Een inkijkje in de VO-academie: hoe geven wij invulling aan coaching en intervisie?
Coaching en intervisie zijn belangrijke leervormen voor schoolleiders en bestuurders. Dat is een boodschap die de VO-academie al jaren uitdraagt, en ook iets dat we regelmatig horen vanuit het veld. Maar wat doen wij zelf aan coaching en intervisie? Wat is voor ons de meerwaarde, en hoe verbinden we onze eigen ervaringen met wat we willen bereiken voor en meegeven aan de vo-sector? Lees in dit artikel een aantal persoonlijke verhalen van teamleden van de VO-academie over coaching en intervisie. De rode draad: gun het jezelf!
“Voor mij is de meerwaarde van coaching en intervisie dat ik het mezelf gun om tijd te nemen voor reflectie. In de waan van de dag ben ik soms hard aan het werk en sta ik nauwelijks stil bij wat er daarbij ervaar, wat ik ervan vind en wat beter zou kunnen. Ik hou ervan om dat te doen en ik geloof ook erg in de meerwaarde ervan. Door de mogelijkheden bij de VO-raad voor intervisie en individuele coaching ervaar ik regelmatig deze meerwaarde. Belangrijk, omdat wij dit ook aanbieden aan de collega’s in de sector. In de evaluaties na onze bijeenkomsten lezen we vaak terug dat het element ‘van en met elkaar leren’ zeer gewaardeerd wordt, net als de mogelijkheid om eens wat langer stil te staan bij een dilemma.
Ik ben zelf inmiddels ook intervisiebegeleider bij leertrajecten van de VO-academie, bij onze teamoverleggen en bij het onboardingprogramma van de VO-raad. Daarbij vind ik het altijd belangrijk dat iedereen zich onderdeel van de groep en veilig voelt, er openheid ontstaat in de groep en ik de benodigde structuur voor een goede intervisie goed bewaar. Ook organiseer ik twee keer per jaar de netwerkbijeenkomsten van de intervisiebegeleiders van de VO-raad die door ons zijn opgeleid. Wat ik bij intervisie erg waardeer is dat we bewust gebruik maken van elkaars kennis, inzichten en ervaringen. Het maakt het gesprek over een dilemma altijd heel waardevol en praktisch. Het gaat over je persoonlijk leiderschap en welke stappen jij kunt zetten voor verandering en verbetering. Soms sta je zelf centraal, op een ander moment iemand anders. Het bijzondere is echter dat, ook als staat een ander dilemma centraal, de meerwaarde voor jezelf heel groot kan zijn.
Ik gun iedereen om die meerwaarde ook te ervaren. Dus maak zelf gebruik van het aanbod, en spoor zeker ook je collega’s aan om dit te doen. Het maakt het werk vaak beter, leuker en makkelijker!”
“Driekwart jaar heb ik opgetrokken met een coach, waarbij ik zelf heb ervaren hoe waardevol coaching kan zijn. Het was fijn dat iemand van buiten mijn eigen werkomgeving met me meekeek. Ze gaf me verschillende opdrachten en werkvormen en dat leverde betekenisvolle inzichten op: soms bevestigend, soms voor mij verrassend nieuw. Wat coaching mij ook liet zien, is dat werk- en privévraagstukken met elkaar verbonden zijn. In beide gevallen gaat het uiteindelijk over mij als persoon, over mijn overtuigingen, gevoelens en patronen.
Ook intervisie zie ik als een waardevol middel voor professionele ontwikkeling, zo ook in onze leertrajecten. Door samen casuïstiek te bespreken en te reflecteren op vraagstukken uit de praktijk ontstaat verdieping. Deelnemers leren van elkaars ervaringen en krijgen tegelijkertijd meer inzicht in hun eigen rol, gedrag en overtuigingen. Als ik die leermomenten bij deelnemers zie word ik heel blij.
Al deze ervaringen sluiten naadloos aan bij wat wij als VO-academie voor de sector willen betekenen. Goed leiderschap vraagt om voortdurende reflectie en ontwikkeling, bijvoorbeeld door coaching of intervisie. Dit schooljaar zijn er weer tien nieuwe schoolleiders en bestuurders begonnen aan de opleiding tot VO-managementcoach en in november organiseren we na- en bijscholing voor alle opgeleide VO-managementcoaches. Zo blijven we van en met elkaar leren.
Aan schoolleiders en bestuurders zou ik willen meegeven: gun het jezelf. Coaching en intervisie zijn laagdrempeliger dan veel mensen denken. Er is geen goed of fout. Je leert er altijd iets van, vaak juist over onderwerpen waarvan je vooraf niet had verwacht dat ze belangrijk zouden blijken. De opbrengst zit vaak in de verrassende inzichten die onderweg ontstaan.”
“Coaching en intervisie hebben voor mij allebei veel waarde, maar op een verschillende manier. Coaching biedt een moment om bewust stil te staan bij jezelf, je werk, je privé en de vraagstukken die je tegenkomt. Juist in de drukte van alledag gebeurt dat niet vanzelf. Een goede coach helpt je om verder te kijken dan je eerste gedachten, blinde vlekken te ontdekken en zelf tot nieuwe inzichten en oplossingen te komen. Ik merk dat ik na vrijwel elke coachsessie wel een moment heb waarop ik denk: "hier had ik nog niet eerder zo naar gekeken." Dat maakt coaching voor mij een krachtig middel voor persoonlijke en professionele ontwikkeling.
De kracht van intervisie zit voor mij juist in het samen leren en reflecteren. Binnen de VO-academie neem ik deel aan intervisie met het team, maar onlangs had ik voor het eerst intervisie met andere collega's van de VO-raad. Die gesprekken helpen niet alleen om casussen vanuit verschillende perspectieven te bekijken, maar dragen ook bij aan onderling vertrouwen en verbinding. Je leert elkaar op een andere manier kennen en ontdekt hoeveel kennis en ervaring er in de groep aanwezig is. Recent heb ik zelf voor het eerst een intervisiebijeenkomst begeleid tijdens de onboarding van nieuwe collega's. Het was mooi om te zien hoe mensen die nog niet bekend waren met intervisie aan het einde van de sessie onder de indruk waren van de kracht ervan.
Juist daarom herken ik de waarde van wat de VO-academie voor de sector doet. Coaching en intervisie creëren ruimte voor reflectie, groei en professionele ontwikkeling. Mijn boodschap aan schoolleiders en bestuurders is dan ook: gun jezelf én elkaar die ruimte. De tijd die je erin investeert, betaalt zich ruimschoots terug.”
“Ik volg nu een coachtraject en merk dat het erg helpt om bewust stil te staan en te reflecteren. Welke gedachtes heb ik, wat voor gevoelens roepen die op, tot welk gedrag leidt dat, en wat is daarvan het gevolg? Zelfs al heb je het idee dat je goed op jezelf kan reflecteren, helpt een coach je met praktische tips om een laag dieper te gaan. Ook intervisie helpt daarbij: in onze teamoverleggen staan we maandelijks stil bij een casus of dilemma. We kunnen hier in openheid en zonder oordeel over praten, omdat we een hecht team zijn waarbij vertrouwelijkheid, veiligheid en grenzen worden gerespecteerd.
Het is mooi dat we coaching en intervisie zo’n vanzelfsprekend en structureel onderdeel hebben gemaakt van ons team. Niet in de laatste plaats omdat dit leervormen zijn die we veelvuldig aanraden en aanbieden binnen ons programma. In alle evaluaties die ik lees en de interviews die ik afneem wordt intervisie benoemd als krachtige leervorm. Het overtreft zelfs vaak de verwachtingen van deelnemers en heeft nóg meer waarde dan van tevoren wordt gedacht.
Een terugkerend thema bij zowel coaching als intervisie dat ik graag expliciet uitlicht: je staat er niet alleen voor. Dat is ook wat ik schoolleiders en bestuurders zou willen meegeven. Er zijn tientallen opgeleide coaches en intervisiebegeleiders beschikbaar via VO-connect waar je als schoolleider of bestuurder gebruik van kunt maken. Laat die mogelijkheid dus niet links liggen!”
“Vanuit mijn rol als projectsecretaresse zie ik hoeveel er op het bordje van schoolleiders en bestuurders ligt. Ze zijn dagelijks bezig met complexe vraagstukken, het aansturen van mensen, veranderingen en ontwikkelingen binnen hun organisatie. Ik denk dat coaching juist dan heel waardevol kan zijn. Het biedt iemand namelijk de ruimte om even afstand te nemen van de dagelijkse praktijk en stil te staan bij zichzelf. Coaching kan je helpen om vanuit een ander perspectief naar een situatie te kijken.
De meerwaarde van intervisie zit voor mij vooral in het samen leren. Ik vind het mooi dat intervisie niet draait om het geven van adviezen, maar om het stellen van vragen en het gezamenlijk onderzoeken. Dat vraagt om openheid en vertrouwen.
Ik vind het bijzonder dat ik vanuit mijn rol als projectsecretaresse een bijdrage mag leveren aan de ontwikkeling van schoolleiders en bestuurders in het voortgezet onderwijs. Misschien sta ik zelf niet in de schijnwerpers en zie ik misschien niet altijd direct wat een coachtraject of een intervisiebijeenkomst iemand oplevert, maar ik zie wel hoeveel waarde er zit in het creëren van ruimte voor ontmoeting, reflectie en ontwikkeling. En ik geloof dat we daar als VO-academie, ieder vanuit onze eigen rol, een belangrijke bijdrage aan leveren. Uiteindelijk doen we het samen.”
