22 dialoogkaarten en 16 casuskaarten bij de beroepsstandaard

Doel: Inzicht krijgen in hoe deelnemers erbij zitten, ruimte geven aan wat op dat moment speelt en bijdragen aan onderling vertrouwen en verbinding aan het begin van een overleg.

Met wie: Schoolleiders, managementteams, projectgroepen of andere professionele teams (2-10 personen)

Tijd: 5 - 15 minuten

Werkwijze:

1. Leg de dialoogkaarten zichtbaar op tafel.
2. Kies als groep één kaart die op dat moment aanspreekt, nieuwsgierig maakt of relevant voelt.
3. Lees de kaart gezamenlijk.
4. Stel een verdiepende vraag die aansluit bij de kaart, bijvoorbeeld:
   • Hoe kijk jij hier op dit moment naar?
   • Hoe heeft dit op dit moment invloed op jouw werk?
   • Wat houdt jou hierin momenteel bezig?
5. Geef iedere deelnemer kort de ruimte om te reageren.
6. Luister naar elkaar zonder discussie, oordeel of advies.
7. Rond af met een korte reflectie: wat valt op in wat er gedeeld is?

Doel: Inzicht krijgen in verschillende perspectieven op leiderschap en van elkaar leren door korte, verdiepende gesprekken.
Met wie: Schoolleiders, managementteams, maar ook bestuurders en HR-professionals met leiderschap in hun portefeuille (2-10 personen).

Tijdsindicatie: 10 – 40 minuten

Werkwijze

1. Leg de dialoogkaarten op tafel
2. Vorm tweetallen
3. Elk tweetal kiest of trekt om de beurt een kaart. De kaarttrekker beantwoord de vraag zoals door zichzelf gezien.
4. De gesprekspartner stelt alleen verdiepende/ open vragen.
5. Na 6 minuten wisselen de rollen.
6. Na iedere ronde schuift één persoon door naar een nieuw tweetal.
7. Herhaal dit 3 tot 4 rondes.
8. Sluit af met een gezamenlijke reflectie:
   • Welke inzichten vielen op?
   • Welke overeenkomsten en verschillen zijn er?

Doel: Reflectie verbinden aan concrete ontwikkelacties voor de eigen praktijk en de organisatie.

Met wie: Schoolleiding, managementteam of projectgroep (4 tot 12 personen)

Tijd: 45 – 60 minuten

Werkwijze:

1. Iedere deelnemer kiest een kaart rondom visie, waarden, professionalisering of organisatieontwikkeling.
2. Iedere deelnemer beantwoord individueel de vraag.
3. Bespreek dit vervolgens in kleine groepen van max 4.
4. Benoem samen:
   • Wat gaat al goed?
   • Wat verdient meer aandacht?
   • Welke stap kunnen we nu zetten?
   • Wat en wie hebben we daarvoor nodig?
5. Iedere deelnemer formuleert één persoonlijke actie en één teamactie.
6. In de plenaire terugkoppeling worden deze acties gedeeld en gezamenlijke afspraken gemaakt voor opvolging tijdens een volgend overleg.

Doel: Stilstaan bij het eigen leiderschap, groei en professionele ontwikkeling.
Voor wie: Individuele schoolleider

Tijd: Vanaf 10 minuten

Werkwijze:

1. Reserveer tijd om ongestoord te kunnen reflecteren.
2. Trek willekeurig 3 tot 5 dialoogkaarten.
3. Beantwoord per kaart de volgende vragen:
   • Wat is mijn visie/perspectief op deze kaart?
   • Hoe verhoudt mijn handelen hiernaar? Geef een concreet voorbeeld.
   • Wat zegt dit over mijn leiderschap?
   • Waar ben ik tevreden over?
   • Wat wil ik ontwikkelen?
4. Formuleer vervolgens:
   • Eén inzicht
   • Eén ontwikkeldoel
   • Eén eerste concrete vervolgstap.
5. Bewaar de notities en herhaal de oefening na enkele maanden om ontwikkeling zichtbaar te maken.

Note: Deze oefening kan je ook uitvoeren als basis van je persoonlijk ontwikkelplan

Doel: Leren van en met elkaar door handelingsperspectieven en aanpakken te delen.

Voor wie: Schoolleiders of een managementteam (4 tot 8 personen).

Tijd: 30 – 60 minuten

Werkwijze:

1. Eén deelnemers kiest een casuskaart die aansluit bij een actueel vraagstuk.
2. De deelnemer licht toe:
   • Waarom deze casus herkenbaar is
   • Hoe de deelnemer de casus zou aanpakken
   • Wat zijn/haar dillema hierbij is
3. De overige deelnemers stellen uitsluitend verhelderende en verdiepende (open) vragen. Vraag naar normen, waarden, aannames, motieven, zelfbeeld etc.
4. Vervolgens bespreekt de groep terwijl de inbrenger luistert en aantekeningen maakt:
   • Wat herkennen we?
   • Welke patronen zien we?
   • Welke alternatieve aanpakken (tips) zijn mogelijk?
5. Alle deelnemers geven een advies dat de inbrenger kan helpen.
6. De inbrenger sluit af met:
   • Belangrijkste inzicht,
   • Concrete acties die hij of zij gaat uitproberen.
7. De groep sluit af met een mondelinge evaluatie over wat het de andere deelnemers heeft opgeleverd

Doel: Vergroten van handelingsrepertoire bij leiderschapsdilemma's.

Met wie: Leidinggevende teams of professionele leergemeenschappen (6-15 personen)

Tijd: 30 min – 60 min

Werkwijze:

1. Verdeel de groep in groepen van 4/5.
2. Elke groep krijgt een casuskaart.
3. Lees de casus en bespreek:
   • Wat is de kern van het dilemma?
   • Welke belangen spelen mee?
   • Welke leiderschapspraktijken herken je in deze casus?
   • Welke persoonlijke kwaliteiten zijn nodig in deze casus?
   • Welke aanpak zou jij doen?
4. Elk groepje formuleert drie adviezen voor een aanpak.
5. De groepen komen plenair bij elkaar en presenteren hun casus en adviezen aan de hele groep.
6. De groep stelt verdiepende vragen om de adviezen nog scherper te maken.

Doel: Perspectiefwisseling stimuleren en begrip vergroten voor andere betrokkenen.

Met wie: Schoolleiders, managementteams (4-12 personen)

Tijd: 30 min – 60 min

Werkwijze

1. Lees gezamenlijk een casuskaart
2. Verdeel rollen, bijvoorbeeld:
   • Schoolleider,
   • Docent,
   • Ouder,
   • Leerling,
   • Bestuurder,
   • OR
3. Iedere deelnemer bekijkt de casus vanuit die rol.
4. Bespreek:
   • Wat vindt deze persoon belangrijk?
   • Welke zorgen heeft deze persoon?
   • Wat zou deze persoon van een schoolleider verwachten?
5. Reflecteer gezamenlijk op de inzichten om een beeld te krijgen van alle betrokken perspectieven.