschillen zijn in de vacaturedruk. Wel zijn in het afgelopen schooljaar de meeste vacatures voor vo-leraren uitgezet in het westen van het land (62%). In het noorden zijn er de minste vacatures (5%). Dit heeft deels te maken met de bevolkingsdichtheid van deze regio’s.

Plan van aanpak

Het lerarentekort in de tekortvakken vraagt om blijvende aandacht van de overheid, politiek, lerarenopleidingen en de sector zelf. Het is belangrijk dat meer ambitieuze en talentvolle hoger opgeleiden kiezen voor een baan als leraar in het voortgezet onderwijs. Om dit te bewerkstelligen, dient de aantrekkelijkheid van het lerarenberoep te worden vergroot. In zijn actieplan ‘Naar een aantrekkelijk leraarsberoep in een sterke sector’ doet de VO-raad hier een aantal voorstellen voor. Zo is het belangrijk dat leraren meer tijd en ruimte krijgen om te werken aan hun professionalisering en de ontwikkeling van hun onderwijs, en dat wordt geïnvesteerd in voldoende en afwisselende carrièremogelijkheden voor leraren.

Daarnaast is het belangrijk dat wordt geïnvesteerd in de aantrekkelijkheid van de lerarenopleiding. Op dit vlak dient met name te worden ingezet op het realiseren van een doorlopende leerroute tussen lerarenopleiding en schoolpraktijk. De samenwerking tussen de betrokken partijen zal zich de komende jaren hier op moeten richten.

In hun brief kondigen de bewindslieden aan dat zij de komende maanden gaan werken aan een integraal 'plan van aanpak lerarentekort' met extra inspanningen om het tekort terug te dringen. Dit plan van aanpak richt zich ook op de tekortvakken in het voortgezet onderwijs. Het plan moet medio februari 2017 gereed zijn.