Wet terugdringen schoolverzuim aangenomen: nieuwe toolkit ondersteunt de praktijk
De Eerste Kamer heeft op 10 november jl. ingestemd met het wetsvoorstel ‘Terugdringen schoolverzuim’. Met deze wet worden scholen onder meer verplicht verzuimbeleid te voeren, het verzuim van leerlingen nauwkeuriger te registeren en op basis hiervan preventief te handelen. De wet treedt nu naar verwachting op 1 augustus 2027 in werking. Het Steunpunt Passend Onderwijs heeft een toolkit gelanceerd om scholen te ondersteunen bij de uitvoering van de wet.
Met de invoering van deze wet wordt een belangrijke stap gezet richting het eerder signaleren, voorkomen en terugdringen van schoolverzuim. De wet versterkt de aandacht voor zowel geoorloofd als ongeoorloofd verzuim, bevordert tijdige samenwerking tussen betrokken partijen en draagt bij aan beter inzicht in verzuim en schoolaanwezigheid.
Kern wet 'Terugdringen schoolverzuim'
Met de wet ‘Terugdringen verzuim’ wil het kabinet eraan bijdragen dat leerlingen die met bepaalde problematiek kampen en hierdoor regelmatig verzuimen, eerder en beter in beeld komen en een passend onderwijs- en zorgaanbod ontvangen, zodat langdurige schooluitval zoveel mogelijk kan worden voorkomen.
Om deze doelen te bereiken is in de wet het volgende vastgelegd:
- Versterken verzuimbeleid. Het terugdringen van verzuim vergt een gedegen verzuimbeleid op school. Met de wet wordt wettelijk vastgelegd dat scholen een dergelijk beleid moeten voeren.
- Verzuimregistratie en informatieverstrekking. Met de wet moeten scholen verzuim registreren in categorieën en onder meer gegevens over geoorloofd en ongeoorloofd verzuim op geaggregeerd niveau delen met de gemeente, het samenwerkingsverband en de minister van OCW. Om zo tijdig inzicht te krijgen in trends en ontwikkelingen in de verzuimcijfers (op niveau school, gemeente, regio en land) en hier vervolgens het beleid op te kunnen afstemmen.
- Signaal zorgelijk ongeoorloofd verzuim. Het bevoegd gezag van de school kan met deze wet een signaal geven aan de leerplichtambtenaar wanneer de school zich zorgen maakt over het ongeoorloofd verzuim van een leerling, eerder dan de huidige wettelijke grens voor een verplichte ongeoorloofd verzuim melding van zestien uur in vier weken.
- Vrijstelling op lichamelijke of psychische gronden. De wet regelt dat een arts, pedagoog of psycholoog het onderwijskundig perspectief betrekt bij de verklaring die nodig is voor een vrijstelling van de leer- of kwalificatieplicht op grond van lichamelijke of psychische gronden.
- Variatie in duur vrijstelling. Verder regelt de wet dat variatie mogelijk wordt in de duur van deze vrijstelling. Zo wordt geborgd dat een jongere niet onnodig of voor een (te) lange duur verstoken blijft van onderwijs.
Toolkit ‘Van wet naar mindset’
Met de geplande inwerkintreding van 1 augustus 2027 krijgen scholen, samenwerkingsverbanden, gemeenten, leerplichtorganisaties en andere betrokken partners de tijd om zich voor te bereiden op de veranderingen die de wet met zich meebrengt. Om onderwijsprofessionals hierbij te ondersteunen, heeft het Steunpunt Passend Onderwijs de toolkit ‘Van wet naar mindset’ gelanceerd, die uitleg over de wet geeft, inspireert en tools aanreikt.
Deze toolkit biedt ondersteuning aan bestuurders, schoolleiders, intern begeleiders, ondersteuningscoördinatoren, leraren, medewerkers van samenwerkingsverbanden en andere professionals die betrokken zijn bij het onderwijs.
De toolkit is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen:
- Handreiking voor alle professionals in het onderwijs
Een uitwerking van de vier maatregelen in de wet: (1) Versterken verzuimbeleid, (2) Verbeteren van het zicht op verzuim, (3) Tijdig betrekken van de leerplichtambtenaar bij ongeoorloofd verzuim en (4) Verbeteren procedure vrijstelling op lichamelijke of psychische gronden. Deze pagina bevat ook de begrippenlijst en bronvermelding die tevens van toepassing is voor de twee volgende onderdelen: - Informatie voor… (per doelgroep)
Deze pagina’s bevatten voor elk van de zes doelgroepen uitleg over de nieuwe wet- en regelgeving en de betekenis daarvan voor de dagelijkse praktijk. - Inspiratie en tools voor… (per doelgroep)
Deze pagina’s bevatten voor elk van de zes doelgroepen praktijkvoorbeelden, good practices en inzichten die laten zien hoe scholen en samenwerkingspartners werken aan het bevorderen van schoolaanwezigheid en het voorkomen van onnodige uitval. Daarnaast vind je hier concrete hulpmiddelen, handreikingen, checklists, gesprekskaarten en andere instrumenten die professionals direct kunnen gebruiken in hun eigen organisatie.
Achtergrond bij de toolkit
De toolkit is nadrukkelijk bedoeld als een groeidocument. De versie die nu is gelanceerd vormt de basis. In de komende periode zal de toolkit verder worden uitgebreid en verrijkt met nieuwe voorbeelden, tools, kennis en ervaringen uit de praktijk.
Met deze toolkit wil het Steunpunt Passend Onderwijs bijdragen aan een gezamenlijke beweging waarin de focus niet alleen ligt op verzuim en de nieuwe wet, maar ook op de voorwaarden die nodig zijn om preventief te kunnen handelen. De wet is geen losstaand instrument, maar onderdeel van de bredere verzuimaanpak vanuit de overheid om onderwijsdeelname van leerlingen te bevorderen.
Zie ook:
Tweede Kamer stemt voor wet terugdringen schoolverzuim
De Tweede Kamer heeft ingestemd met het wetsvoorstel ‘Terugdringen schoolverzuim’. Met deze wet worden scholen onder meer verplicht verzuimbeleid te voeren, het verzuim van leerlingen nauwkeuriger te registeren en op…
Website Steunpunt Passend Onderwijs po-vo
